Bóng cá (fish maw) là bong bóng bơi của cá dùng làm thực phẩm, nhưng không thể xử lý thủ tục chỉ bằng tên thương mại “fish maw”. HS, kiểm dịch, thuế GTGT và giấy phép CITES có thể thay đổi theo trạng thái hàng, mức độ chế biến và loài cá.

Bài này lấy bóng cá khô/ướp muối/ngâm nước muối hoặc hun khói, chưa tẩm gia vị và chưa chế biến sâu làm phạm vi chính; đồng thời tách riêng bóng cá tươi/ướp lạnh, đông lạnh và hàng đã chế biến để doanh nghiệp không áp nhầm chính sách. Cập nhật nghiệp vụ đến 10/09/2026.

HS TRỌNG TÂM0305.72.11 (cá tuyết) / 0305.72.19 (loài khác) với bóng cá khô, muối, ngâm nước muối hoặc hun khói.

THUẾ MFN THAM KHẢO5% cho 0305.72.11 và 0305.72.19; phải rà lại tại ngày mở tờ khai.

KIỂM DỊCHBóng cá khô không tự động thuộc danh mục hiện hành; hàng tươi/ướp lạnh/đông lạnh phải rà kiểm dịch.

VAT KHÂU NHẬP KHẨUCó thể không chịu GTGT nếu chỉ sơ chế thông thường và chưa chế biến thành sản phẩm khác.

ATTP 2026NĐ 15/2018/NĐ-CP tiếp tục áp dụng trong thời gian NĐ 46/2026 bị tạm ngưng.

CITESPhải khóa tên khoa học loài trước shipment; không được suy đoán chỉ từ hình ảnh/tên tiếng Anh.

1. TỔNG QUAN – PHẠM VI ÁP DỤNG

Trong thương mại, “fish maw” thường chỉ bong bóng bơi/bong bóng cá có thể ăn được sau khi tách khỏi thân cá. Rủi ro của mặt hàng này nằm ở việc cùng một tên hàng nhưng có thể đi vào các nhánh HS và chính sách khác nhau.

1.1. Phạm vi chính của bài

Bóng cá thật có nguồn gốc từ cá, dùng làm thực phẩm.
Trạng thái chính: khô, muối, ngâm nước muối hoặc hun khói; không tẩm gia vị, không chiên/nấu/chế biến thành món ăn hoàn chỉnh.
Có thể ở dạng bulk hoặc bao gói bán lẻ; riêng nghĩa vụ tự công bố phải xác định theo trạng thái “thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn” và mục đích lưu thông thực tế.

1.2. Không được tự động áp dụng bài này cho

Bóng cá tươi/ướp lạnh hoặc đông lạnh: HS và kiểm dịch khác nhánh khô.
Bóng cá chiên, nấu, tẩm gia vị, chế biến sâu: có thể chuyển sang Chương 16 hoặc nhóm khác tùy thành phần/quy trình.
“Bóng cá chay”: không phải sản phẩm từ cá; phải phân loại theo thành phần thực tế.
Bóng cá không dùng làm thực phẩm, nguyên liệu kỹ thuật, nguyên liệu chiết xuất collagen/gelatin hoặc sản phẩm đã biến đổi thành nguyên liệu khác.

ĐIỂM KHÓA TRƯỚC KHI BÁO GIÁ/BOOKING: cần có tối thiểu tên thương mại + tên khoa học loài cá + trạng thái (khô/tươi/đông lạnh) + quy trình xử lý + thành phần/gia vị + bao gói + mục đích sử dụng + nước xuất xứ. Thiếu tên loài, chưa thể kết luận CITES.

2. GIẢI NGHĨA THUẬT NGỮ & ĐIỂM KIỂM SOÁT

Thuật ngữ	Giải nghĩa nghiệp vụ	Tác động đến lô hàng
Fish maw	Bong bóng bơi/bong bóng cá dùng làm thực phẩm; thuộc nhóm phụ phẩm cá ăn được.	Không đồng nghĩa với “fish meat”; cần mô tả đúng bộ phận cá.
Edible fish offal	Phụ phẩm cá ăn được sau giết mổ/tách cá.	Giúp phân biệt bóng cá với phi-lê/thịt cá và phụ phẩm không ăn được.
Sơ chế thông thường	Các xử lý như làm sạch, phơi/sấy khô, chia tách, bỏ xương, lột da, ướp muối, làm lạnh/đông lạnh… theo pháp luật GTGT.	Quyết định khả năng thuộc đối tượng không chịu GTGT ở khâu nhập khẩu.
KTATTP	Kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu.	Áp theo NĐ 15/2018/NĐ-CP, trừ trường hợp được miễn hoặc cơ chế khác có căn cứ.
Tự công bố	Cơ chế doanh nghiệp tự công bố đối với nhóm thực phẩm thuộc Điều 4 NĐ 15/2018/NĐ-CP.	Không được mặc định mọi bóng cá bulk đều phải tự công bố; phải xác định có phải thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn hay không.
CITES	Công ước kiểm soát thương mại quốc tế mẫu vật loài động, thực vật hoang dã nguy cấp.	Đối với fish maw, species identification là điểm chặn trước khi vận chuyển.

KIỂM DỊCH – ĐIỂM MỚI CẦN NHỚ: Thông tư 06/2022/TT-BNNPTNT có hiệu lực từ 11/09/2022 sửa Mục II Phần A Phụ lục I của TT 26/2016. Danh mục hiện hành mô tả sản phẩm động vật thủy sản phải kiểm dịch ở dạng “tươi sống, ướp lạnh, đông lạnh”. Vì vậy, không được lấy một bảng tra cũ theo HS rồi mặc định bóng cá khô phải kiểm dịch. Đối chiếu TT 06/2022/TT-BNNPTNT

3. PHÂN LOẠI & NHẬN DIỆN SẢN PHẨM CHI TIẾT

Nhóm/tình huống hàng hóa	Dấu hiệu cần kiểm tra	Ví dụ mô tả	Tài liệu chứng minh	Chính sách có thể phát sinh	Hồ sơ cần đối chiếu	Lưu ý áp dụng
Bóng cá khô/ướp muối/ngâm nước muối/hun khói – cá tuyết	Đúng bộ phận fish maw; loài cod; không gia vị/chế biến sâu.	Dried cod fish maw	Spec, label, process flow, scientific name, ảnh hàng.	ATTP; CITES screening; nhãn; C/O.	Invoice, Packing List, B/L/AWB, C/O, hồ sơ ATTP.	HS trọng tâm 0305.72.11.
Bóng cá khô/ướp muối/ngâm nước muối/hun khói – loài khác	Tên khoa học loài; cách bảo quản; không chế biến thành sản phẩm khác.	Dried croaker/seabass fish maw…	Spec/COA, process flow, species declaration, catch/aquaculture source nếu có.	ATTP; CITES; nhãn; C/O.	Như trên + chứng từ loài/nguồn gốc.	HS trọng tâm 0305.72.19; species là điểm chặn.
Bóng cá tươi/ướp lạnh	Không qua khô/muối; duy trì fresh/chilled.	Fresh/chilled fish maw	Temperature/spec, species, health/veterinary docs nếu áp dụng.	Kiểm dịch thủy sản; ATTP; CITES.	Hồ sơ kiểm dịch + thương mại + ATTP.	Tham khảo nhánh 0302.99.00; không dùng 0305.72.
Bóng cá đông lạnh	Frozen; chưa chế biến sâu.	Frozen fish maw	Temperature/spec, species, process.	Kiểm dịch thủy sản; ATTP; CITES.	Hồ sơ kiểm dịch + thương mại + ATTP.	Tham khảo 0303.99.00.
Bóng cá chiên/nấu/tẩm gia vị/chế biến sâu	Có cooking, frying, seasoning, sauce, recipe hoặc phối trộn.	Fried/seasoned/prepared fish maw	Recipe, % thành phần, flow chart, label, catalogue.	ATTP, tự công bố nếu thuộc diện; nhãn; HS Chương 16/nhóm khác.	Composition, process flow, product spec.	Không chốt HS 0305.72 chỉ vì tên hàng vẫn là fish maw.
Loài thuộc Phụ lục CITES	Tên khoa học khớp Phụ lục I/II/III CITES.	Ví dụ rủi ro cao: Totoaba macdonaldi.	Scientific name, source code, CITES permit/certificate, exporter docs.	Giấy phép/chứng từ CITES; có thể bị hạn chế thương mại.	Hồ sơ theo TT 85/2025/TT-BNNMT.	Không cho hàng chạy khi chưa khóa legal source và CITES route.

CẢNH BÁO PHÂN LOẠI: cùng là “bóng cá” nhưng thay đổi từ khô → đông lạnh, hoặc từ plain → tẩm gia vị/chế biến sâu có thể làm đổi HS, kiểm dịch, VAT và hồ sơ ATTP. Riêng thay đổi loài cá có thể kích hoạt CITES dù hình thức hàng hóa giống nhau.

4. HS CODE – THUẾ – C/O

4.1. BẢNG HS CODE – THUẾ – C/O ĐỀ XUẤT

Căn cứ mô tả AHTN/HS, nhánh 0305.72 bao gồm “đầu cá, đuôi và bong bóng”; trong đó tách riêng bong bóng cá thành 0305.72.11 (cá tuyết) và 0305.72.19 (loại khác). Mã chỉ phù hợp khi hàng nằm trong phạm vi Nhóm 03.05: khô, muối/ngâm nước muối hoặc hun khói. Đối chiếu Biểu thuế NK ưu đãi – NĐ 26/2023/NĐ-CP

Mã HS tham khảo	Mô tả/nhóm hàng phù hợp	Cơ sở phân loại	Điều kiện áp dụng	Thuế NK thông thường	MFN	VAT	C/O/FTA cần rà	Hồ sơ cần đối chiếu
0305.72.11	Bong bóng cá của cá tuyết (SEN)	Bóng cá ăn được thuộc 03.05	Khô/muối/ngâm nước muối/hun khói; đúng loài cod; chưa chế biến sâu	7,5%	5%	Không chịu GTGT tại khâu NK nếu chỉ sơ chế thông thường, chưa thành sản phẩm khác; nếu vượt mức này phải rà lại	ATIGA/ACFTA/RCEP/VJEPA/AKFTA/VKFTA… theo xuất xứ	Species + process + spec + C/O
0305.72.19	Bong bóng cá – loại khác (SEN)	Như trên, không phải cod	Khô/muối/ngâm nước muối/hun khói; chưa chế biến sâu	7,5%	5%	Như trên	FTA theo nước xuất xứ	Đặc biệt khóa tên khoa học/CITES
0302.99.00	Phụ phẩm cá ăn được khác – tươi/ướp lạnh, có thể gồm fish maw	Nhóm 03.02	Fresh/chilled, chưa chế biến sâu	15%	10%	Thông thường không chịu GTGT tại khâu NK nếu chưa chế biến thành sản phẩm khác	FTA theo xuất xứ	Spec + temperature + kiểm dịch + species
0303.99.00	Phụ phẩm cá ăn được khác – đông lạnh, có thể gồm fish maw	Nhóm 03.03	Frozen, chưa chế biến sâu	15%	10%	Thông thường không chịu GTGT tại khâu NK nếu chỉ bảo quản đông lạnh và chưa thành sản phẩm khác	FTA theo xuất xứ	Spec + temperature + kiểm dịch + species
Chưa chốt	Bóng cá chế biến sâu/seasoned/cooked	Thành phần + mức chế biến	Không còn phù hợp Chương 03 nếu đã “prepared/preserved” theo tính chất thực tế	Cần chốt HS cuối cùng		Nếu thuộc nhóm cơ sở 10% và đủ điều kiện giảm: có thể 8% đến 31/12/2026; phải rà phụ lục loại trừ	FTA theo HS cuối cùng	Recipe + flow chart + label + catalogue

Thuế NK 0305.72.11/19 tham khảo: MFN 5%; thuế thông thường tương ứng 7,5%. 0302.99.00 và 0303.99.00 tham khảo MFN 10%, thông thường 15%. Cần đối chiếu biểu thuế tại ngày đăng ký tờ khai và hồ sơ thực tế. NĐ 26/2023/NĐ-CP – Cổng TTĐT Chính phủ

VAT – ĐIỂM SẢN PHẨM CỤ THỂ: khoản 1 Điều 4 NĐ 181/2025/NĐ-CP quy định sản phẩm thủy sản nuôi trồng/đánh bắt chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường ở khâu nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu GTGT; danh sách sơ chế có phơi, sấy khô, chia tách, ướp muối, làm lạnh/đông lạnh. Vì vậy bóng cá plain chỉ làm sạch – tách – sấy/ướp muối có cơ sở để rà theo diện này. Nếu có chiên/nấu/tẩm gia vị/phối trộn, phải đánh giá lại. Bộ Tài chính – hướng dẫn Điều 4 NĐ 181/2025

4.2. BẢNG C/O/FTA ƯU ĐÃI ĐẶC BIỆT CẦN RÀ THEO TUYẾN NHẬP

Tuyến/xuất xứ	FTA/hiệp định	Form C/O/chứng từ xuất xứ	Mức ưu đãi đặc biệt	Điều kiện áp dụng	Hồ sơ cần đối chiếu	Lưu ý
ASEAN	ATIGA	Form D / e-Form D	Rà Biểu thuế ATIGA hiện hành theo HS cuối cùng; không chốt mức ưu đãi nếu chưa đối chiếu đúng năm	Đáp ứng PSR và chứng từ xuất xứ hợp lệ	C/O, invoice, B/L, HS, rule of origin	Rà đúng năm biểu thuế 2026
Trung Quốc	ACFTA hoặc RCEP	Form E hoặc chứng từ RCEP phù hợp	Rà Biểu thuế ACFTA/RCEP hiện hành theo HS cuối cùng; mức ưu đãi chỉ chốt sau khi đối chiếu đúng HS và quy tắc xuất xứ	Đúng HS, xuất xứ, vận chuyển/chứng từ theo hiệp định	C/O, invoice, packing, B/L	Không chỉ nhìn “Made in China”; phải đạt quy tắc xuất xứ
Hàn Quốc	AKFTA/VKFTA/RCEP	Form AK/KV hoặc chứng từ RCEP	Rà biểu ưu đãi tương ứng	Đúng PSR	Như trên	Chọn hiệp định có lợi nhưng hồ sơ phải đáp ứng
Nhật Bản	VJEPA/AJCEP/CPTPP/RCEP	Form/chứng từ theo hiệp định	Rà biểu 2026	Đúng quy tắc xuất xứ	Species/source + C/O + commercial docs	Đừng mặc định WO nếu nguyên liệu có nguồn từ nước thứ ba
EU/UK	EVFTA/UKVFTA	EUR.1/chứng từ xuất xứ theo cơ chế hiệp định	Rà biểu ưu đãi theo HS cuối cùng	Đủ điều kiện xuất xứ	Origin docs + commercial docs	Kiểm soát consistency mô tả hàng/species
Ấn Độ	AIFTA	Form AI	Rà biểu 2026	Đúng PSR	C/O + invoice + transport docs	Kiểm tra tiêu chí xuất xứ và ngày cấp

Đối chiếu đúng form/chứng từ xuất xứ và cơ quan/tổ chức phát hành.
So khớp HS, mô tả “fish maw”, species, số lượng, trọng lượng, xuất xứ giữa C/O – Invoice – Packing List – B/L.
Kiểm tra tiêu chí WO/RVC/CTH/CTSH/CC theo PSR của hiệp định thực tế.
Kiểm tra hóa đơn bên thứ ba, vận chuyển trực tiếp/quá cảnh, ngày cấp và thời hạn hiệu lực nếu phát sinh.

5. BỘ HỒ SƠ & CÁCH THỨC NỘP HỒ SƠ

5.1. Hồ sơ thương mại

Commercial Invoice (hóa đơn thương mại).
Packing List (phiếu đóng gói).
Bill of Lading/Air Waybill (vận đơn biển/hàng không).
Sales Contract/Purchase Order nếu có.
C/O nếu yêu cầu hưởng thuế ưu đãi đặc biệt.

5.2. Hồ sơ kỹ thuật/sản phẩm phải xin từ supplier

Product Specification/COA: mô tả fish maw, độ ẩm/chỉ tiêu nếu có.
Tên thông thường + tên khoa học loài cá; không nhận mô tả “mixed fish maw” không có breakdown nếu lô có rủi ro loài.
Process Flow: làm sạch – tách – sấy/ướp muối/hun khói hoặc quy trình thực tế.
Ingredient list/recipe nếu có bất kỳ gia vị, phụ gia, dầu, sauce hoặc bước cooking/frying.
Nhãn gốc, hình ảnh bao bì, quy cách retail/bulk.
Tài liệu nguồn gốc khai thác/nuôi trồng và CITES permit/certificate nếu loài thuộc phạm vi CITES.

5.3. Hồ sơ ATTP/tự công bố – dùng theo tình huống

Tự công bố: Điều 4 NĐ 15/2018/NĐ-CP áp dụng đối với thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn và các nhóm sản phẩm được nêu tại điều này. Vì vậy:

Bóng cá khô đã xử lý và đóng gói bán lẻ thành sản phẩm thực phẩm hoàn chỉnh: cần rà nghĩa vụ tự công bố trước lưu thông.
Bóng cá bulk/nguyên liệu, hoặc hàng thuộc trường hợp ngoại lệ theo khoản 2 Điều 4/Điều 13: không được áp máy móc; phải rà mục đích nhập khẩu và hồ sơ thực tế.

PHÂN NHÁNH ĐIỀU 14 NĐ 15/2018/NĐ-CP: đối với sản phẩm động vật thủy sản dùng làm thực phẩm nhập khẩu, trừ thực phẩm đã qua chế biến, bao gói sẵn, hàng bị trả về và các trường hợp tại Điều 13, phải rà đồng thời: (i) nước/vùng lãnh thổ đã được Việt Nam công nhận hệ thống kiểm soát ATTP; (ii) cơ sở sản xuất thuộc danh sách được công nhận đối với sản phẩm thủy sản; và (iii) từng lô có giấy chứng nhận đáp ứng quy định ATTP do cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu cấp, trừ ngoại lệ được pháp luật quy định. Vì vậy bóng cá khô bulk/không đáp ứng đồng thời điều kiện “đã qua chế biến, bao gói sẵn” không được áp logic retail pack.

Kiểm tra ATTP nhập khẩu – Điều 18 NĐ 15/2018/NĐ-CP:

Kiểm tra giảm: bản tự công bố + 03 Thông báo đạt liên tiếp theo phương thức kiểm tra thông thường, hoặc chứng nhận GMP/HACCP/ISO 22000/IFS/BRC/FSSC 22000 hoặc tương đương còn hiệu lực theo điều kiện luật định; nếu thuộc nhóm thủy sản của Điều 14 thì bổ sung giấy chứng nhận ATTP của cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu, trừ sản phẩm đã qua chế biến, bao gói sẵn.
Kiểm tra thông thường/chặt: Mẫu số 04 + bản tự công bố + Packing List; 03 Thông báo đạt liên tiếp theo phương thức kiểm tra chặt chỉ xuất hiện khi chuyển từ kiểm tra chặt sang kiểm tra thông thường; hàng thuộc Điều 14 phải bổ sung giấy chứng nhận ATTP của nước xuất khẩu theo quy định.

5.4. Hồ sơ kiểm dịch – chỉ khi trigger

Bóng cá tươi/ướp lạnh/đông lạnh: rà thủ tục kiểm dịch động vật/sản phẩm động vật thủy sản theo TT 26/2016 đã được TT 06/2022 sửa đổi.
Bóng cá khô: không mặc định kiểm dịch chỉ vì là sản phẩm từ cá; rà đúng danh mục hiện hành và tình huống điều ước/yêu cầu đặc thù.

5.5. Hồ sơ CITES – nếu loài kích hoạt

Tên khoa học chính xác; phụ lục CITES; source code/nguồn gốc mẫu vật.
Giấy phép CITES xuất khẩu/tái xuất khẩu của nước ngoài khi thuộc trường hợp phải có.
Đề nghị cấp phép theo Mẫu số 36 nếu thuộc trường hợp phải xin giấy phép nhập khẩu Việt Nam.
Giấy phép CITES theo Mẫu số 35 khi được cấp; giấy phép nhập khẩu có hiệu lực tối đa 12 tháng và dùng một lần theo Điều 28 TT 85/2025/TT-BNNMT.

5.6. CHECKLIST HỒ SƠ THEO NGHIỆP VỤ

Nhóm hồ sơ	Tài liệu cần có	Dùng cho bước nào	Ai thường chuẩn bị	Lỗi thường gặp	Cách kiểm tra trước ETA
Thương mại	Invoice, PL, B/L/AWB, Contract/PO	Khai hải quan	Supplier + Importer + Forwarder	Tên hàng chỉ ghi “fish maw”, không có trạng thái/species	Khóa mô tả hàng chi tiết trước phát hành B/L
Kỹ thuật	Spec, process flow, species, label	HS/VAT/chính sách	Supplier	Không có tên khoa học; process mơ hồ	Yêu cầu supplier ký/xác nhận technical pack
ATTP	Tự công bố và hồ sơ kiểm tra nếu thuộc diện	Trước/trong thông quan & lưu thông	Importer	Copy hồ sơ sản phẩm khác; lệch label/spec	So khớp 100% tên hàng, thành phần, bao gói
Kiểm dịch	Đăng ký/chứng thư theo trường hợp	Trước thông quan	Importer + Supplier	Áp nhầm logic hàng khô ↔ frozen	Khóa trạng thái hàng và nhiệt độ bảo quản
CITES	Species proof, permit/certificate	Trước shipment/clearance	Exporter + Importer	Species name không khớp, giấy phép sai nguồn/mẫu vật	Screen CITES trước đặt cọc/booking
C/O	Form/chứng từ xuất xứ	Áp thuế ưu đãi	Exporter	HS/mô tả/species lệch chứng từ	Draft check trước khi phát hành bản chính

NGUYÊN TẮC KHỚP 100%: Invoice – Packing List – B/L/AWB – C/O – product specification – label – species document – hồ sơ ATTP/CITES phải không mâu thuẫn về tên hàng, trạng thái, loài, số lượng, trọng lượng, xuất xứ và mục đích sử dụng.

6. CĂN CỨ PHÁP LÝ – MA TRẬN CHÍNH SÁCH CHUYÊN NGÀNH

6.1. BẢNG CĂN CỨ PHÁP LÝ CẦN RÀ SOÁT

Nhóm văn bản	Tên/số hiệu	Cơ quan ban hành	Hiệu lực/thời điểm áp dụng	Vai trò trong thủ tục	Điều/khoản/phụ lục cần chú ý	Ghi chú rà soát
ATTP	NĐ 15/2018/NĐ-CP	Chính phủ	02/02/2018; hiện tiếp tục áp dụng theo NQ 15/2026	Tự công bố; kiểm tra ATTP nhập khẩu; miễn kiểm tra	Điều 4; Điều 13; Chương VI	Nguồn VBPL
Chuyển tiếp 2026	NQ 15/2026/NQ-CP	Chính phủ	06/04/2026	Tạm ngưng NĐ 46/2026 và NQ 66.13/2026; tiếp tục NĐ 15/2018	Điều 1, 2, 5	Công báo Chính phủ
Kiểm dịch thủy sản	TT 26/2016/TT-BNNPTNT, sửa bởi TT 06/2022/TT-BNNPTNT	Bộ NN&PTNT	TT 06 có hiệu lực 11/09/2022, còn hiệu lực	Xác định danh mục sản phẩm thủy sản phải kiểm dịch	Điều 2 khoản 1 sửa Mục II Phần A/B Phụ lục I	Nguồn VBPL
CITES	TT 85/2025/TT-BNNMT	Bộ Nông nghiệp & Môi trường	01/01/2026, còn hiệu lực	Quản lý loài nguy cấp/quý/hiếm và thực thi CITES	Điều 27, 28, 30; Mẫu 35, 36	Nguồn VBPL
CITES – chuyển đổi khung cũ	NĐ 42/2026/NĐ-CP	Chính phủ	26/01/2026, còn hiệu lực	Khung sửa đổi lĩnh vực lâm nghiệp/kiểm lâm; liên quan tình trạng NĐ 06/2019 và NĐ 84/2021	Lược đồ hiệu lực	NĐ 06/2019 & 84/2021 đã hết hiệu lực; nguồn VBPL
Thuế NK	NĐ 26/2023/NĐ-CP và văn bản sửa đổi/bổ sung hiện hành	Chính phủ	Từ 15/07/2023	Biểu thuế NK ưu đãi MFN	Chương 03/HS 0305.72	Rà biểu tại ngày mở tờ khai
Thuế thông thường	QĐ 15/2023/QĐ-TTg	Thủ tướng Chính phủ	15/07/2023; còn hiệu lực	Mức thuế suất thông thường đối với hàng NK	Theo mã HS	Nguồn VBPL
GTGT	Luật 48/2024/QH15; NĐ 181/2025/NĐ-CP, được sửa đổi/bổ sung bởi NĐ 359/2025/NĐ-CP và NĐ 144/2026/NĐ-CP	Quốc hội/Chính phủ	NĐ 359 hiệu lực 01/01/2026; NĐ 144 hiệu lực 20/06/2026	Xác định không chịu thuế/5%/10% theo trạng thái hàng và khâu giao dịch	Khoản 1 Điều 4 NĐ 181/2025	NĐ 359/2025 · NĐ 144/2026
Giảm GTGT	NĐ 174/2025/NĐ-CP	Chính phủ	01/07/2025 – 31/12/2026	Giảm 10% → 8% với hàng đủ điều kiện	Điều 1, 2 và Phụ lục loại trừ	Chỉ dùng khi hàng thực tế thuộc nhóm cơ sở 10%; nguồn Chính phủ
Nhãn	NĐ 43/2017/NĐ-CP, sửa bởi NĐ 111/2021/NĐ-CP	Chính phủ	NĐ 111 hiệu lực 15/02/2022, còn hiệu lực	Nhãn gốc/nhãn phụ hàng nhập khẩu	Điều 1 NĐ 111 sửa NĐ 43; phụ lục theo nhóm hàng	Nguồn VBPL
Hải quan	Luật Hải quan 54/2014/QH13; NĐ 08/2015/NĐ-CP, hiện được sửa đổi bởi NĐ 167/2025/NĐ-CP (NĐ 59/2018/NĐ-CP đã hết hiệu lực toàn bộ từ 15/08/2025); TT 38/2015/TT-BTC được sửa đổi/bổ sung bởi TT 39/2018/TT-BTC và TT 121/2025/TT-BTC	Quốc hội/Chính phủ/Bộ Tài chính	Áp theo văn bản hiện hành	Hồ sơ, khai báo, kiểm tra, giám sát, thông quan	Rà điều khoản theo loại hình/lô hàng	Luật Hải quan · NĐ 167/2025 · TT 121/2025

MỚI – CŨ 2026: không sử dụng NĐ 46/2026/NĐ-CP như văn bản đang áp dụng cho lô hàng tháng 9/2026. NQ 15/2026/NQ-CP tạm ngưng NĐ 46 và NQ 66.13 cho đến khi Luật ATTP sửa đổi và nghị định hướng dẫn mới có hiệu lực; trong thời gian đó NĐ 15/2018/NĐ-CP và văn bản hướng dẫn tiếp tục có hiệu lực.

6.2. MA TRẬN ÁP DỤNG CHÍNH SÁCH THEO TÌNH HUỐNG

Tình huống hàng hóa	Căn cứ cần đối chiếu	Chính sách có thể áp dụng	Cơ quan/cổng xử lý	Điều kiện kích hoạt
Bóng cá khô plain đã qua chế biến, bao gói sẵn, loài không thuộc CITES	Điều 4, 13, 17, 18 NĐ 15/2018; TT 06/2022; VAT; nhãn	Rà tự công bố + KTATTP theo phương thức áp dụng; không thuộc nhánh yêu cầu Điều 14; không mặc định kiểm dịch chỉ vì là hàng thủy sản	Cơ quan kiểm tra ATTP theo phân công hiện hành + Hải quan	Phải chứng minh đúng trạng thái processed & prepacked; mục đích dùng làm thực phẩm
Bóng cá khô plain bulk/không thuộc ngoại lệ đã qua chế biến, bao gói sẵn	Điều 14 và Điều 18 NĐ 15/2018; TT 06/2022; VAT	Rà nước/vùng lãnh thổ được công nhận, cơ sở sản xuất được công nhận, giấy chứng nhận ATTP của cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu cho từng lô và KTATTP theo phương thức áp dụng; không mặc định kiểm dịch hàng khô	Bộ Nông nghiệp & Môi trường/cơ quan được giao nhiệm vụ theo TTHC hiện hành + Hải quan	Food use; không đồng thời thỏa ngoại lệ processed & prepacked; không thuộc Điều 13
Bóng cá tươi/ướp lạnh	TT 26/2016 + TT 06/2022	Kiểm dịch + ATTP + hải quan	Cơ quan kiểm dịch có thẩm quyền	Trạng thái fresh/chilled
Bóng cá đông lạnh	Như trên	Kiểm dịch + ATTP + hải quan	Cơ quan kiểm dịch có thẩm quyền	Frozen
Bóng cá chế biến sâu, bao gói bán lẻ	NĐ 15/2018; nhãn; HS Chương 16/khác	Tự công bố nếu thuộc Điều 4; KTATTP; nhãn; VAT 8/10 tùy trường hợp	Cơ quan tiếp nhận tự công bố/kiểm tra ATTP + Hải quan	Cooking/seasoning/recipe/retail pack
Species thuộc CITES	TT 85/2025/TT-BNNMT + CITES Appendices	Giấy phép/chứng từ CITES hoặc cơ chế nộp permit nước xuất khẩu theo Điều 27(6)	Cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam + Hải quan	Tên khoa học nằm trong Phụ lục I/II/III
Species chưa xác định	Không đủ căn cứ	Dừng chốt chính sách CITES	Supplier/importer phải bổ sung	Invoice/spec chỉ ghi fish maw chung chung

CITES – ví dụ cảnh báo: Totoaba macdonaldi là loài được CITES quản lý ở Phụ lục I và thương mại bất hợp pháp bong bóng totoaba là đối tượng kiểm soát quốc tế nghiêm ngặt. Đây là lý do fish maw phải được screen theo species trước khi mua/ship, không chờ hàng về cảng mới rà. Nguồn CITES

7. THỜI GIAN XỬ LÝ, LỆ PHÍ & CHI PHÍ RỦI RO

Bước	Thời điểm nên xử lý	Thời gian pháp lý/ước tính	Chi phí/lệ phí	Rủi ro nếu chậm
Khóa species + trạng thái + process	Trước PO/booking	Nội bộ/supplier; không có thời hạn nhà nước cố định	Chi phí kiểm nghiệm/xác minh nếu phát sinh	Sai HS, sai CITES, sai kiểm dịch
Rà CITES	Trước shipment	Nếu phải xin giấy phép VN: trường hợp thông thường TT 85 quy định 05 ngày làm việc từ hồ sơ hợp lệ; case tham vấn có timeline dài hơn	Không tự ghi mức phí khi chưa có căn cứ áp dụng cụ thể	Hàng bị giữ/từ chối xử lý; rủi ro pháp lý cao
Tự công bố (nếu thuộc diện)	Trước lưu thông/nhập lô thương mại theo kế hoạch	Doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm và gửi theo cơ chế NĐ 15; rà phân cấp địa phương	Kiểm nghiệm sản phẩm nếu cần	Không đủ hồ sơ lưu thông/hậu kiểm
KTATTP/kiểm dịch	Khởi động trước ETA tùy phương thức	Phụ thuộc phương thức, hồ sơ, lấy mẫu và cơ quan xử lý	Phí thử nghiệm/kiểm tra theo thực tế	Storage, DEM/DET, chậm giao
Hải quan	Khi đủ bộ hồ sơ	Phụ thuộc luồng Xanh/Vàng/Đỏ và chính sách chuyên ngành	Thuế NK + phí logistics liên quan	Tham vấn HS/giá, kiểm hóa, lưu bãi

Không ấn định một con số “x ngày thông quan” cho mọi lô fish maw. CITES, lấy mẫu ATTP, kiểm dịch, kiểm hóa và việc xác minh species có thể làm timeline khác nhau đáng kể.

8. QUY TRÌNH E2E THỰC CHIẾN

PRE-CHECK TRƯỚC ETA/BOOKING: xin species (tên khoa học), trạng thái, process flow, ingredient list, label, origin và ảnh thật. Đây là điểm chặn quan trọng nhất.
SCREEN CITES: đối chiếu tên khoa học với Phụ lục CITES và TT 85/2025. Nếu thuộc diện quản lý, khóa permit route trước khi supplier xuất hàng.
CHỐT HS + VAT: dry/salted/brined/smoked plain → rà 0305.72.11/19; fresh/chilled → 0302.99.00; frozen → 0303.99.00; prepared → phân loại lại theo thành phần/quy trình. Đồng thời xác định trạng thái sơ chế để áp VAT.
CHỐT ATTP + KIỂM DỊCH: xác định hàng có thuộc ngoại lệ “đã qua chế biến, bao gói sẵn” hay phải đi nhánh Điều 14; chốt hồ sơ Điều 18 và phương thức KTATTP. Kiểm dịch chỉ khi trạng thái/tình huống kích hoạt theo danh mục hiện hành.
KHÓA CHỨNG TỪ: rà draft Invoice – Packing List – B/L/AWB – C/O – species docs – permits. Không để supplier đổi species/mô tả sau khi C/O hoặc permit đã phát hành.
NỘP/ĐĂNG KÝ HỒ SƠ CHUYÊN NGÀNH: CITES, kiểm dịch, ATTP theo cơ quan/cổng được phân công tại thời điểm thực hiện.
MỞ TỜ KHAI & XỬ LÝ LUỒNG: luồng Xanh thường xử lý tự động hơn; luồng Vàng kiểm tra hồ sơ; luồng Đỏ có thể kiểm tra thực tế. Với fish maw, Hải quan có thể yêu cầu làm rõ species/trạng thái/mức chế biến khi mô tả chưa đủ.
LẤY HÀNG – NHÃN – LƯU HỒ SƠ: hoàn tất điều kiện lưu thông, nhãn phụ nếu cần; lưu hồ sơ ATTP/CITES/C/O/species cùng bộ tờ khai để phục vụ hậu kiểm/sau thông quan.

THỜI ĐIỂM NÊN LÀM TRƯỚC ETA: CITES phải screen trước shipment; HS/species/process nên khóa trước booking; hồ sơ ATTP/kiểm dịch nên chuẩn bị ngay khi có draft chứng từ. Đừng đợi hàng tới cảng mới hỏi supplier “fish maw này là loài gì?”.

9. FAQ – HỎI ĐÁP THƯỜNG GẶP

1. Bóng cá khô có bắt buộc kiểm dịch không?

Không nên trả lời theo một bảng HS cũ. Theo TT 06/2022 sửa danh mục của TT 26/2016, nhóm sản phẩm động vật thủy sản phải kiểm dịch hiện nêu dạng tươi sống, ướp lạnh, đông lạnh. Bóng cá khô plain vì vậy không tự động thuộc diện kiểm dịch; vẫn phải rà trường hợp điều ước/yêu cầu đặc thù và hồ sơ thực tế.

2. HS phổ biến của bóng cá khô là gì?

Nếu là fish maw ăn được, khô/muối/ngâm nước muối/hun khói và chưa chế biến sâu: tham khảo 0305.72.11 nếu của cá tuyết và 0305.72.19 nếu loài khác. Không dùng hai mã này cho hàng fresh/frozen hoặc prepared nếu tính chất đã khác.

3. Thuế nhập khẩu MFN của 0305.72.11/19 là bao nhiêu?

Mức tham khảo hiện hành là 5%; thuế thông thường tham khảo 7,5%. Nếu có C/O hợp lệ, nhiều FTA có thể cho mức thấp hơn. Phải rà biểu thuế và hiệp định tại ngày mở tờ khai.

4. Bóng cá khô nhập khẩu có VAT không?

Nếu chỉ là sản phẩm thủy sản chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường như làm sạch, chia tách, phơi/sấy khô, ướp muối thì khoản 1 Điều 4 NĐ 181/2025 là căn cứ để rà theo diện không chịu GTGT ở khâu nhập khẩu. Nếu chiên/nấu/tẩm gia vị/chế biến sâu, kết luận có thể khác.

5. Có phải tự công bố sản phẩm không?

Phụ thuộc trạng thái pháp lý của sản phẩm. NĐ 15/2018 Điều 4 quy định tự công bố đối với thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn. Bóng cá khô đóng gói bán lẻ cần rà theo nhánh này; hàng bulk/nguyên liệu hoặc trường hợp ngoại lệ phải phân tích riêng, không áp chung.

6. Tại sao phải xin tên khoa học của cá?

Vì CITES quản lý theo loài, không theo tên thương mại “fish maw”. Species cũng hỗ trợ phân loại cod/other và giảm rủi ro khi Hải quan yêu cầu giải trình nguồn hàng.

7. Nếu là bóng cá đông lạnh thì có dùng HS 0305.72.19 không?

Không mặc định. Frozen edible fish offal, gồm fish maw, cần rà nhánh 0303.99.00; đồng thời trạng thái đông lạnh là trigger phải rà kiểm dịch theo danh mục hiện hành.

8. Fish maw của loài CITES có phải luôn xin giấy phép nhập khẩu Việt Nam?

Không thể trả lời tuyệt đối. Điều 27(6) TT 85/2025 quy định một số trường hợp không cần giấy phép do Cơ quan CITES Việt Nam cấp nhưng phải nộp giấy phép/chứng từ của nước xuất khẩu cho Hải quan. Các trường hợp còn lại phải rà Điều 30 và hồ sơ Mẫu 36. Phụ lục CITES và nguồn mẫu vật quyết định route.

9. C/O Form E có giúp giảm thuế không?

Nếu hàng có xuất xứ Trung Quốc và đáp ứng quy tắc ACFTA, Form E hợp lệ có thể giúp áp mức ưu đãi đặc biệt thấp hơn MFN. Không chốt 0% chỉ từ tên hàng “fish maw”; phải đối chiếu đúng HS cuối cùng, Biểu thuế ACFTA đang áp dụng cho năm 2026, PSR, mô tả hàng, xuất xứ và chứng từ vận chuyển.

10. Hàng đã về cảng nhưng supplier không cung cấp species thì xử lý thế nào?

Đây là tình huống rủi ro cao. Không nên “đoán loài” từ ảnh. Cần yêu cầu supplier/manufacturer cung cấp chứng từ xác định species/nguồn gốc; nếu có dấu hiệu thuộc CITES, phải xử lý theo cơ quan có thẩm quyền trước khi tiếp tục thông quan.

10. KẾT QUẢ ĐẦU RA & NGHĨA VỤ SAU THÔNG QUAN

Một bộ hồ sơ fish maw hoàn chỉnh không dừng ở tờ khai thông quan. Doanh nghiệp nên lưu theo từng lô:

Tờ khai hải quan, chứng từ nộp thuế và quyết định phân loại/giải trình nếu có.
Invoice, Packing List, B/L/AWB, C/O.
Product specification, process flow, ingredient list, species declaration/tên khoa học.
Hồ sơ tự công bố/KTATTP nếu thuộc diện.
Hồ sơ kiểm dịch nếu lô fresh/chilled/frozen thuộc diện.
Giấy phép/chứng từ CITES và chứng minh nguồn gốc nếu phát sinh.
Nhãn gốc, nhãn phụ tiếng Việt và bằng chứng lô hàng lưu thông đúng nhãn.

Đối với lô được hưởng ưu đãi C/O hoặc có CITES, nên thiết lập audit trail (chuỗi hồ sơ truy vết) riêng để khi hậu kiểm có thể chứng minh đồng thời HS – species – origin – permit – lô hàng.

Nguồn đối chiếu chính: NQ 15/2026/NQ-CP · NĐ 15/2018/NĐ-CP · TT 06/2022/TT-BNNPTNT · TT 85/2025/TT-BNNMT · NĐ 42/2026/NĐ-CP · NĐ 111/2021/NĐ-CP. Nội dung HS/thuế cần kiểm tra lại theo biểu thuế và hồ sơ thực tế tại ngày đăng ký tờ khai.

11. GIẢI PHÁP TỪ TGIMEX

Đối với fish maw, giá trị vận hành nằm ở việc khóa đúng loài – trạng thái – mức chế biến trước ETA, thay vì chỉ xử lý chứng từ khi hàng đã về.

Rà mô tả hàng, scientific name/species, trạng thái và mức chế biến để đề xuất HS.
Rà kiểm dịch theo trạng thái hàng; tránh áp logic cũ cho bóng cá khô.
Rà ATTP, tự công bố, phương thức kiểm tra và nhãn theo hồ sơ thực tế.
Screen CITES trước shipment; rà permit/chứng từ nước xuất khẩu và hồ sơ Việt Nam nếu phát sinh.
Rà C/O/FTA, consistency giữa C/O – invoice – B/L – species docs.
Phối hợp khai báo hải quan, vận chuyển, cảng/kho và lưu hồ sơ sau thông quan.

Tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Không thay thế kết luận phân loại/chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền đối với hồ sơ cụ thể.

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ – THIẾT BỊ IT

F&B – THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG

MÁY MÓC

ĐỒ GIA DỤNG

MỸ PHẨM – CHĂM SÓC CÁ NHÂN

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ – THIẾT BỊ IT

F&B – THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG

MÁY MÓC

ĐỒ GIA DỤNG

MỸ PHẨM – CHĂM SÓC CÁ NHÂN

ĐIỆN TỬ – LINH KIỆN – ICT

MÁY MÓC – CƠ KHÍ – THIẾT BỊ

DỆT MAY – DA GIÀY – NGUYÊN PHỤ LIỆU

GỖ – NỘI THẤT – SẢN PHẨM GỖ

NÔNG SẢN

THỦY SẢN – SẢN PHẨM ĐỘNG VẬT

F&B – THỰC PHẨM CHẾ BIẾN – ĐỒ UỐNG

HÓA CHẤT – NHỰA – CAO SU – NGUYÊN LIỆU

THÉP – NHÔM – KIM LOẠI – VẬT LIỆU XÂY DỰNG

HÀNG DỰ ÁN – DG – REEFER – OOG

BAO BÌ – GIẤY – IN ẤN

GỐM SỨ – THỦ CÔNG MỸ NGHỆ – ĐÁ – TRE MÂY

DƯỢC – THIẾT BỊ Y TẾ – CHĂM SÓC SỨC KHỎE

MỸ PHẨM – PERSONAL CARE – HOUSEHOLD CARE

PHỤ TÙNG Ô TÔ – XE MÁY – EV

THỦ TỤC NHẬP KHẨU BÓNG CÁ (FISH MAW): HS, KIỂM DỊCH, ATTP, CITES & C/O