“Tôm khô” là tên thương mại chưa đủ để chốt mã HS hoặc chính sách. Công nghệ chế biến, còn vỏ hay bóc vỏ, có hấp/luộc, có tẩm gia vị, dạng bulk hay đóng kín khí có thể làm hàng đi theo nhánh Chương 03 hoặc Chương 16, kéo theo mức thuế và cách xử lý VAT khác nhau.

Bài này triển khai theo bản đồ E2E: nhận diện đúng sản phẩm → phân nhánh HS → thuế/C/O → ATTP → rà phạm vi kiểm dịch thủy sản theo quy định 2026 → hồ sơ → timeline → hải quan → nghĩa vụ sau thông quan.

Tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu · Cập nhật đến 10/09/2026.

1. TÓM TẮT NHANH & PHẠM VI ÁP DỤNG

NHÓM HÀNG

Thủy sản nguồn gốc động vật – tôm khô

Phạm vi chính: tôm shrimp/prawn đã làm khô để dùng làm thực phẩm/nguyên liệu. Phải tách rõ hàng sơ chế, hàng đã chế biến và trạng thái thực tế của lô.

HS THAM KHẢO

Cạnh tranh giữa 0306.95 và 1605.21/1605.29

Không khóa mã từ tên “tôm khô”. Nhánh 0306.95 và nhánh chế biến/bảo quản 1605.21/1605.29 phải được loại trừ bằng process, thành phần và bao gói.

CHUYÊN NGÀNH

ATTP là điểm kiểm soát chính

Rà tự công bố đối với thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn; rà kiểm tra nhà nước ATTP khi nhập khẩu. Với kiểm dịch thủy sản phải đối chiếu đồng thời lớp mã HS KTCN tại TT01/2024 (được sửa bởi TT18/2024) và phạm vi/quy trình hiện hành tại TT03/2026; không kết luận chỉ từ mã HS hoặc tên “tôm khô”.

LƯU THÔNG/THỊ TRƯỜNG

Nhãn + hồ sơ công bố khi thuộc diện

Trước lưu thông cần kiểm tra nhãn gốc/nhãn phụ tiếng Việt và hồ sơ tự công bố nếu sản phẩm thuộc nhóm thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn.

THUẾ

MFN khác mạnh theo nhánh HS

Tham khảo: nhóm 0306.95: MFN 10%; nhóm 1605.21/1605.29: MFN 30%. VAT phụ thuộc mức độ chế biến và chính sách giảm thuế đang hiệu lực.

ĐIỂM CHẶN

Process + trạng thái + bao gói

Cần khóa: loài tôm; khô thật hay vẫn đông lạnh; hấp/luộc; bóc vỏ; tẩm gia vị/phụ gia; bao bì kín khí; retail/bulk; nước xuất xứ và cơ sở sản xuất.

Phạm vi: bài áp dụng cho tôm khô nhập khẩu làm thực phẩm/nguyên liệu tại Việt Nam. Không tự động áp dụng cho tôm sống, tươi, ướp lạnh, đông lạnh, tôm giống, tôm tẩm bột, chả/viên tôm hoặc sản phẩm hỗn hợp có công thức khác.

Cảnh báo phân loại: “đã làm khô” không đồng nghĩa “chắc chắn 0306”. Nếu quá trình chế biến/bảo quản vượt phạm vi của Chương 03, hàng có thể phải rà Chương 16; ngược lại không được kéo mọi tôm chín/khô sang Chương 16 khi chưa đọc đầy đủ mô tả và process thực tế.

2. GIẢI NGHĨA THUẬT NGỮ & VÌ SAO THỦ TỤC QUAN TRỌNG

HS CODE

Mã số hàng hóa

Mã phân loại theo Hệ thống hài hòa. Với tôm khô, HS phải dựa vào trạng thái, công nghệ chế biến, bao bì và mô tả pháp lý chứ không dựa tên thương mại.

ATTP

An toàn thực phẩm

Nhóm yêu cầu về tự công bố, kiểm tra nhà nước thực phẩm nhập khẩu, điều kiện sản phẩm/cơ sở và hồ sơ phục vụ lưu thông.

KDĐV THỦY SẢN

Kiểm dịch động vật thủy sản

Phải đọc đồng thời hai lớp: Thông tư 01/2024/TT-BNNPTNT (được sửa bởi TT18/2024) để rà mã HS thuộc danh mục KTCN và Thông tư 03/2026/TT-BNNMT để rà phạm vi, điều kiện và thủ tục kiểm dịch thủy sản hiện hành.

ETA

Estimated Time of Arrival

Thời gian dự kiến hàng đến. Các dữ liệu sản phẩm, chứng từ và phương án chuyên ngành nên khóa trước ETA để hạn chế storage/DEM/DET.

C/O

Certificate of Origin

Chứng từ xuất xứ dùng để chứng minh xuất xứ và, khi đáp ứng đủ điều kiện FTA, có thể giúp hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt.

MFN

Thuế nhập khẩu ưu đãi

Thuế suất áp dụng theo biểu MFN khi hàng đáp ứng điều kiện áp dụng nhưng không dùng hoặc không đủ điều kiện hưởng ưu đãi đặc biệt theo FTA.

Vì sao phần này quan trọng: tôm khô là nhóm dễ nhầm giữa “sơ chế/bảo quản” và “đã chế biến”. Chỉ một thay đổi ở công đoạn hấp/luộc, tẩm gia vị hoặc cách đóng gói có thể làm thay đổi HS, thuế, VAT và bộ hồ sơ ATTP.

Điểm cần nhớ: TT01/2024 (được sửa bởi TT18/2024) vẫn là lớp danh mục mã HS kiểm tra chuyên ngành, còn TT03/2026 là lớp quy định phạm vi và thủ tục kiểm dịch thủy sản hiện hành. Không được bỏ qua một trong hai lớp hoặc suy “có dấu KD = chắc chắn phải kiểm dịch” / “hàng khô = chắc chắn không kiểm dịch” khi chưa đối chiếu trạng thái, process và ghi chú của danh mục.

3. PHÂN LOẠI & NHẬN DIỆN SẢN PHẨM CHI TIẾT

Mục tiêu của bước này là xác định bản chất hàng hóa trước khi bàn pháp lý. Với tôm khô, dữ liệu bắt buộc phải đọc gồm trạng thái thực tế, loài, còn vỏ/bóc vỏ, hấp/luộc, quy trình sấy, thành phần/phụ gia, bao bì và mục đích sử dụng.

Nhóm sản phẩm/tình huống hàng hóa	Dấu hiệu cần kiểm tra	Ví dụ loại/model/công năng	Tài liệu chứng minh	Chính sách có thể phát sinh	Hồ sơ cần đối chiếu	Lưu ý áp dụng
Tôm khô sơ chế – không tẩm	Đã làm khô; có/không bóc vỏ; không phối trộn đáng kể	Tôm khô nguyên con/bóc vỏ dùng làm nguyên liệu	Process flow, ingredient list, spec/COA, ảnh hàng	Rà 0306.95; ATTP; nhãn; VAT theo mức sơ chế	Invoice, PL, B/L, spec, nhãn, hồ sơ ATTP	Không chốt 0306.95 nếu chưa xác định rõ có hấp/luộc và cách bao gói.
Tôm khô đóng bao bì kín khí để bán lẻ	Bao bì kín khí; tình trạng còn vỏ; có hấp/luộc hay không	Gói tôm khô retail	Ảnh bao bì, nhãn, process, product specification	Có thể rà 0306.95.21/0306.95.29; tự công bố nếu thuộc thực phẩm chế biến bao gói sẵn	Nhãn, công thức, test ATTP, bộ thương mại	0306.95.21 có điều kiện mô tả riêng về còn vỏ và hấp/luộc; không dùng cho mọi gói retail.
Tôm khô bulk/không kín khí	Không đóng kín khí bán lẻ; hàng nguyên liệu	Tôm khô đóng bao lớn cho nhà máy	Spec, process, packing photos	Có thể rà 0306.95.30 hoặc nhánh 1605.21 tùy bản chất chế biến	Commercial docs, spec, ATTP docs	Bao bì chỉ là một dấu hiệu; phải đọc đồng thời mức chế biến.
Tôm khô đã chế biến/tẩm vị	Có đường, gia vị, phụ gia, ướp/tẩm hoặc quy trình tạo sản phẩm ăn liền	Tôm khô tẩm vị, snack tôm khô	Formula, ingredient %, process, label	Rà Chương 16, đặc biệt 1605.21/1605.29; ATTP; tự công bố; VAT hàng chế biến	Formula, label, test report, self-declaration	Không dùng HS của tôm khô sơ chế để áp cho hàng tẩm vị.
Hàng thực tế vẫn tươi/ướp lạnh/đông lạnh	Nhiệt độ và trạng thái bảo quản tại nhập khẩu	Tôm đông lạnh nhưng tên thương mại ghi “dried shrimp”	Temperature record, packing, invoice/spec	HS nhóm tôm đông lạnh tương ứng + kiểm dịch thủy sản theo TT03/2026 + ATTP	Veterinary/quarantine docs, cold-chain docs	Ra ngoài phạm vi chính của bài; phải tách thủ tục theo trạng thái thực tế.
Tôm giống/sống	Mục đích làm giống/nuôi; còn sống	Post-larvae/live shrimp	Species, health docs, purpose	Kiểm dịch, phân tích nguy cơ dịch bệnh và chính sách giống có thể phát sinh	Hồ sơ thú y/chuyên ngành	Không áp dụng kết luận của tôm khô thực phẩm.

4. HS CODE – THUẾ – C/O

HS dưới đây là nhánh tham khảo, không phải kết luận từ tên thương mại. Chỉ sau khi khóa process, thành phần và bao gói mới được dùng HS cuối cùng để tính thuế, VAT và đối chiếu FTA.

NHÁNH HS

0306.95 ↔ 1605.21/1605.29

0306.95 dùng cho tôm/prawn thuộc mô tả Chương 03 ở trạng thái khác; Chương 16 dùng khi hàng đã được chế biến hoặc bảo quản theo phạm vi nhóm 16.05.

CƠ SỞ PHÂN LOẠI

Process + shell + packing + ingredients

Khóa mức độ chế biến, còn vỏ/bóc vỏ, hấp/luộc, hun khói, tẩm gia vị và loại bao bì trước khi chọn phân nhóm.

MFN/THÔNG THƯỜNG

10% vs 30% là chênh lệch lớn

MFN tham khảo: 0306.95 = 10%; 1605.21/1605.29 = 30%. Thuế thông thường và các sửa đổi biểu thuế phải rà tại ngày đăng ký tờ khai.

VAT

Không suy VAT chỉ từ mã HS

Nếu chỉ qua sơ chế thông thường của thủy sản thì có thể thuộc đối tượng không chịu VAT ở khâu nhập khẩu; nếu đã chế biến chịu 10% và đủ điều kiện giảm thuế, có thể áp dụng 8% đến 31/12/2026.

C/O/FTA

Chỉ tính sau khi khóa HS

Có thể rà ATIGA, ACFTA/RCEP, AKFTA/VKFTA, AJCEP/VJEPA/CPTPP/RCEP, EVFTA, UKVFTA… theo đúng xuất xứ và HS cuối cùng.

ĐIỂM KHÓA

Không lấy dòng FTA làm HS cơ sở

Phải đối chiếu mã cơ sở trong danh mục hàng hóa/biểu MFN với dòng chi tiết của từng biểu FTA trước khi tính mức ưu đãi đặc biệt.

Khóa HS trước khi khóa thuế: cùng tên “tôm khô” nhưng nếu nhánh 0306.95 chuyển sang 1605 thì MFN tham khảo có thể từ 10% lên 30%. Không được lấy thuế/C/O của nhánh này gắn cho nhánh kia.

BẢNG HS CODE – THUẾ – C/O ĐỀ XUẤT

Mã HS tham khảo	Mô tả/nhóm hàng phù hợp	Cơ sở phân loại	Điều kiện áp dụng	Thuế nhập khẩu thông thường	Thuế nhập khẩu ưu đãi MFN	VAT	C/O/FTA cần rà	Hồ sơ cần đối chiếu
0306.95.21	Tôm shrimp/prawn, đóng bao bì kín khí để bán lẻ, còn vỏ, đã hấp chín hoặc luộc chín trong nước	Mô tả phân nhóm cụ thể	Phải đồng thời thỏa điều kiện bao gói + còn vỏ + hấp/luộc	Rà biểu hiện hành	10% tham khảo	Rà theo mức sơ chế thực tế	FTA theo xuất xứ	Process, ảnh hàng, label, packing spec
0306.95.29	Tôm shrimp/prawn đóng bao bì kín khí để bán lẻ – loại khác	Trạng thái/bao gói thuộc phạm vi 0306.95	Không rơi 0306.95.21; chưa vượt sang chế biến Chương 16	Rà biểu hiện hành	10% tham khảo	Rà theo mức sơ chế thực tế	FTA theo xuất xứ	Ingredient list, process, package photos
0306.95.30	Tôm shrimp/prawn – loại khác thuộc 0306.95	Không đóng theo nhánh retail nêu trên; vẫn thuộc phạm vi Chương 03	Phải chứng minh mức chế biến chưa làm chuyển sang Chương 16	Rà biểu hiện hành	10% tham khảo	Rà theo mức sơ chế thực tế	FTA theo xuất xứ	Spec, process, commercial docs
1605.21.00	Tôm shrimp/prawn đã chế biến hoặc bảo quản – không đóng bao bì kín khí	Nhóm 16.05	Hàng vượt phạm vi chế biến/bảo quản của Chương 03 và phù hợp mô tả	Rà biểu hiện hành	30% tham khảo	Nếu thuộc nhóm 10% và đủ điều kiện giảm: có thể 8% đến 31/12/2026	FTA theo xuất xứ	Formula, process, label, product spec
1605.29.90	Tôm shrimp/prawn đã chế biến hoặc bảo quản – loại khác	Nhóm 16.05	Không thuộc các phân nhóm cụ thể như viên/tẩm bột; phù hợp loại khác	Rà biểu hiện hành	30% tham khảo	Nếu thuộc nhóm 10% và đủ điều kiện giảm: có thể 8% đến 31/12/2026	FTA theo xuất xứ	Formula, process, label, test report

BẢNG C/O/FTA ƯU ĐÃI ĐẶC BIỆT CẦN RÀ THEO TUYẾN NHẬP

Tuyến/xuất xứ	FTA/hiệp định	Form C/O/chứng từ xuất xứ	Mức thuế ưu đãi đặc biệt nếu có căn cứ	Điều kiện áp dụng	Hồ sơ cần đối chiếu	Lưu ý áp dụng
ASEAN	ATIGA	C/O Form D hoặc chứng từ xuất xứ theo quy định	Có thể thấp hơn MFN/0% tùy HS cuối cùng	Đáp ứng PSR và quy tắc chứng từ	C/O, invoice, transport docs, HS	Rà biểu ATIGA có hiệu lực tại ngày khai.
Trung Quốc	ACFTA / RCEP	Form E hoặc chứng từ xuất xứ phù hợp RCEP	Rà biểu năm 2026 theo HS cuối cùng	Đúng xuất xứ, tiêu chí và vận chuyển	C/O, invoice, packing, transport docs	Không chốt 0% trước khi khóa nhánh HS.
Hàn Quốc	AKFTA / VKFTA / RCEP	Chứng từ xuất xứ theo hiệp định	Rà theo hiệp định có lợi và đủ điều kiện	PSR, chứng từ, xuất xứ	C/O/chứng từ xuất xứ, HS, invoice	So sánh từng biểu theo cùng HS.
Nhật Bản	AJCEP / VJEPA / CPTPP / RCEP	Chứng từ xuất xứ theo hiệp định	Rà theo HS và lộ trình tương ứng	Đủ quy tắc xuất xứ và chứng từ	C/O/origin declaration, HS, transport docs	Có nhiều FTA; không mặc định hiệp định nào tốt nhất.
EU / UK	EVFTA / UKVFTA	EUR.1/chứng từ xuất xứ theo quy định hiệp định	Rà theo HS cuối cùng và lộ trình năm 2026	Đáp ứng quy tắc xuất xứ và chứng từ	Origin proof, invoice, transport docs	Cần rà đúng cơ chế chứng nhận xuất xứ.

Checklist C/O: kiểm form/chứng từ xuất xứ; HS; mô tả hàng; tiêu chí xuất xứ; hóa đơn bên thứ ba nếu có; vận chuyển; số lượng/trọng lượng; nước xuất xứ; ngày cấp/thời hạn và cơ chế xác thực.

5. BỘ HỒ SƠ & CÁCH THỨC CHUẨN BỊ

Hồ sơ thương mại

Commercial Invoice, Packing List, B/L hoặc AWB, Contract/PO nếu có, C/O nếu xin ưu đãi thuế.

Hồ sơ kỹ thuật/chuyên ngành

hồ sơ kiểm dịch chỉ chuẩn bị sau khi đối chiếu đồng thời danh mục HS KTCN tại TT01/2024 (sửa bởi TT18/2024), phạm vi TT03/2026 và trạng thái/process thực tế của lô.

Bộ tài liệu phục vụ đăng ký & đối chiếu

Bản tự công bố nếu thuộc diện; giấy đăng ký kiểm tra ATTP; tài liệu về nhà sản xuất/cơ sở, nước xuất khẩu và chứng thư ATTP khi Điều 14 NĐ15 áp dụng.

Nguyên tắc chuẩn bị hồ sơ: dùng “một nguồn dữ liệu – nhiều thủ tục”. Tên hàng, loài, process, thành phần, net weight, xuất xứ, producer, packing type và HS phải khớp giữa chứng từ thương mại, hồ sơ ATTP, nhãn và tờ khai.

CHECKLIST HỒ SƠ THEO NGHIỆP VỤ

Nhóm hồ sơ	Tài liệu cần có	Dùng cho bước nào	Ai thường chuẩn bị	Lỗi thường gặp	Cách kiểm tra trước ETA
Thương mại	Invoice, Packing List, B/L/AWB, Contract/PO	Khai hải quan, trị giá, đối chiếu lô	Importer + supplier/forwarder	Tên hàng quá chung; trọng lượng/bao kiện lệch	So line-by-line tên hàng, net/gross, kiện, origin, shipper/consignee.
Xuất xứ	C/O/chứng từ xuất xứ nếu xin FTA	Ưu đãi thuế đặc biệt	Exporter + importer	HS/mô tả lệch; form sai; thiếu điều kiện vận chuyển	Khóa HS trước, rồi kiểm PSR và từng trường dữ liệu.
Sản phẩm	Spec, ingredient list, process flow, ảnh hàng, bao bì, COA	Phân loại HS và chính sách	Supplier/manufacturer	Không thể chứng minh khác nhau giữa “dried” và “prepared”	Yêu cầu process có đủ hấp/luộc, sấy, bóc vỏ, tẩm, phụ gia, đóng gói.
ATTP	Self-declaration nếu thuộc diện; test report; đăng ký kiểm tra nhập khẩu; chứng thư/cơ sở khi Điều 14 áp dụng	Tự công bố + kiểm tra nhà nước ATTP	Importer + manufacturer + competent authority khi cần	Dùng hồ sơ retail cho bulk hoặc ngược lại; thiếu test còn hạn	Xác định processed prepackaged hay bulk trước khi lập hồ sơ.
Nhãn	Nhãn gốc + nội dung nhãn phụ dự kiến	Thông quan/lưu thông	Brand/manufacturer + importer	Thiếu origin, manufacturer, importer hoặc nội dung bắt buộc	Rà NĐ43/2017 được sửa bởi NĐ111/2021 trước khi lưu thông.
Kiểm dịch thủy sản – nếu kích hoạt	Hồ sơ thú y/kiểm dịch theo TT03/2026	Chỉ dùng khi hàng thực tế thuộc phạm vi kiểm dịch	Importer + cơ quan thú y + exporter	Suy kiểm dịch từ HS mà không xem trạng thái	Đối chiếu cả dòng HS/ghi chú tại TT01/2024 (sửa bởi TT18/2024) và trạng thái, process, trường hợp áp dụng theo TT03/2026 trước khi kết luận.

6. CĂN CỨ PHÁP LÝ – MA TRẬN CHÍNH SÁCH CHUYÊN NGÀNH

BẢNG CĂN CỨ PHÁP LÝ CẦN RÀ

Nhóm văn bản	Tên/số hiệu	Cơ quan ban hành	Hiệu lực/thời điểm áp dụng	Vai trò trong thủ tục	Điều/khoản/phụ lục cần chú ý nếu có	Ghi chú rà soát
Danh mục HS KTCN	TT01/2024/TT-BNNPTNT, được sửa đổi bởi TT18/2024/TT-BNNPTNT	Bộ Nông nghiệp và PTNT (tại thời điểm ban hành)	TT01 hiệu lực 20/03/2024, hiện hết hiệu lực một phần; TT18 hiệu lực 13/01/2025 và còn hiệu lực	Bảng mã HS hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành trước thông quan, gồm cột KD/KTATTP	Phụ lục II; cần đọc nguyên các dòng 0306.95 và 1605.21/1605.29 cùng dấu “x” và ghi chú áp dụng/loại trừ	Đây là lớp danh mục HS KTCN; không dùng riêng dấu “x” để kết luận phạm vi kiểm dịch thực chất. Phải đối chiếu cùng TT03/2026 và hồ sơ/process thực tế.
Luật thú y	Luật Thú y 79/2015/QH13 và văn bản sửa đổi hiện hành	Quốc hội	Đang là khung pháp lý thú y; rà bản hợp nhất tại thời điểm áp dụng	Cơ sở pháp lý về kiểm dịch động vật/sản phẩm động vật	Các quy định về kiểm dịch nhập khẩu	TT03/2026 được ban hành trên cơ sở Luật Thú y và Luật sửa đổi 146/2025/QH15.
Luật sửa đổi – MỚI 2026	Luật 146/2025/QH15	Quốc hội	Ban hành 11/12/2025; hiệu lực 01/01/2026	Sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, trong đó có Luật Thú y	Phần sửa đổi Luật Thú y; rà bản hiện hành khi áp dụng	Đọc cùng Luật Thú y 79/2015/QH13 và các văn bản hướng dẫn kiểm dịch đang có hiệu lực.
Thông tư – MỚI 2026	03/2026/TT-BNNMT	Bộ Nông nghiệp và Môi trường	Ban hành và hiệu lực 13/01/2026	Quy định kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản	Phụ lục I; Điều 24	Thay thế TT26/2016, TT36/2018 và TT06/2022; bãi bỏ Điều 23 TT09/2025.
ATTP	Luật An toàn thực phẩm 55/2010/QH12 và văn bản sửa đổi hiện hành	Quốc hội	Rà trạng thái hiện hành	Khung an toàn thực phẩm	Phạm vi quản lý thực phẩm nhập khẩu	Dùng cùng NĐ15/2018 trong giai đoạn chuyển tiếp 2026.
Nghị định ATTP	15/2018/NĐ-CP	Chính phủ	Tiếp tục áp dụng trong thời gian tạm ngưng NĐ46/2026 theo NQ15/2026	Tự công bố, điều kiện thực phẩm nhập khẩu, kiểm tra nhà nước ATTP	Điều 4–5; Điều 13–14; Điều 18 và phụ lục liên quan	Đặc biệt phân biệt thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn với bulk/chưa thuộc nhóm này.
Nghị quyết chuyển tiếp – MỚI 2026	15/2026/NQ-CP	Chính phủ	Ban hành/hiệu lực 06/04/2026	Tạm ngưng NĐ46/2026 và NQ66.13/2026	Quy định thời gian tạm ngưng và áp dụng lại NĐ15/2018	Phải rà lại nếu khung pháp luật ATTP mới có hiệu lực sau ngày cập nhật bài.
Thuế nhập khẩu	Nghị định 26/2023/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi hiện hành	Chính phủ	Biểu MFN cơ sở; đã có sửa đổi	Căn cứ mức thuế nhập khẩu ưu đãi	Các dòng HS tương ứng Chương 03/16	Mức trong bài là tham khảo tại 10/09/2026; rà lại ngày mở tờ khai.
VAT	NĐ181/2025/NĐ-CP; NĐ359/2025/NĐ-CP; NĐ144/2026/NĐ-CP	Chính phủ	NĐ359 hiệu lực 01/01/2026; NĐ144 hiệu lực 20/06/2026	Xác định không chịu VAT/sơ chế và khung thuế suất	Quy định sản phẩm thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường	Phải căn cứ process thực tế, không căn cứ tên “tôm khô” đơn thuần.
Giảm VAT	NĐ174/2025/NĐ-CP	Chính phủ	Hiệu lực 01/07/2025 đến 31/12/2026	Giảm 2% với hàng hóa/dịch vụ đang chịu 10% và không thuộc diện loại trừ	Điều 1–2 và các phụ lục loại trừ	Chỉ áp 8% khi hàng thực tế thuộc thuế suất 10% và đủ điều kiện giảm.
Nhãn	NĐ43/2017/NĐ-CP, sửa đổi bởi NĐ111/2021/NĐ-CP	Chính phủ	NĐ111 còn hiệu lực; hiệu lực từ 15/02/2022	Nhãn hàng hóa nhập khẩu và nhãn phụ trước lưu thông	Quy định nội dung bắt buộc và nhãn hàng nhập khẩu	Rà thêm quy định chuyên ngành thực phẩm khi cần.
Hải quan	Luật Hải quan 54/2014/QH13 và văn bản sửa đổi/hướng dẫn hiện hành	Quốc hội/Chính phủ/Bộ Tài chính	Rà bản hiện hành	Khai báo, hồ sơ, kiểm tra, thông quan	Quy định hồ sơ và kiểm tra hải quan	Áp dụng cùng chính sách mặt hàng và kết quả chuyên ngành.

MA TRẬN CHÍNH SÁCH THEO TÌNH HUỐNG HÀNG HÓA

Tình huống hàng hóa	Căn cứ/văn bản cần đối chiếu	Chính sách có thể áp dụng	Cơ quan quản lý/thẩm quyền ở mức khái quát	Điều kiện kích hoạt
Tôm khô đúng nghĩa – dạng khô, không tươi/ướp lạnh/đông lạnh	TT01/2024/TT-BNNPTNT (sửa bởi TT18/2024) + TT03/2026/TT-BNNMT, Phụ lục I	Không chốt “phải kiểm dịch” hoặc “không kiểm dịch” chỉ từ tên tôm khô hay chỉ từ dấu KD trong bảng HS. TT03/2026 quy định phạm vi sản phẩm kiểm dịch theo trạng thái; đồng thời các dòng HS/ghi chú KTCN của TT01/2024 vẫn phải được rà.	Cơ quan quản lý thú y thủy sản và cơ quan hải quan theo phạm vi xử lý	Kết luận sau khi khóa HS, trạng thái thực tế, process xử lý/sấy, bao gói và đọc đầy đủ ghi chú của danh mục; trường hợp còn giao thoa phải xác minh với cơ quan chuyên ngành trước ETA.
Tôm tươi/ướp lạnh/đông lạnh hoặc hàng thực tế thuộc các dạng này	TT03/2026/TT-BNNMT	Kiểm dịch động vật/sản phẩm động vật thủy sản có thể bắt buộc	Cơ quan kiểm dịch động vật có thẩm quyền	Trạng thái thuộc Danh mục phải kiểm dịch tại Phụ lục I.
Tôm khô chế biến bao gói sẵn	NĐ15/2018 + NQ15/2026	Tự công bố; kiểm tra nhà nước ATTP nếu không thuộc miễn	Cơ quan quản lý ATTP theo phân công	Sản phẩm là thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn lưu thông tại Việt Nam.
Tôm khô bulk/chưa thuộc processed-prepackaged	Điều 14 NĐ15/2018	Có thể phải rà nước xuất khẩu, cơ sở được công nhận và chứng thư ATTP theo lô	Cơ quan quản lý ATTP nông lâm thủy sản	Không thuộc ngoại lệ “thực phẩm đã qua chế biến, bao gói sẵn” của Điều 14.
Hàng chỉ sơ chế thông thường	NĐ181/2025 và các NĐ sửa đổi	Có thể thuộc đối tượng không chịu VAT ở khâu nhập khẩu	Cơ quan hải quan/thuế	Process chỉ ở mức sơ chế thông thường theo quy định.
Hàng chế biến sâu/tẩm vị	NĐ181/2025 + NĐ174/2025	Rà VAT 10%; nếu đủ điều kiện giảm thì 8% đến 31/12/2026	Cơ quan hải quan/thuế	Không còn thuộc nhóm không chịu VAT do chỉ sơ chế; đồng thời không thuộc danh mục loại trừ giảm thuế.

Điểm pháp lý 2026: TT03/2026/TT-BNNMT là văn bản thủ tục/phạm vi kiểm dịch thủy sản mới, nhưng không làm mất yêu cầu phải rà lớp mã HS KTCN tại TT01/2024 đã được TT18/2024 sửa đổi. Với tôm khô, phải đối chiếu cả hai lớp; các TT26/2016, TT36/2018 và TT06/2022 đã bị TT03/2026 thay thế.

7. THỜI GIAN XỬ LÝ, LỆ PHÍ & CHI PHÍ RỦI RO

Giai đoạn	Việc cần thực hiện	Thời gian/căn cứ	Rủi ro chi phí
1. Chuẩn bị	Khóa process, ingredient, species, state, packing, producer, origin; phân nhánh HS và phương án ATTP	Nên hoàn tất trước shipment	Thiếu dữ liệu làm chậm báo thuế/chuyên ngành và phải sửa chứng từ.
2. Đăng ký/tiếp nhận	Thực hiện tự công bố nếu thuộc diện và đăng ký kiểm tra ATTP; nhánh kiểm dịch chỉ chốt sau khi đối chiếu TT01/2024 + TT18/2024 với TT03/2026 và trạng thái/process thực tế	Trước hoặc khi hàng về theo thủ tục ATTP hiện hành	Nộp sai nhánh hồ sơ gây phải làm lại/đổi cơ quan xử lý.
3. Kiểm tra/thẩm định	Kiểm tra hồ sơ ATTP theo phương thức áp dụng; đối chiếu hồ sơ sản phẩm/lô	Kiểm tra thông thường: 03 ngày làm việc từ khi nhận hồ sơ theo thủ tục công bố trên DVCQG	Chậm kết quả có thể phát sinh storage/DEM/DET.
4. Bổ sung/lấy mẫu nếu có	Bổ sung hồ sơ, lấy mẫu/kiểm nghiệm khi phương thức kiểm tra hoặc rủi ro yêu cầu	Phụ thuộc phương thức kiểm tra và tình trạng hồ sơ	Phí kiểm nghiệm, lưu kho, kéo dài lead time.
5. Kết quả chuyên ngành	Nhận thông báo đạt/không đạt hoặc kết quả chuyên ngành tương ứng	Theo thời hạn của thủ tục đã kích hoạt	Không đạt/thiếu hồ sơ có thể chặn thông quan.
6. Hải quan	Truyền tờ khai, nộp/đối chiếu hồ sơ, xử lý luồng và nghĩa vụ thuế	Phụ thuộc luồng Xanh/Vàng/Đỏ và hồ sơ	Sai HS hoặc VAT/C/O có thể phát sinh tham vấn, bổ sung, kiểm hóa.
7. Sau thông quan	Hoàn thiện nhãn phụ/lưu thông, lưu hồ sơ tự công bố/ATTP, tờ khai, C/O và tài liệu phân loại	Theo nghĩa vụ pháp luật và quy trình nội bộ	Thiếu audit trail gây khó hậu kiểm/kiểm tra sau thông quan.

Lệ phí/chi phí: mức phí ATTP có thể khác theo cơ quan/phương thức; Cổng DVCQG hiện công bố một thủ tục kiểm tra thông thường có thời hạn 3 ngày làm việc. Chỉ chốt phí cụ thể sau khi xác định đúng thủ tục và cơ quan tiếp nhận. Tách riêng phí nhà nước, phí kiểm nghiệm và chi phí logistics do chậm hồ sơ.

8. QUY TRÌNH E2E THỰC CHIẾN

BƯỚC 01

Rà sản phẩm và dữ liệu nhận diện

Khóa species, trạng thái khô/tươi/đông lạnh, process, shell on/off, ingredient, packing, purpose và origin.

BƯỚC 02

Chốt nhánh HS/thuế/C/O

So 0306.95 với 1605.21/1605.29; chỉ sau khi khóa HS mới tính MFN, VAT và FTA.

BƯỚC 03

Rà chính sách & chuẩn bị hồ sơ chuyên ngành

Xác định tự công bố/ATTP; đối chiếu đồng thời danh mục HS KTCN TT01/2024 (sửa bởi TT18/2024) và Phụ lục I TT03/2026; chỉ chốt nhánh kiểm dịch sau khi khóa trạng thái/process thực tế.

BƯỚC 04

Hoàn thiện hồ sơ sản phẩm/đăng ký cần thiết

Chuẩn bị spec, formula, process, label, test report, self-declaration và hồ sơ ATTP phù hợp.

BƯỚC 05

Khóa chứng từ trước ETA

Đối chiếu Invoice, PL, B/L/AWB, C/O, producer, origin, description, net weight và packing.

BƯỚC 06

Mở tờ khai & xử lý luồng Xanh/Vàng/Đỏ

Khai theo HS đã khóa; xử lý kiểm hồ sơ/kiểm thực tế theo phân luồng và chính sách mặt hàng.

BƯỚC 07

Hoàn tất kiểm tra/thuế/thông quan/lấy hàng

Bổ sung kết quả ATTP/chuyên ngành, xử lý thuế/C/O và kéo hàng sau khi đủ điều kiện.

BƯỚC 08

Lưu thông, lưu hồ sơ và hậu kiểm

Hoàn thiện nhãn phụ, lưu hồ sơ từng lô và quản trị thay đổi supplier/process/formula/packing.

Mốc nên làm trước ETA: trước shipment nên khóa process + ingredient + packing + producer + origin; trước ETA khóa HS dự kiến, hồ sơ ATTP/tự công bố, nhãn và C/O. Không đợi hàng đến mới hỏi “tôm khô có phải kiểm dịch không”.

Điểm chặn chính: mô tả “dried shrimp” nhưng hàng vẫn đông lạnh; process thực tế có tẩm/gia vị nhưng invoice ghi “dried shrimp” chung chung; nhầm 0306.95 với 1605; thiếu self-declaration/test; producer/label/origin lệch giữa các bộ hồ sơ.

9. FAQ – HỎI ĐÁP THƯỜNG GẶP

1. Tôm khô có bắt buộc kiểm dịch động vật thủy sản không?

Phụ lục I TT03/2026 nêu sản phẩm động vật thủy sản thuộc diện kiểm dịch theo trạng thái tươi sống, ướp lạnh, đông lạnh. Tuy nhiên, TT01/2024 (được sửa bởi TT18/2024) vẫn là lớp danh mục mã HS kiểm tra chuyên ngành và một số dòng liên quan có dấu KD/KTATTP kèm ghi chú áp dụng. Vì vậy không được kết luận chỉ từ chữ “khô” hoặc chỉ từ mã HS; phải đối chiếu cả hai lớp văn bản, trạng thái/process và hồ sơ lô trước khi chốt.

2. Tôm khô có luôn dùng HS 0306.95.30 không?

Không. Cần rà các nhánh 0306.95.21, 0306.95.29, 0306.95.30 và cạnh tranh với 1605.21/1605.29 tùy process, bao bì và mức độ chế biến.

3. Khi nào phải rà Chương 16?

Khi sản phẩm đã được chế biến/bảo quản vượt phạm vi mô tả của Chương 03, ví dụ công thức/tẩm vị/quy trình tạo sản phẩm chế biến. Phải đọc process thực tế, không chỉ nhìn việc “đã chín”.

4. Thuế MFN của tôm khô là bao nhiêu?

Mức tham khảo tại ngày cập nhật: các nhánh 0306.95 nêu trong bài là 10%; 1605.21.00 và 1605.29.90 là 30%. Cần rà lại biểu hiện hành theo HS cuối cùng tại ngày đăng ký tờ khai.

5. VAT tôm khô là không chịu thuế hay 8%?

Phụ thuộc mức độ chế biến. Sản phẩm thủy sản chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường có thể thuộc đối tượng không chịu VAT ở khâu nhập khẩu. Nếu đã chế biến thuộc mức 10% và không nằm trong danh mục loại trừ, chính sách giảm còn 8% có hiệu lực đến 31/12/2026.

6. Tôm khô đóng gói sẵn có phải tự công bố không?

Nếu là thực phẩm đã qua chế biến, bao gói sẵn thuộc phạm vi Điều 4 NĐ15/2018 và không thuộc nhóm phải đăng ký bản công bố/ngoại lệ khác, doanh nghiệp thực hiện tự công bố theo quy định.

7. Tôm khô bulk có cần rà cơ sở sản xuất nước ngoài không?

Có thể. Điều 14 NĐ15/2018 loại trừ thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn khỏi một số điều kiện theo nước/cơ sở/chứng thư; với hàng bulk hoặc không thuộc ngoại lệ đó phải rà kỹ nước xuất khẩu, cơ sở và chứng thư ATTP theo lô.

8. Kiểm tra ATTP nhập khẩu mất bao lâu?

Đối với phương thức kiểm tra thông thường, Cổng DVCQG hiện công bố thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ. Phương thức khác, hồ sơ bổ sung hoặc lấy mẫu có thể làm thời gian thay đổi.

9. Có C/O thì chắc chắn được 0% không?

Không. Phải đúng HS, đúng hiệp định, đáp ứng quy tắc xuất xứ và chứng từ. C/O không thể sửa một HS đã phân loại sai.

10. Nhãn tôm khô nhập khẩu cần lưu ý gì?

Nhãn gốc phải đáp ứng yêu cầu đối với hàng nhập khẩu; trước lưu thông tại Việt Nam cần bổ sung nhãn phụ tiếng Việt và các nội dung bắt buộc theo NĐ43/2017 được sửa bởi NĐ111/2021 và quy định chuyên ngành thực phẩm.

11. Health Certificate của nước xuất khẩu có thay thế self-declaration không?

Không mặc định. Chứng thư của cơ quan nước xuất khẩu, hồ sơ tự công bố và hồ sơ kiểm tra nhà nước ATTP là các lớp tài liệu có mục đích pháp lý khác nhau; lô hàng phải xác định đúng lớp nào áp dụng.

12. Sau thông quan cần lưu hồ sơ gì?

Nên lưu theo lô: tài liệu phân loại HS/process, Invoice, PL, B/L/AWB, C/O, self-declaration, test report, kết quả ATTP, nhãn, hồ sơ producer/origin và hồ sơ chuyên ngành nếu có để phục vụ truy xuất và hậu kiểm.

10. KẾT QUẢ ĐẦU RA & NGHĨA VỤ SAU THÔNG QUAN

Hồ sơ phân loại/sản phẩm

Species, process flow, ingredient list, spec/COA, ảnh hàng/bao bì và tài liệu giải trình nhánh 0306/1605.

Hồ sơ lô hàng

Invoice, Packing List, B/L/AWB, Contract/PO nếu có, dữ liệu trọng lượng/kiện/xuất xứ.

Hồ sơ chuyên ngành

Self-declaration/test và kết quả kiểm tra ATTP; hồ sơ kiểm dịch nếu kết quả đối chiếu TT01/2024 + TT18/2024 với TT03/2026 và trạng thái/process thực tế xác định lô thuộc diện.

Hồ sơ hải quan & thuế

Tờ khai, chứng từ trị giá, C/O, căn cứ MFN/FTA, tài liệu xác định VAT và hồ sơ bổ sung theo luồng.

Nhãn/lưu thông

Nhãn gốc, nhãn phụ tiếng Việt, thông tin producer/importer/origin, thành phần và điều kiện bảo quản theo quy định áp dụng.

CHECK

Lưu trữ & hậu kiểm/quản trị thay đổi

Lưu audit trail theo lô. Đổi supplier, process, seasoning, packing, origin hoặc chuyển trạng thái sang frozen phải rà lại HS/chuyên ngành.

Trạng thái đầu ra cần đạt: doanh nghiệp phải chứng minh được hàng thực tế là tôm khô dạng nào, vì sao chọn nhánh HS, ATTP/tự công bố nào đã hoàn tất, vì sao nhánh kiểm dịch được xác định sau khi đối chiếu cả danh mục HS KTCN và quy định kiểm dịch hiện hành, thuế/VAT/C/O áp theo căn cứ nào và hàng đủ điều kiện lưu thông.

Quản trị thay đổi: cùng một thương hiệu nhưng đổi từ tôm khô nguyên liệu sang tôm khô tẩm vị, đổi bulk sang retail kín khí hoặc đổi sang hàng đông lạnh có thể làm thay đổi HS, VAT, ATTP và kiểm dịch. Không sao chép kết luận từ SKU cũ.

11. GIẢI PHÁP TỪ TGIMEX

Đối với tôm khô, điểm khó không nằm ở việc “có một mã HS hay một giấy phép”, mà ở việc khóa đúng process và kết nối đồng thời HS – ATTP – kiểm dịch theo trạng thái – thuế – C/O – chứng từ trước ETA.

Rà soát trước ETA

Rà process, ingredient, packing, HS cạnh tranh 0306/1605, VAT, C/O, self-declaration/ATTP và trạng thái có kích hoạt TT03/2026 hay không.

Kiểm soát hồ sơ compliance

Đối chiếu Invoice, PL, B/L/AWB, C/O, spec/COA, formula, label, test report, self-declaration và dữ liệu producer/origin.

Phối hợp vận hành/logistics & thông quan

Theo dõi ETA, lịch xử lý ATTP/chuyên ngành, luồng hải quan, nghĩa vụ thuế, kéo hàng và điểm phát sinh storage/DEM/DET.

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ – THIẾT BỊ IT

F&B – THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG

MÁY MÓC

ĐỒ GIA DỤNG

MỸ PHẨM – CHĂM SÓC CÁ NHÂN

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ – THIẾT BỊ IT

F&B – THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG

MÁY MÓC

ĐỒ GIA DỤNG

MỸ PHẨM – CHĂM SÓC CÁ NHÂN

ĐIỆN TỬ – LINH KIỆN – ICT

MÁY MÓC – CƠ KHÍ – THIẾT BỊ

DỆT MAY – DA GIÀY – NGUYÊN PHỤ LIỆU

GỖ – NỘI THẤT – SẢN PHẨM GỖ

NÔNG SẢN

THỦY SẢN – SẢN PHẨM ĐỘNG VẬT

F&B – THỰC PHẨM CHẾ BIẾN – ĐỒ UỐNG

HÓA CHẤT – NHỰA – CAO SU – NGUYÊN LIỆU

THÉP – NHÔM – KIM LOẠI – VẬT LIỆU XÂY DỰNG

HÀNG DỰ ÁN – DG – REEFER – OOG

BAO BÌ – GIẤY – IN ẤN

GỐM SỨ – THỦ CÔNG MỸ NGHỆ – ĐÁ – TRE MÂY

DƯỢC – THIẾT BỊ Y TẾ – CHĂM SÓC SỨC KHỎE

MỸ PHẨM – PERSONAL CARE – HOUSEHOLD CARE

PHỤ TÙNG Ô TÔ – XE MÁY – EV