Cá/hải sản đóng hộp không nên xử lý như “thủy sản nhập khẩu” theo một kết luận chung. Điểm phải khóa trước ETA là sản phẩm đã thực sự được chế biến – bảo quản và đóng bao bì kín khí hay vẫn ở trạng thái tươi/ướp lạnh/đông lạnh; loài thủy sản; tỷ lệ thành phần; quy cách bán lẻ; mã HS và hồ sơ tự công bố.

Tài liệu này xây bản đồ E2E từ phân loại sản phẩm, tự công bố, kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm (ATTP), rà kiểm dịch, HS – thuế – C/O, nhãn nhập khẩu đến thông quan và nghĩa vụ sau thông quan.

CHÍNH SÁCH ATTP 2026Nghị định 46/2026/NĐ-CP đang tạm ngưng hiệu lực; trong thời gian tạm ngưng tiếp tục áp dụng Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

TỰ CÔNG BỐCá/hải sản đóng hộp thông thường thuộc nhóm thực phẩm đã qua chế biến, bao gói sẵn và thường thực hiện tự công bố theo Điều 4–5 NĐ 15/2018.

KIỂM DỊCH THỦY SẢNHàng đóng hộp đã chế biến ổn định, không ở dạng tươi sống/ướp lạnh/đông lạnh, nhìn chung không thuộc danh mục kiểm dịch tại TT 06/2022.

HS THAM KHẢOChủ yếu Chương 16: nhóm 1604 (cá) và 1605 (giáp xác, thân mềm, thủy sinh không xương sống khác).

1. TỔNG QUAN – PHẠM VI ÁP DỤNG

Bài áp dụng cho cá, động vật giáp xác, động vật thân mềm và thủy sản khác đã chế biến hoặc bảo quản, thường được tiệt trùng/thanh trùng phù hợp và đóng lon/hộp/túi retort hoặc bao bì kín khí để bán lẻ, ví dụ cá ngừ hộp, cá mòi hộp, cá thu hộp, cua/ghẹ chế biến đóng hộp, mực chế biến đóng hộp.

Không tự động áp dụng bài này cho cá/hải sản tươi sống, ướp lạnh, đông lạnh chỉ vì đang chứa trong lon/hộp; sản phẩm ăn liền có nền mì/cháo/súp/sốt; thực phẩm bảo vệ sức khỏe; thức ăn cho động vật; hoặc sản phẩm có thành phần đặc thù làm thay đổi phân loại/chính sách.

Thông tin biên soạn: Tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Kết luận cuối cùng phải rà theo thành phần, loài, quy cách, nhãn, catalogue/specification và hồ sơ lô hàng thực tế.

2. GIẢI NGHĨA THUẬT NGỮ & ĐIỂM KIỂM SOÁT

Tự công bố sản phẩm (self-declaration): cơ chế doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm công bố sản phẩm thuộc Điều 4 NĐ 15/2018; hồ sơ cốt lõi gồm Mẫu 01 và phiếu kiểm nghiệm ATTP còn trong thời hạn quy định.
Kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu: kiểm tra theo một trong ba phương thức giảm – thông thường – chặt theo Điều 16–19 NĐ 15/2018, trừ trường hợp được miễn tại Điều 13.
Kiểm dịch động vật thủy sản: kiểm tra thú y đối với động vật/sản phẩm động vật thủy sản nằm trong danh mục phải kiểm dịch. TT 06/2022 đã thu hẹp mục sản phẩm nhập khẩu chủ yếu còn dạng tươi sống, ướp lạnh, đông lạnh.
MFN (Most Favoured Nation – thuế nhập khẩu ưu đãi): mức thuế áp dụng khi đáp ứng điều kiện hưởng thuế ưu đãi theo quan hệ thương mại; khác với thuế ưu đãi đặc biệt theo FTA/C/O.
C/O (Certificate of Origin – chứng từ xuất xứ): chứng từ phục vụ xác định xuất xứ và có thể là căn cứ hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt nếu đáp ứng quy tắc xuất xứ.
ETA (Estimated Time of Arrival – thời gian dự kiến hàng đến): mốc vận hành cần dùng để lùi kế hoạch tự công bố, rà nhãn, C/O và đăng ký kiểm tra ATTP.

Điểm dễ nhầm: “đã tự công bố” không đồng nghĩa “được miễn kiểm tra ATTP nhập khẩu”. Miễn kiểm tra phải rơi đúng trường hợp Điều 13 NĐ 15/2018 hoặc điều kiện pháp lý tương ứng.

3. PHÂN LOẠI & NHẬN DIỆN SẢN PHẨM CHI TIẾT

Không chốt chính sách bằng tên thương mại “cá hộp” hay “hải sản hộp”. Cần khóa ít nhất: loài – dạng sản phẩm – mức độ chế biến – tỷ lệ thành phần thủy sản – môi trường bảo quản (dầu/nước sốt/nước muối) – bao bì kín khí – khối lượng tịnh – mục đích nhập khẩu.

Nhóm sản phẩm/tình huống	Dấu hiệu cần kiểm tra	Ví dụ	Tài liệu chứng minh	Chính sách có thể phát sinh	Hồ sơ cần đối chiếu	Lưu ý áp dụng
Cá nguyên con/miếng đã chế biến, đóng kín	Loài cá; nguyên con/miếng; đã nấu/chế biến; bao bì kín khí bán lẻ	Cá ngừ, cá mòi, cá thu đóng hộp	Ingredient list, process spec, label, hình ảnh	Tự công bố; ATTP nhập khẩu; HS 1604	Self-declaration, test report, PL, invoice, B/L	Tách đúng loài vì phân nhóm HS khác nhau.
Cá chế biến dạng khác	Dạng nghiền/paste/viên hoặc hỗn hợp cá; tỷ lệ cá	Fish paste, fish preparation đóng kín	Formula, process flow, label	Tự công bố; ATTP; có thể 1604.20	Composition %, spec, test report	Không mặc định dùng mã cá nguyên miếng.
Cua/ghẹ/tôm đã chế biến	Loài giáp xác; dạng thịt/miếng; bao bì kín khí	Ghẹ hộp, cua hộp, tôm chế biến	Species declaration, ingredient list	Tự công bố; ATTP; HS 1605	Species, label, packing, C/O	Mã 8 số phụ thuộc loài và quy cách.
Mực/bạch tuộc/nhuyễn thể đóng hộp	Loài thân mềm; cách chế biến; bao bì kín	Mực sốt đóng hộp, mực nang đóng hộp	Species + processing spec	Tự công bố; ATTP; HS 1605	Spec, label, test report	Không dùng chung mã với cá.
Thực phẩm hỗn hợp có thủy sản	Tỷ lệ từng thành phần; thành phần tạo đặc trưng; dạng thành phẩm	Súp/hỗn hợp cá, sốt có hải sản	Formula định lượng, quy trình	Có thể Chương 16, 19 hoặc 21 tùy bản chất	BOM/recipe, label, catalogue	Chú giải Chương 16 và quy tắc phân loại phải được rà riêng.
Chỉ đóng hộp nhưng vẫn tươi/ướp lạnh/đông lạnh	Không qua chế biến bảo quản theo Chương 16; trạng thái nhiệt	Hải sản đông lạnh trong hộp kim loại	Process + temperature spec	Có thể Chương 03 + kiểm dịch thủy sản	Health/quarantine docs nếu thuộc diện	Không thuộc phạm vi kết luận “đồ hộp” của bài này.

Cảnh báo phân loại: gọi tên hàng chung chung có thể dẫn đến sai HS, sai thuế, sai diện kiểm dịch, sai chỉ tiêu kiểm nghiệm và sai nhãn. Với sản phẩm hỗn hợp, cần có công thức định lượng thay vì chỉ dùng ảnh bao bì.

4. HS CODE – THUẾ – C/O

4.1. BẢNG HS CODE – THUẾ – C/O ĐỀ XUẤT

Các mã dưới đây là mã tham khảo cho một số cấu hình điển hình, không thay thế kết luận phân loại chính thức. Thuế MFN tham khảo biểu thuế theo NĐ 26/2023/NĐ-CP; thuế thông thường đối chiếu QĐ 15/2023/QĐ-TTg. VAT thể hiện theo chính sách giảm thuế đang áp dụng tại ngày cập nhật và phải rà lại danh mục loại trừ theo HS cuối cùng.

Mã HS tham khảo	Mô tả/nhóm hàng phù hợp	Cơ sở phân loại	Điều kiện áp dụng	Thuế NK thông thường	MFN	VAT	C/O/FTA cần rà	Hồ sơ đối chiếu
1604.14.11	Cá ngừ đại dương, đóng bao bì kín khí để bán lẻ	Loài cá + đã chế biến/bảo quản + kín khí	Đúng loài và quy cách mô tả	45%	30%	8%*	ATIGA/ACFTA/RCEP/CPTPP/EVFTA… tùy xuất xứ	Species, label, composition, C/O
1604.19.30	Cá loại khác, đóng bao bì kín khí để bán lẻ	Cá đã chế biến/bảo quản, không rơi mã loài riêng trước đó	Phải loại trừ các phân nhóm cá cụ thể	45%	30%	8%*	FTA tương ứng tuyến nhập	Species + process + label
1604.20.91	Cá chế biến/bảo quản cách khác, đóng bao bì kín khí để bán lẻ	Dạng chế biến khác với nguyên con/miếng	Rà cấu trúc sản phẩm thực tế	45%	30%	8%*	FTA tương ứng	Formula, process, label
1605.10.11–14	Ghẹ/các nhóm cua cụ thể, đóng bao bì kín khí để bán lẻ	Giáp xác đã chế biến/bảo quản + loài	Chốt đúng họ/loài	52,5%	35%	8%*	FTA tương ứng	Species declaration, C/O, label
1605.54.10	Mực nang và mực ống, đóng bao bì kín khí để bán lẻ	Động vật thân mềm đã chế biến/bảo quản	Đúng nhóm loài và quy cách	37,5%	25%	8%*	FTA tương ứng	Species, process, label, C/O

* NĐ 174/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/07/2025 đến hết 31/12/2026, giảm 2% mức thuế suất 10% cho hàng hóa đủ điều kiện. Với lô cụ thể phải đối chiếu HS cuối cùng với các phụ lục hàng hóa không được giảm; không dùng bảng này để mặc định mọi sản phẩm Chương 16 đều 8%.

4.2. BẢNG C/O/FTA ƯU ĐÃI ĐẶC BIỆT CẦN RÀ THEO TUYẾN NHẬP

Tuyến/xuất xứ	FTA/hiệp định	Form C/O/chứng từ xuất xứ	Mức ưu đãi đặc biệt	Điều kiện áp dụng	Hồ sơ cần đối chiếu	Lưu ý
ASEAN	ATIGA	Form D / chứng từ xuất xứ theo cơ chế hiện hành	Rà theo HS và năm biểu thuế	Đạt quy tắc xuất xứ + vận chuyển/chứng từ hợp lệ	C/O, invoice, B/L, PL	Không suy ra 0% chỉ từ tên FTA.
Trung Quốc	ACFTA hoặc RCEP	Form E hoặc chứng từ RCEP phù hợp	Rà biểu thuế tương ứng	Đúng PSR, xuất xứ, chứng từ	C/O, manufacturer, invoice, B/L	So ACFTA và RCEP để chọn cơ chế có lợi nhưng hợp lệ.
Hàn Quốc	AKFTA / VKFTA / RCEP	Form AK / VK / chứng từ RCEP	Rà theo mã HS	Đạt quy tắc xuất xứ của hiệp định chọn	C/O + hồ sơ mua bán	Một lô chỉ áp mức ưu đãi khi chứng từ đáp ứng đúng hiệp định.
Nhật Bản	VJEPA / AJCEP / CPTPP / RCEP	Form VJ/AJ hoặc chứng từ theo CPTPP/RCEP	Rà theo mã HS	Đạt PSR và điều kiện chứng từ	C/O/origin certification, B/L	Không trộn quy tắc giữa các FTA.
EU / UK	EVFTA / UKVFTA	EUR.1 hoặc khai báo/chứng từ xuất xứ theo trường hợp áp dụng	Rà theo HS, năm lộ trình	Đạt quy tắc xuất xứ và chứng từ hợp lệ	Origin document + commercial docs	Kiểm tra đúng cơ chế chứng nhận của nhà xuất khẩu.
Úc – New Zealand	AANZFTA / CPTPP / RCEP	Chứng từ xuất xứ theo hiệp định	Rà theo HS	Đạt PSR	C/O/origin certification	Chọn FTA sau khi so điều kiện và mức thuế.

Kiểm tra đúng form/chứng từ xuất xứ và cơ quan/người phát hành.
Đối chiếu HS trên C/O với HS khai báo; khác biệt phải có căn cứ xử lý.
Kiểm tra tiêu chí WO/RVC/CTH/CTSH hoặc PSR tương ứng.
Rà hóa đơn bên thứ ba, vận chuyển trực tiếp, nước xuất xứ, số lượng/trọng lượng.
Kiểm tra ngày cấp, thời hạn và việc cấp sau nếu có.

5. BỘ HỒ SƠ & CÁCH THỨC NỘP

5.1. HỒ SƠ TỰ CÔNG BỐ

Bản tự công bố sản phẩm – Mẫu số 01, Phụ lục I NĐ 15/2018/NĐ-CP.
Phiếu kết quả kiểm nghiệm ATTP của sản phẩm trong thời hạn 12 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ, do phòng kiểm nghiệm được chỉ định hoặc được công nhận phù hợp ISO 17025, với chỉ tiêu an toàn tương ứng.
Nhãn gốc/dự kiến nhãn phụ, specification, ingredient list và tài liệu nhà sản xuất nên được lưu cùng hồ sơ để chứng minh tính nhất quán.

Việc công bố thực hiện theo cơ chế NĐ 15/2018 và quy định sửa đổi liên quan; doanh nghiệp cần kiểm tra hướng dẫn tiếp nhận của địa phương nơi doanh nghiệp đăng ký kinh doanh tại thời điểm thực hiện.

5.2. HỒ SƠ KIỂM TRA ATTP NHẬP KHẨU THEO PHƯƠNG THỨC

Kiểm tra thông thường/kiểm tra chặt:

Giấy đăng ký kiểm tra thực phẩm nhập khẩu – Mẫu số 04, Phụ lục I NĐ 15/2018/NĐ-CP.
Bản tự công bố sản phẩm.
Bản sao Packing List.

Kiểm tra giảm: ngoài bản tự công bố, hồ sơ chứng minh điều kiện áp dụng gồm 03 Thông báo kết quả xác nhận thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu liên tiếp theo phương thức kiểm tra thông thường hoặc một trong các chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng được NĐ 15/2018/NĐ-CP thừa nhận và còn hiệu lực tại thời điểm nộp hồ sơ.

Đối với cá/hải sản đã qua chế biến, bao gói sẵn: điểm c khoản 1 Điều 18 NĐ 15/2018/NĐ-CP loại trừ nhóm này khỏi yêu cầu phải nộp giấy chứng nhận đáp ứng quy định ATTP do cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu cấp trong hồ sơ kiểm tra giảm. Vì vậy không được máy móc yêu cầu “health certificate nước xuất khẩu” cho mọi lô cá/hải sản đóng hộp; phải đối chiếu đúng trạng thái sản phẩm và phương thức kiểm tra.

5.3. CHECKLIST HỒ SƠ THEO NGHIỆP VỤ

Nhóm hồ sơ	Tài liệu cần có	Dùng cho bước nào	Ai thường chuẩn bị	Lỗi thường gặp	Cách kiểm trước ETA
Thương mại	Contract/PO, Commercial Invoice, Packing List, B/L hoặc AWB	Khai hải quan, đối chiếu lô	Importer + supplier + forwarder	Tên hàng/qty/net weight lệch nhau	Khóa 1 master data sheet cho toàn bộ chứng từ.
Sản phẩm	Ingredient list, specification, process, species, label	HS, tự công bố, kiểm nghiệm	Supplier/QA/Compliance	Chỉ có catalogue marketing, không có thành phần định lượng	Xin bản kỹ thuật trước khi đặt booking.
Tự công bố	Mẫu 01 + test report ≤12 tháng	Điều kiện lưu thông/kiểm tra ATTP	Importer/Compliance	Test sai tên sản phẩm hoặc thiếu chỉ tiêu phù hợp	Đối chiếu tên SP, NSX, origin, thành phần, chỉ tiêu.
ATTP nhập khẩu	Mẫu 04, tự công bố, Packing List, tài liệu theo phương thức kiểm tra	Xin kết quả đạt nhập khẩu	Importer/đơn vị được ủy quyền	Nộp muộn khi hàng đã về cảng	Chuẩn bị trước ETA và xác định đúng cơ quan/cổng tiếp nhận.
C/O	Form/chứng từ xuất xứ, invoice, B/L	Ưu đãi thuế	Exporter + importer	Sai HS, origin criterion, third-party invoice	Pre-check bản draft trước khi phát hành bản chính/e-C/O.
Nhãn	Nhãn gốc + nội dung nhãn phụ tiếng Việt	Kiểm tra khi nhập/lưu thông	Importer + brand owner	Nhãn gốc thiếu dữ liệu tối thiểu; nhãn phụ mâu thuẫn	Rà NĐ 43/2017 đã sửa bởi NĐ 111/2021.

Nguyên tắc khớp dữ liệu: tên hàng, loài, thành phần, khối lượng tịnh, nhà sản xuất, xuất xứ, số lô và quy cách phải nhất quán giữa tự công bố – test report – nhãn – Invoice – Packing List – C/O – tờ khai.

6. CĂN CỨ PHÁP LÝ – MA TRẬN CHÍNH SÁCH CHUYÊN NGÀNH

6.1. BẢNG CĂN CỨ PHÁP LÝ CẦN RÀ SOÁT

Nhóm văn bản	Văn bản	Cơ quan ban hành	Hiệu lực/thời điểm áp dụng	Vai trò	Điều/khoản cần chú ý	Ghi chú
Luật	Luật An toàn thực phẩm 2010	Quốc hội	Khung pháp lý nền	Điều kiện ATTP, kiểm tra thực phẩm nhập khẩu	Rà các quy định về thực phẩm nhập khẩu	Áp cùng nghị định hướng dẫn đang có hiệu lực.
Nghị định đang áp dụng	NĐ 15/2018/NĐ-CP	Chính phủ	Tiếp tục áp dụng trong thời gian tạm ngưng NĐ 46/2026	Tự công bố, miễn/kiểm tra ATTP nhập khẩu	Điều 4, 5, 13, 16, 18, 19	Đây là căn cứ vận hành chính tại ngày 10/09/2026.
Chính sách 2026 – tạm ngưng	NĐ 46/2026/NĐ-CP	Chính phủ	Ban hành/hiệu lực 26/01/2026 nhưng đang tạm ngưng	Khung ATTP mới	Không dùng làm căn cứ vận hành trong thời gian tạm ngưng	Theo NQ 15/2026/NQ-CP.
Nghị quyết	NQ 15/2026/NQ-CP	Chính phủ	06/04/2026	Tạm ngưng NĐ46 và NQ66.13; duy trì NĐ15	Điều 1–2	Cần theo dõi thời điểm luật ATTP sửa đổi và nghị định mới có hiệu lực.
Kiểm dịch thủy sản	TT 26/2016/TT-BNNPTNT, được sửa bởi TT 06/2022/TT-BNNPTNT	Bộ NN&PTNT	TT06 hiệu lực 11/09/2022	Xác định danh mục thủy sản phải kiểm dịch	Điều 2 TT06 sửa Mục II Phần A/B Phụ lục I	Sản phẩm phải kiểm dịch chủ yếu ở dạng tươi sống, ướp lạnh, đông lạnh.
Nhãn	NĐ 43/2017/NĐ-CP, sửa bởi NĐ 111/2021/NĐ-CP	Chính phủ	NĐ111 hiệu lực 15/02/2022	Nhãn gốc nhập khẩu, nhãn tiếng Việt trước lưu thông	Điều 10 và quy định liên quan nhãn hàng nhập khẩu	Giữ nguyên nhãn gốc; bổ sung nhãn tiếng Việt trước lưu thông.
Hải quan	TT 38/2015/TT-BTC, sửa bởi TT39/2018 và TT121/2025/TT-BTC	Bộ Tài chính	TT121 hiệu lực 01/02/2026	Hồ sơ, thủ tục hải quan hiện hành	Điều 16 và các nội dung sửa đổi tương ứng	Rà phiên bản hợp nhất/đã sửa khi khai thực tế.
Thuế	NĐ 26/2023/NĐ-CP; QĐ 15/2023/QĐ-TTg	Chính phủ/Thủ tướng	Từ 15/07/2023 theo văn bản	MFN và thuế thông thường	Phụ lục biểu thuế theo mã HS	Đối chiếu cả văn bản sửa đổi nếu có tại thời điểm mở tờ khai.
VAT	NĐ 174/2025/NĐ-CP	Chính phủ	01/07/2025–31/12/2026	Giảm 2% thuế GTGT với hàng đủ điều kiện	Điều 1–2 và Phụ lục I, II	Rà HS với danh mục không được giảm.

CẬP NHẬT QUAN TRỌNG 2026: NĐ 46/2026/NĐ-CP từng có hiệu lực từ 26/01/2026, nhưng NQ 15/2026/NQ-CP từ 06/04/2026 đã tạm ngưng hiệu lực cho đến khi Luật ATTP sửa đổi và nghị định hướng dẫn mới có hiệu lực; trong thời gian này NĐ 15/2018/NĐ-CP và văn bản hướng dẫn tiếp tục có hiệu lực. Vì vậy hồ sơ tháng 09/2026 không nên lấy NĐ46 làm căn cứ vận hành chính.

6.2. MA TRẬN ÁP DỤNG CHÍNH SÁCH

Tình huống hàng hóa	Căn cứ cần đối chiếu	Chính sách có thể áp dụng	Cơ quan/cổng xử lý	Điều kiện kích hoạt
Cá/hải sản đóng hộp chế biến, bao gói sẵn thông thường	NĐ15/2018 + pháp luật nhãn/hải quan	Tự công bố + kiểm tra ATTP nhập khẩu + hải quan	Cơ quan kiểm tra được phân công; NSW/hệ thống TTHC nếu triển khai	Sản phẩm thực phẩm nhập khẩu để kinh doanh, không thuộc miễn
Đủ điều kiện kiểm tra giảm	Điều 16, 18, 19 NĐ15	Kiểm tra giảm; hải quan chọn ngẫu nhiên tối đa 5% lô thuộc diện giảm trong năm để kiểm hồ sơ	Cơ quan hải quan	Đáp ứng điều kiện lịch sử lô hàng/hệ thống quản lý chất lượng theo NĐ15
Lô bình thường	Điều 16–19 NĐ15	Kiểm tra thông thường	Cơ quan kiểm tra nhà nước	Không thuộc giảm và không thuộc chặt
Lô từng không đạt/có cảnh báo	Khoản 3 Điều 16 NĐ15	Kiểm tra chặt, có lấy mẫu/kiểm nghiệm	Cơ quan kiểm tra nhà nước	Lần trước không đạt, kiểm tra/ thanh tra không đạt hoặc có cảnh báo
Hàng tươi/ướp lạnh/đông lạnh dù bao trong hộp	TT26/2016 + TT06/2022	Có thể phát sinh kiểm dịch thủy sản	Cơ quan thú y được phân công	Sản phẩm thuộc Mục II Phần A Phụ lục I sau sửa đổi
Hàng thuộc trường hợp miễn kiểm tra ATTP	Điều 13 NĐ15	Miễn kiểm tra nhà nước ATTP nhập khẩu nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện	Hải quan/cơ quan liên quan theo hồ sơ	Đúng một trường hợp miễn và có chứng từ chứng minh

7. THỜI GIAN XỬ LÝ, LỆ PHÍ & CHI PHÍ RỦI RO

Bước	Mốc pháp lý/vận hành	Thời gian tham chiếu	Chi phí/lệ phí	Rủi ro nếu chậm
Khóa hồ sơ sản phẩm	Trước booking/ETA	Phụ thuộc mức sẵn sàng của supplier và kiểm nghiệm	Chi phí kiểm nghiệm theo đơn vị thực hiện	Không kịp tự công bố; phải sửa test/label.
Tự công bố	Trước lưu thông và nên hoàn tất trước đăng ký kiểm tra lô đầu	Không phải thủ tục “xin phê duyệt” theo cơ chế tự công bố; cần đủ hồ sơ hợp lệ	Không tự ấn định phí nhà nước trong bài	Không có tài liệu để hoàn thiện hồ sơ kiểm tra nhập khẩu.
Kiểm tra thông thường	Điều 19 NĐ15	03 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ theo quy định	Phí/chi phí theo cơ chế kiểm tra, kiểm nghiệm hiện hành nếu phát sinh	Lưu bãi, storage, DEM/DET nếu chờ kết quả.
Kiểm tra chặt	Điều 19 NĐ15	07 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ; có lấy mẫu/kiểm nghiệm	Có thể phát sinh kiểm nghiệm/lấy mẫu	Rủi ro tiến độ và chi phí lưu hàng cao hơn.
Kiểm tra giảm	Điều 19 NĐ15	Hải quan kiểm hồ sơ lô được chọn trong 03 ngày làm việc; chọn ngẫu nhiên tối đa 5% tổng lô thuộc diện giảm/năm	Theo quy định thực tế	Sai điều kiện giảm có thể làm hồ sơ bị chuyển xử lý.

Thời hạn trên là mốc pháp lý của quy trình NĐ15; thời gian thực tế có thể kéo dài khi hồ sơ phải bổ sung, lô phải lấy mẫu/kiểm nghiệm lại hoặc phát sinh xử lý khác. Không nên đặt kế hoạch kéo container sát ngày hết free time.

8. QUY TRÌNH E2E THỰC CHIẾN

Rà product scope trước khi đặt hàng: xác định loài, trạng thái, công thức, tỷ lệ thủy sản, mức chế biến, bao bì kín khí, nhãn và thị trường xuất xứ. Chặn từ đầu tình trạng “cá hộp” nhưng thực tế là thực phẩm hỗn hợp hoặc thủy sản đông lạnh.
Khóa HS – thuế – C/O: lập mã tham khảo 8 số, so mô tả Chapter 16/Chapter 03, xác định MFN, thuế thông thường, VAT và FTA khả dụng. Xin draft C/O trước khi phát hành.
Hoàn thiện tự công bố: lấy mẫu/kiểm nghiệm đúng chỉ tiêu; bảo đảm test report không quá 12 tháng tại ngày nộp; lập Mẫu 01 và công bố theo cơ chế hiện hành.
Rà diện kiểm dịch và kiểm tra ATTP: nếu hàng thật sự đã chế biến, bao gói sẵn thì rà ngoại lệ kiểm dịch theo TT06/2022; đồng thời xác định lô thuộc kiểm tra giảm/thông thường/chặt hay miễn theo Điều 13 NĐ15.
Khóa chứng từ trước ETA: Invoice, Packing List, B/L/AWB, nhãn, self-declaration, test report, C/O, species/process spec phải thống nhất. Nộp/đăng ký kiểm tra ATTP trước hoặc khi hàng đến theo phương thức áp dụng.
Mở tờ khai hải quan: khai đúng tên hàng có đủ bản chất (loài + chế biến/bảo quản + quy cách), HS, trị giá, xuất xứ, thuế; đính/nộp chứng từ chuyên ngành theo yêu cầu.
Xử lý phân luồng: luồng Xanh chủ yếu kiểm soát tự động; luồng Vàng kiểm tra hồ sơ; luồng Đỏ có thể kiểm tra thực tế hàng. Chuẩn bị sẵn nhãn gốc, catalogue/spec, hồ sơ ATTP và C/O để giải trình.
Nhận kết quả – thông quan – đưa hàng về kho: với lô cần kiểm tra ATTP, kết quả đạt là điểm chặn quan trọng trước hoàn tất thông quan theo trường hợp áp dụng.
Trước lưu thông thị trường: bảo đảm nhãn tiếng Việt/nhãn phụ theo NĐ43 được sửa bởi NĐ111, giữ nguyên nhãn gốc và không để thông tin nhãn phụ mâu thuẫn hồ sơ công bố.
Lưu hồ sơ theo lô: giữ tờ khai, bộ chứng từ, C/O, kết quả ATTP, tự công bố, test report, nhãn và dữ liệu truy xuất phục vụ hậu kiểm/kiểm tra sau thông quan.

Thời điểm nên làm trước ETA: công thức/spec/nhãn và mẫu kiểm nghiệm cần được khóa từ trước khi hàng chạy; C/O nên kiểm draft trước phát hành; hồ sơ kiểm tra ATTP nên sẵn sàng trước ETA, không chờ container vào bãi mới rà.

9. FAQ – HỎI ĐÁP THƯỜNG GẶP

1) Cá ngừ đóng hộp nhập khẩu có phải tự công bố không?

Thông thường có. Nếu là thực phẩm đã qua chế biến, bao gói sẵn và không thuộc nhóm phải đăng ký bản công bố tại Điều 6 NĐ15, doanh nghiệp thực hiện tự công bố theo Điều 4–5. Cần rà đúng sản phẩm thực tế.

2) Đã tự công bố thì có được miễn kiểm tra ATTP nhập khẩu?

Không mặc định. Tự công bố và kiểm tra nhà nước ATTP nhập khẩu là hai lớp nghĩa vụ khác nhau. Miễn kiểm tra chỉ khi thuộc trường hợp Điều 13 hoặc căn cứ miễn khác đang có hiệu lực.

3) Cá/hải sản đóng hộp có phải kiểm dịch thú y thủy sản không?

Với sản phẩm thực sự đã chế biến/bảo quản, ổn định và không còn ở dạng tươi sống, ướp lạnh hoặc đông lạnh, danh mục sau sửa đổi tại TT06/2022 nhìn chung không đặt nhóm này vào diện kiểm dịch. Nếu hàng thực tế vẫn fresh/chilled/frozen hoặc có trigger đặc thù, phải rà lại.

4) Mã HS cho mọi loại cá hộp có phải 1604.14.11?

Không. 1604.14.11 là cấu hình tham khảo cho cá ngừ đại dương đóng bao bì kín khí để bán lẻ. Cá mòi, cá thu, cá khác, cua/ghẹ, tôm, mực… có phân nhóm khác.

5) VAT hiện tại là 8% hay 10%?

Tại ngày 10/09/2026, NĐ174/2025 đang có hiệu lực đến hết 31/12/2026 và giảm 2% mức thuế suất 10% cho hàng đủ điều kiện. Doanh nghiệp vẫn phải đối chiếu HS cuối cùng với Phụ lục I/II về nhóm không được giảm.

6) Lô đầu tiên thường là kiểm tra giảm không?

Không nên mặc định. Kiểm tra giảm chỉ áp dụng khi đáp ứng điều kiện của NĐ15, ví dụ lịch sử lô đạt hoặc hệ thống quản lý chất lượng được công nhận theo trường hợp quy định. Lô không đủ điều kiện giảm và không thuộc chặt thường đi kiểm tra thông thường.

7) Có bắt buộc Health Certificate của nước xuất khẩu cho cá hộp không?

Không nên yêu cầu theo công thức “thủy sản = phải có health certificate”. NĐ15 có ngoại lệ đối với sản phẩm nguồn gốc thủy sản/động vật đã qua chế biến, bao gói sẵn. Tuy nhiên buyer/supplier, C/O hoặc chính sách khác có thể cần tài liệu riêng.

8) C/O Form E có chắc làm thuế về 0% không?

Không. Phải kiểm tra HS 8 số, biểu thuế ACFTA năm 2026, tiêu chí xuất xứ, tính hợp lệ của Form E và các điều kiện về hóa đơn/vận chuyển. C/O hợp lệ nhưng không đúng PSR hoặc sai dữ liệu vẫn có thể không được chấp nhận ưu đãi.

9) Nghị định 46/2026/NĐ-CP đang áp dụng hay Nghị định 15/2018?

Tại thời điểm cập nhật 10/09/2026, NĐ46 đang bị tạm ngưng theo NQ15/2026/NQ-CP. Điều 2 NQ15 xác định trong thời gian tạm ngưng, NĐ15/2018 và các văn bản hướng dẫn tiếp tục có hiệu lực.

10) Nhãn phụ được dán sau thông quan không?

NĐ111/2021 quy định hàng nhập khẩu có nhãn gốc tiếng nước ngoài sau khi thông quan và chuyển về kho lưu giữ phải bổ sung nhãn bằng tiếng Việt theo quy định trước khi đưa hàng ra lưu thông. Tuy nhiên nhãn gốc ở khâu nhập khẩu vẫn phải đáp ứng các nội dung bắt buộc áp dụng cho hàng nhập khẩu.

10. KẾT QUẢ ĐẦU RA & NGHĨA VỤ SAU THÔNG QUAN

Bộ tự công bố sản phẩm và phiếu kiểm nghiệm còn phù hợp với sản phẩm đang lưu thông.
Thông báo/kết quả kiểm tra ATTP nhập khẩu đối với lô thuộc diện kiểm tra.
Tờ khai hải quan đã hoàn thành nghĩa vụ thuế và điều kiện thông quan.
C/O/chứng từ xuất xứ được lưu cùng hồ sơ nếu đã dùng để hưởng ưu đãi.
Nhãn tiếng Việt/nhãn phụ hoàn thiện trước khi đưa hàng ra lưu thông, đồng nhất với tự công bố.
Hồ sơ theo lô được lưu để phục vụ truy xuất, hậu kiểm, kiểm tra sau thông quan và giải trình thuế/C/O.

Nếu thay đổi tên sản phẩm, xuất xứ hoặc thành phần cấu tạo, cần kiểm tra lại nghĩa vụ công bố theo NĐ15; không sử dụng bộ tự công bố cũ một cách cơ học cho cấu hình sản phẩm đã thay đổi.

11. GIẢI PHÁP TỪ TGIMEX

Với nhóm cá/hải sản đóng hộp, phương án vận hành nên được khóa bằng một checklist duy nhất xuyên suốt product scope → HS → tự công bố → ATTP → C/O → nhãn → hải quan. Trọng tâm không phải “có bao nhiêu giấy tờ”, mà là dữ liệu của các giấy tờ có khớp nhau hay không.

Rà loài, thành phần, quy trình chế biến và trạng thái hàng để tách Chương 16 khỏi Chương 03.
Rà trước HS/MFN/thuế thông thường/VAT và 1–2 FTA có khả năng sử dụng thực tế.
Khóa test report, Mẫu 01, nhãn và hồ sơ kiểm tra ATTP trước ETA.
Rà riêng trigger kiểm dịch; không áp chính sách của hàng fresh/frozen cho sản phẩm canned đã chế biến.
Kiểm draft C/O và nhãn trước khi supplier phát hành/in hàng loạt.
Lưu bộ hồ sơ theo shipment để giảm rủi ro hậu kiểm và kiểm tra sau thông quan.

Nguồn pháp lý chính thống đã đối chiếu: NQ 15/2026/NQ-CP · NĐ 46/2026/NĐ-CP · NĐ 15/2018/NĐ-CP · TT 06/2022/TT-BNNPTNT · NĐ 111/2021/NĐ-CP · TT 121/2025/TT-BTC · NĐ 174/2025/NĐ-CP · QĐ 15/2023/QĐ-TTg. Thuế suất và chính sách cần được rà lại tại ngày đăng ký tờ khai theo HS thực tế.

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ – THIẾT BỊ IT

F&B – THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG

MÁY MÓC

ĐỒ GIA DỤNG

MỸ PHẨM – CHĂM SÓC CÁ NHÂN

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ – THIẾT BỊ IT

F&B – THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG

MÁY MÓC

ĐỒ GIA DỤNG

MỸ PHẨM – CHĂM SÓC CÁ NHÂN

ĐIỆN TỬ – LINH KIỆN – ICT

MÁY MÓC – CƠ KHÍ – THIẾT BỊ

DỆT MAY – DA GIÀY – NGUYÊN PHỤ LIỆU

GỖ – NỘI THẤT – SẢN PHẨM GỖ

NÔNG SẢN

THỦY SẢN – SẢN PHẨM ĐỘNG VẬT

F&B – THỰC PHẨM CHẾ BIẾN – ĐỒ UỐNG

HÓA CHẤT – NHỰA – CAO SU – NGUYÊN LIỆU

THÉP – NHÔM – KIM LOẠI – VẬT LIỆU XÂY DỰNG

HÀNG DỰ ÁN – DG – REEFER – OOG

BAO BÌ – GIẤY – IN ẤN

GỐM SỨ – THỦ CÔNG MỸ NGHỆ – ĐÁ – TRE MÂY

DƯỢC – THIẾT BỊ Y TẾ – CHĂM SÓC SỨC KHỎE

MỸ PHẨM – PERSONAL CARE – HOUSEHOLD CARE

PHỤ TÙNG Ô TÔ – XE MÁY – EV

THỦ TỤC NHẬP KHẨU CÁ/HẢI SẢN ĐÓNG HỘP: TỰ CÔNG BỐ, KIỂM TRA ATTP, HS – THUẾ – C/O