Nước thảo mộc nghe như một nhóm hàng đơn giản, nhưng tên thương mại này có thể bao trùm đồ uống dùng ngay, nước có ga, nước quả phối thảo mộc, dịch chiết cô đặc phải pha hoặc sản phẩm có định vị chức năng. Nếu chỉ nhìn tên trên Invoice để chốt HS và thủ tục, doanh nghiệp có thể đi sai nhánh thuế, thiếu hồ sơ an toàn thực phẩm hoặc dùng sai cơ chế công bố.

Bài viết này xây dựng bản đồ E2E cho trường hợp phổ biến: nước thảo mộc thành phẩm, không cồn, đóng chai/lon/hộp, dùng uống trực tiếp và lưu thông như thực phẩm thông thường; đồng thời chỉ rõ các tình huống phải tách nhánh trước khi hàng đến Việt Nam.

Tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu · Cập nhật đến 11/09/2026.

1. TÓM TẮT NHANH & PHẠM VI ÁP DỤNG

NHÓM HÀNG

Bản chất sản phẩm

Thực phẩm đã qua chế biến, bao gói sẵn; trọng tâm là đồ uống không cồn từ thảo mộc/botanical ingredients dùng để giải khát.

Nhánh cần rà

Ưu tiên rà 2202.99.50 khi không ga, dùng ngay, không cần pha. Nếu có ga, phải loại trừ mã này và phân biệt 2202.10.xx với 2202.99.90 theo bản chất sản phẩm; đồng thời rà 2009, 1302/2101/2106 và nhóm thực phẩm đặc thù khi phù hợp.

ATTP

Chuyên ngành

Tự công bố nếu thuộc thực phẩm thông thường; kiểm tra nhà nước về ATTP đối với hàng nhập khẩu theo danh mục/phương thức và trường hợp miễn hiện hành.

NHÃN

Lưu thông thị trường

Nhãn gốc, nhãn phụ tiếng Việt và ghi nhãn dinh dưỡng phải được khóa theo hồ sơ sản phẩm; từ 01/01/2026 cần lưu ý Thông tư 29/2023/TT-BYT.

THUẾ

Thuế & xuất xứ

Thuế đi theo HS cuối cùng. Với nhánh 2202.99.50, MFN tham khảo 30%; VAT và ưu đãi FTA phải rà theo sản phẩm, xuất xứ và chính sách tại ngày mở tờ khai; riêng nước giải khát theo TCVN có đường trên 5g/100ml thuộc nhóm không được giảm 2% VAT trong năm 2026 theo NĐ 174/2025/NĐ-CP.

CHẶN

Dữ liệu dễ làm kẹt lô

Công thức, tỷ lệ dịch chiết, có ga/không ga, dùng ngay hay pha, juice %, đường, claim, nhãn, kiểm nghiệm và C/O phải thống nhất trước ETA.

Phạm vi: Áp dụng trọng tâm cho nước thảo mộc thành phẩm không cồn, đóng gói bán lẻ, dùng uống trực tiếp, nhập khẩu để kinh doanh tại Việt Nam. Không tự động áp dụng cho thực phẩm bảo vệ sức khỏe, đồ uống có cồn, cốt/syrup phải pha, nguyên liệu thảo mộc rời hoặc sản phẩm có bản chất nước rau/quả.

Cảnh báo phân loại: “Herbal drink”, “herbal tea”, “botanical beverage”, “detox drink” hoặc “nước thảo mộc” không phải kết luận HS. Cần đọc công thức, quy trình, trạng thái sử dụng và claim trước khi khóa chính sách.

2. GIẢI NGHĨA THUẬT NGỮ & VÌ SAO THỦ TỤC QUAN TRỌNG

RTD

Ready-to-drink

Đồ uống dùng ngay, không phải pha loãng trước khi uống. Đây là dấu hiệu quan trọng khi rà nhánh 2202.99.50.

HS Code

Mã phân loại hải quan dùng để xác định thuế và đối chiếu danh mục quản lý. Tên thương mại không thay thế việc phân loại theo bản chất.

TCB

Tự công bố

Cơ chế áp dụng phổ biến cho thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn thông thường theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP trong giai đoạn hiện hành.

KTNN

Kiểm tra ATTP nhập khẩu

Kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm theo nhóm hàng, mã HS, phương thức kiểm tra và trường hợp miễn/giảm kiểm tra đang áp dụng.

C/O

Certificate of Origin

Chứng từ xuất xứ phục vụ chứng minh nguồn gốc và hưởng thuế ưu đãi đặc biệt khi đáp ứng đúng FTA và quy tắc xuất xứ.

ETA

Estimated Time of Arrival

Mốc hàng dự kiến đến. Đây là deadline vận hành để khóa hồ sơ sản phẩm, ATTP, nhãn, C/O và dữ liệu tờ khai.

Vì sao phần này quan trọng: Một sản phẩm có thể cùng lúc chịu ba lớp quyết định khác nhau: phân loại HS, cơ chế ATTP/công bố và điều kiện lưu thông. Đúng một lớp không tự động làm hai lớp còn lại đúng.

Điểm cần nhớ: Claim như “detox”, “hỗ trợ gan”, “giảm cân”, “hỗ trợ ngủ”, “hỗ trợ điều trị” hoặc hướng dẫn dùng theo liều cần được rà rất kỹ. Nếu bản chất pháp lý chuyển sang thực phẩm bảo vệ sức khỏe/thực phẩm đặc thù, cơ chế công bố và hồ sơ sẽ khác nước giải khát thông thường.

3. PHÂN LOẠI & NHẬN DIỆN SẢN PHẨM CHI TIẾT

Dữ liệu cần thu trước khi phân loại gồm: Ingredient List và tỷ lệ thành phần, loại/ tỷ lệ dịch chiết thảo mộc, Brix hoặc độ cô đặc khi phù hợp, có ga/không ga, juice %, đường, caffeine/hoạt chất đáng chú ý, quy trình sản xuất, hướng dẫn sử dụng, nhãn gốc, bao bì, shelf life, claim và mục đích nhập khẩu.

BẢNG PHÂN LOẠI SẢN PHẨM CHI TIẾT

Nhóm sản phẩm/tình huống hàng hóa	Dấu hiệu cần kiểm tra	Ví dụ loại/model/công năng	Tài liệu chứng minh	Chính sách có thể phát sinh	Hồ sơ cần đối chiếu	Lưu ý áp dụng
Nước thảo mộc không ga, dùng ngay	Dạng lỏng; uống trực tiếp; không cần pha; không có đặc trưng của nước quả nhóm 20.09	Atiso drink, chrysanthemum drink, mixed herbal beverage	Formula, spec, label, process	HS 2202.99.50 tham khảo; ATTP; tự công bố; nhãn	Ingredients, test report, artwork, Invoice/Packing List	Phạm vi chính của bài
Nước nền “water” pha đường/chất tạo ngọt/hương	Bản chất là “waters, including mineral/aerated waters” có pha đường/chất tạo ngọt hoặc hương; có thể có hoặc không có ga	Flavoured/sweetened water, sparkling flavoured water	Spec, formula, carbonation status, label	Có thể rà 2202.10.xx; ATTP	Spec, formula, label	Không dùng 2202.10 chỉ vì sản phẩm “có ga”
Nước rau/quả phối thảo mộc	Juice/puree chiếm bản chất chính; Brix và tỷ lệ juice đáng kể	Fruit-herbal juice	Formula, juice %, Brix, process	Có thể chuyển nhóm 20.09	Formula, process, product standard	Phải loại trừ 2009 trước khi chốt 2202
Cốt/dịch chiết/syrup cần pha	Cô đặc; không uống trực tiếp; hướng dẫn pha loãng	Herbal concentrate, syrup base	Brix, concentration, use instruction	Có thể rà 1302 đối với dịch chiết thực vật dạng nguyên liệu; 2101 chỉ khi nền cà phê/chè/maté phù hợp; 2106 hoặc nhánh khác tùy thành phần và cách dùng	Spec, botanical source, composition, concentration, HDSD	Không đạt tiêu chí “dùng ngay không cần pha”
Sản phẩm định vị chức năng	Liều dùng, đối tượng đặc thù, claim sức khỏe nổi trội, hoạt chất chuẩn hóa	Botanical health drink	Formula, dosage, claim dossier, overseas status	Có thể phải đăng ký bản công bố/nhóm thực phẩm khác	CFS/HC khi thuộc diện, test, bằng chứng khoa học	Không xử lý như nước giải khát chỉ vì ở dạng chai
Có nguyên liệu thực vật nguyên trạng đáng kể	Lá/hạt/rễ/quả nguyên hoặc ít chế biến đi kèm, hoặc nhập riêng nguyên liệu	Drink kit có thảo mộc rời	Process, botanical species, packing	Có thể phải rà kiểm dịch thực vật riêng tùy tình trạng và danh mục	Phytosanitary/processing evidence nếu áp dụng	Không suy “đóng chai = luôn miễn kiểm dịch”

Nguyên tắc khóa nhánh: Nếu hồ sơ chưa đủ để loại trừ 2009, 2202.99.90, 1302/2101/2106 hoặc nhóm thực phẩm chức năng/đặc thù thì chưa nên chốt một mã HS duy nhất trên metadata, hợp đồng logistics hoặc kế hoạch thuế.

4. HS CODE – THUẾ – C/O

HS dưới đây là nhánh tham khảo để doanh nghiệp rà hồ sơ, không phải kết luận cho mọi sản phẩm có tên “nước thảo mộc”. Chỉ sau khi khóa bản chất hàng và mã HS cuối cùng mới được tính thuế và so sánh ưu đãi FTA.

HS 1

Nhánh RTD không ga

2202.99.50 là nhánh đáng rà khi hàng là đồ uống không ga khác, dùng ngay, không cần pha loãng.

HS 2

Nhánh cạnh tranh

2202.10.xx nếu bản chất là “water” có pha đường/chất tạo ngọt/hương; 2202.99.90 cần rà đối với đồ uống không cồn khác có ga không phù hợp 2202.10; 2009.xx nếu là nước quả/rau; 1302/2101/2106 hoặc nhánh khác đối với extract/concentrate/chế phẩm tùy bản chất.

CƠ SỞ

Dữ liệu phân loại

Công thức, tỷ lệ dịch chiết/juice, trạng thái có ga, độ cô đặc, hướng dẫn dùng và claim là bộ dữ liệu cốt lõi.

MFN

Thuế nhập khẩu

Nghị định 26/2023/NĐ-CP đang thể hiện 2202.99.50 ở mức MFN 30%. Mã khác phải tra đúng dòng thuế tương ứng.

VAT

Thuế GTGT

Trong năm 2026, nước giải khát theo TCVN có hàm lượng đường trên 5g/100ml nằm trong Phụ lục II NĐ 174/2025/NĐ-CP nên không được giảm 2% VAT; trường hợp này áp mức VAT chuẩn 10%. Nếu không thuộc nhóm loại trừ và đang chịu mức 10%, cần rà điều kiện giảm còn 8% đến 31/12/2026.

FTA

C/O ưu đãi

So sánh ACFTA/RCEP, ATIGA, VKFTA/AKFTA, VJEPA/AJCEP/CPTPP/RCEP, EVFTA… theo đúng xuất xứ và HS cuối cùng.

BẢNG HS CODE – THUẾ – C/O ĐỀ XUẤT

Mã HS tham khảo	Mô tả/nhóm hàng phù hợp	Cơ sở phân loại	Điều kiện áp dụng	Thuế nhập khẩu thông thường	Thuế nhập khẩu ưu đãi MFN	VAT	C/O/FTA cần rà	Hồ sơ cần đối chiếu
2202.99.50	Đồ uống không có ga khác dùng ngay được không cần pha loãng	Đồ uống thành phẩm, không cồn, không ga, RTD	Chỉ khi không thuộc dòng cụ thể khác	Nếu thuộc trường hợp áp thuế thông thường và không có dòng riêng: rà nguyên tắc 150% MFN theo QĐ 15/2023/QĐ-TTg	30% theo NĐ 26/2023/NĐ-CP	Nếu là nước giải khát theo TCVN có đường >5g/100ml: 10% trong 2026 theo NĐ 174/2025; trường hợp khác rà điều kiện giảm VAT còn 8% đến 31/12/2026	Theo xuất xứ thực tế	Formula, spec, label, process, C/O
2202.10.xx	Nước đã pha thêm đường/chất tạo ngọt hoặc hương liệu thuộc nhánh tương ứng	Công thức và trạng thái hàng	Khi đặc trưng dòng 2202.10 phù hợp	Rà biểu hiện hành theo mã cuối	Rà biểu hiện hành theo mã cuối	Rà tại ngày khai	Theo xuất xứ	Formula, carbonation, label
2202.99.90	Loại khác thuộc 2202.99	Đồ uống không cồn khác không phù hợp các dòng 2202.99.10–.50; cần đặc biệt rà khi sản phẩm có ga nhưng không mang bản chất “water” của 2202.10	Chỉ khi hồ sơ thực tế phù hợp và không thuộc dòng cụ thể hơn	Rà biểu hiện hành theo mã cuối	Rà biểu hiện hành theo mã cuối	Rà theo chính sách VAT tại ngày khai	Theo xuất xứ	Formula, spec, carbonation, process, label
2009.xx	Nước quả, nước quả hạch hoặc nước rau	Juice %, Brix, quy trình và bản chất sản phẩm	Khi đáp ứng mô tả Chương 20	Rà theo mã 8 số cuối	Rà theo mã 8 số cuối	Rà tại ngày khai	Theo xuất xứ	Formula, Brix, juice %, process
1302.xx / 2101.xx / 2106.xx hoặc nhánh khác	Dịch chiết thực vật/cốt/chế phẩm thực phẩm không phù hợp đồ uống RTD	Độ cô đặc, thành phần, cách dùng	1302 khi là dịch chiết thực vật dạng nguyên liệu phù hợp; 2101 chỉ với cà phê/chè/maté; 2106 hoặc nhánh khác khi là chế phẩm thực phẩm phù hợp	Rà theo mã cuối	Rà theo mã cuối	Rà tại ngày khai	Theo xuất xứ	Spec, botanical source, composition, concentration, HDSD

BẢNG C/O/FTA ƯU ĐÃI ĐẶC BIỆT CẦN RÀ THEO TUYẾN NHẬP

Tuyến/xuất xứ	FTA/hiệp định	Form C/O/chứng từ xuất xứ	Mức thuế ưu đãi đặc biệt nếu có căn cứ	Điều kiện áp dụng	Hồ sơ cần đối chiếu	Lưu ý áp dụng
Trung Quốc	ACFTA / RCEP	Form E hoặc chứng từ theo cơ chế RCEP	Tra biểu 2026 theo HS cuối cùng	Đúng quy tắc xuất xứ, chứng từ và vận chuyển	C/O, Invoice, Packing List, B/L, dữ liệu xuất xứ	So sánh hai cơ chế trước khi chọn
ASEAN	ATIGA	Form D/e-Form D theo cơ chế hiện hành	Tra biểu ATIGA hiện hành	Đáp ứng quy tắc xuất xứ ASEAN	C/O, Invoice, transport docs	Kiểm tra HS và mô tả trên chứng từ
Hàn Quốc	VKFTA / AKFTA / RCEP	Chứng từ xuất xứ tương ứng	Tra biểu theo FTA đã chọn	Đáp ứng quy tắc của đúng hiệp định	C/O/proof of origin, Invoice, B/L	Không trộn điều kiện giữa các FTA
Nhật Bản	VJEPA / AJCEP / CPTPP / RCEP	Chứng từ theo từng FTA	Tra biểu hiện hành	Origin rule và chứng từ hợp lệ	Proof of origin, Invoice, transport docs	Chọn cơ chế tối ưu nhưng phải đủ điều kiện
Liên minh châu Âu	EVFTA	Chứng từ xuất xứ theo EVFTA	Tra biểu EVFTA hiện hành	Đáp ứng quy tắc xuất xứ và điều kiện chứng từ	Proof of origin, Invoice, transport docs	Rà wording/chủ thể phát hành theo lô thực tế

CHECKLIST C/O TRƯỚC KHI CHỐT ƯU ĐÃI

Đúng loại chứng từ/Form theo FTA đã chọn; không trộn cơ chế giữa các hiệp định.
Rà tiêu chí xuất xứ áp dụng như WO/RVC/CTH/CTSH theo đúng dòng HS và quy tắc sản phẩm.
Đối chiếu Invoice bên thứ ba nếu có, điều kiện vận chuyển, mô tả hàng, HS, lượng/trọng lượng và nước xuất xứ.
Kiểm tra chủ thể phát hành/tự chứng nhận, ngày cấp, thời hạn, tính xác thực và sự thống nhất với Invoice – Packing List – B/L/AWB.

Điểm phải khóa trước khi khai: Không chuyển thuế của nhánh 2202.99.50 sang sản phẩm thực tế thuộc 2202.10, 2202.99.90, 2009, 1302/2101/2106 hoặc một dòng khác. C/O cũng phải thể hiện dữ liệu đủ tương thích với HS/mô tả hàng cuối cùng.

5. BỘ HỒ SƠ & CÁCH THỨC CHUẨN BỊ

Nên quản trị theo nguyên tắc “một nguồn dữ liệu – nhiều thủ tục”: tạo một Product Master đã khóa để cùng cấp dữ liệu cho phân loại HS, tự công bố, kiểm tra ATTP, nhãn, C/O và tờ khai hải quan.

Hồ sơ thương mại

Contract/PO, Commercial Invoice, Packing List, B/L hoặc AWB, Arrival Notice và hồ sơ trị giá/thanh toán khi cần.

Hồ sơ kỹ thuật/chuyên ngành

Ingredient List, tỷ lệ/công thức, Product Specification, COA, quy trình, chỉ tiêu đường/juice/độ cô đặc, nhãn gốc, shelf life, kiểm nghiệm.

Bộ tài liệu đăng ký & đối chiếu

Bản tự công bố hoặc hồ sơ công bố phù hợp, phiếu kiểm nghiệm, hồ sơ KTNN ATTP khi áp dụng, C/O và dự thảo nhãn phụ tiếng Việt.

Nguyên tắc chuẩn bị hồ sơ: Tên hàng, manufacturer, country of origin, net content, batch/lot, thành phần, SKU, quy cách bao gói và mục đích sử dụng phải được cross-check xuyên suốt. Đừng để một SKU có ba cách mô tả khác nhau giữa Invoice, nhãn và hồ sơ ATTP.

CHECKLIST HỒ SƠ THEO NGHIỆP VỤ

Nhóm hồ sơ	Tài liệu cần có	Dùng cho bước nào	Ai thường chuẩn bị	Lỗi thường gặp	Cách kiểm tra trước ETA
Thương mại	Invoice, Packing List, Contract/PO	Hải quan, trị giá, đối chiếu SKU	Importer / supplier	Tên hàng, đơn vị tính, số lượng lệch nhau	Cross-check từng SKU và quy cách
Vận tải	B/L hoặc AWB, Arrival Notice	Nhận hàng, hải quan	Forwarder / carrier	Consignee, marks hoặc số kiện khác hồ sơ	So với Invoice/Packing List
Kỹ thuật	Formula/Ingredients, Spec, Process, COA	HS, ATTP, công bố, nhãn	Manufacturer / importer	Chỉ có catalogue marketing; thiếu tỷ lệ quan trọng	Yêu cầu bản kỹ thuật chính thức
Kiểm nghiệm	Phiếu kết quả kiểm nghiệm phù hợp	Tự công bố và hồ sơ ATTP	Importer / laboratory	Quá thời hạn, sai tên SKU, thiếu chỉ tiêu	So tên sản phẩm, ngày, chỉ tiêu và đơn vị
Công bố	Bản tự công bố hoặc hồ sơ đăng ký phù hợp	Lưu thông và chuyên ngành	Importer	Chọn sai cơ chế vì claim/công dụng	Khóa loại sản phẩm trước khi công bố
ATTP lô nhập	Đăng ký/kết quả kiểm tra nếu thuộc diện	Thông quan	Importer / đại lý thủ tục	Không rà phương thức/miễn kiểm tra	Đối chiếu TT 28/2026/TT-BCT và NĐ 15/2018
Nhãn	Nhãn gốc + nhãn phụ/artwork tiếng Việt	Lưu thông, hậu kiểm	Brand / importer	Nhãn dinh dưỡng hoặc claim lệch hồ sơ	Artwork review trước in/dán
Xuất xứ	C/O / proof of origin	Ưu đãi thuế	Exporter / importer	HS, mô tả, invoice, ngày cấp không khớp	Pre-check trước khi phát hành/chấp nhận

6. CĂN CỨ PHÁP LÝ – MA TRẬN CHÍNH SÁCH CHUYÊN NGÀNH

Tại ngày cập nhật 11/09/2026, Nghị quyết 15/2026/NQ-CP đang tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP; trong thời gian tạm ngưng, Nghị định 15/2018/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn liên quan tiếp tục được áp dụng. Đồng thời, Thông tư 28/2026/TT-BCT đã có hiệu lực từ 17/07/2026.

BẢNG 1 – CĂN CỨ PHÁP LÝ CẦN RÀ

Nhóm văn bản	Tên/số hiệu	Cơ quan ban hành	Hiệu lực/thời điểm áp dụng	Vai trò trong thủ tục	Điều/khoản/phụ lục cần chú ý nếu có	Ghi chú rà soát
Khung ATTP	Luật An toàn thực phẩm 2010	Quốc hội	Đối chiếu hiện hành	Khung trách nhiệm ATTP đối với thực phẩm nhập khẩu/lưu thông	Phần về thực phẩm nhập khẩu và trách nhiệm tổ chức, cá nhân	Rà cùng văn bản hướng dẫn đang áp dụng
Công bố & kiểm tra ATTP	Nghị định 15/2018/NĐ-CP	Chính phủ	Tiếp tục áp dụng trong thời gian tạm ngưng NĐ 46/2026	Tự công bố, đăng ký bản công bố, kiểm tra nhà nước ATTP nhập khẩu, miễn kiểm tra	Điều 4–5 về tự công bố; Chương VI về kiểm tra nhập khẩu; đối chiếu bản hiện hành	Không dùng NĐ 46/2026 như căn cứ vận hành hiện tại
Trạng thái chuyển tiếp	Nghị quyết 15/2026/NQ-CP	Chính phủ	Hiệu lực 06/04/2026	Tạm ngưng NĐ 46/2026/NĐ-CP và NQ 66.13/2026/NQ-CP	Nội dung về thời gian tạm ngưng và văn bản tiếp tục áp dụng	Theo dõi văn bản mới thay thế trong tương lai
Danh mục KTNN ATTP Bộ Công Thương	Thông tư 28/2026/TT-BCT	Bộ Công Thương	Hiệu lực 17/07/2026	Danh mục mặt hàng nhập khẩu kèm mã HS phải kiểm tra nhà nước ATTP thuộc phạm vi Bộ Công Thương	Phụ lục danh mục và HS liên quan nhóm đồ uống/nước giải khát	Đối chiếu đúng HS cuối cùng và trường hợp miễn theo NĐ 15
Quy chuẩn đồ uống	QCVN 6-2:2010/BYT	Bộ Y tế	Đối chiếu hiện hành	Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với sản phẩm đồ uống không cồn	Chỉ tiêu ATTP phù hợp nhóm sản phẩm	Rà phạm vi áp dụng theo công thức thực tế
Nhãn hàng hóa	Nghị định 43/2017/NĐ-CP; Nghị định 111/2021/NĐ-CP	Chính phủ	Đối chiếu hiện hành	Nội dung bắt buộc trên nhãn hàng hóa nhập khẩu/lưu thông	Quy định nhãn hàng hóa và nội dung bắt buộc	Kết hợp quy định chuyên ngành thực phẩm
Nhãn dinh dưỡng	Thông tư 29/2023/TT-BYT	Bộ Y tế	Mốc tuân thủ đối với nhãn từ 01/01/2026 theo phạm vi điều chỉnh	Cách ghi thành phần dinh dưỡng và giá trị dinh dưỡng	Năng lượng, protein, carbohydrate, chất béo, natri; nước giải khát/thực phẩm cho thêm đường phải rà thêm đường tổng số; Điều 9 có quy định chuyển tiếp cho hàng đã nhập/lưu thông trước 01/01/2026	Từ 01/01/2026 không được nhập khẩu/sử dụng nhãn không phù hợp; hàng đã nhập/lưu thông trước mốc này được tiếp tục đến hết hạn sử dụng nếu đáp ứng điều kiện chuyển tiếp
Thuế nhập khẩu	Nghị định 26/2023/NĐ-CP; Quyết định 15/2023/QĐ-TTg; Nghị quyết 204/2025/QH15; Nghị định 174/2025/NĐ-CP; Luật 66/2025/QH15	Chính phủ / Thủ tướng	Đối chiếu biểu đang áp dụng	MFN, thuế suất thông thường, VAT 2026 và lộ trình TTĐB đối với nước giải khát có đường khi thuộc phạm vi	Phụ lục biểu thuế theo HS cuối cùng; Phụ lục II NĐ 174/2025; Điều 8 Luật 66/2025/QH15	Nước giải khát theo TCVN có đường >5g/100ml không được giảm 2% VAT trong 2026; thuế suất TTĐB của nhóm này bắt đầu 8% từ 01/01/2027 và 10% từ 01/01/2028

BẢNG 2 – MA TRẬN CHÍNH SÁCH THEO TÌNH HUỐNG

Tình huống hàng hóa	Căn cứ/văn bản cần đối chiếu	Chính sách có thể áp dụng	Cơ quan quản lý/thẩm quyền ở mức khái quát	Điều kiện kích hoạt
Nước thảo mộc RTD thông thường	NĐ 15/2018; TT 28/2026/TT-BCT; QCVN 6-2	Tự công bố + KTNN ATTP nhập khẩu theo cơ chế áp dụng + nhãn	Cơ quan ATTP/Bộ Công Thương và Hải quan theo phân công	Thực phẩm thông thường, nhập kinh doanh, HS thuộc danh mục và không thuộc trường hợp miễn
Sản phẩm có claim chức năng mạnh	NĐ 15/2018 và quy định nhóm thực phẩm tương ứng	Có thể phải đăng ký bản công bố và hồ sơ cao hơn	Cơ quan quản lý ATTP có thẩm quyền	Bản chất/claim/đối tượng sử dụng làm sản phẩm thuộc nhóm đăng ký
Sản phẩm mẫu/kiểm nghiệm hợp lệ	NĐ 15/2018	Có thể thuộc trường hợp miễn kiểm tra nhập khẩu nếu đáp ứng điều kiện	Cơ quan ATTP/Hải quan	Đúng mục đích, số lượng và chứng từ chứng minh
Hàng có nguyên liệu thực vật nguyên trạng cần rà	Quy định kiểm dịch thực vật hiện hành + hồ sơ chế biến	Có thể phát sinh KDTV tùy dạng hàng/danh mục	Cơ quan kiểm dịch thực vật	Tình trạng nguyên liệu thực vật và mức độ chế biến kích hoạt quản lý
Nhãn lưu thông từ 2026	NĐ 43/2017, NĐ 111/2021, TT 29/2023/TT-BYT	Nhãn phụ + dinh dưỡng phù hợp	Cơ quan quản lý thị trường/ATTP theo thẩm quyền	Nhập khẩu để lưu thông tại Việt Nam, thuộc phạm vi điều chỉnh
Đề nghị ưu đãi FTA	Biểu thuế FTA và quy tắc xuất xứ tương ứng	Thuế NK ưu đãi đặc biệt nếu đủ điều kiện	Hải quan	C/O/proof of origin hợp lệ và đáp ứng quy tắc xuất xứ

Khóa pháp lý: Không lấy Nghị định 46/2026/NĐ-CP làm căn cứ vận hành hiện hành trong giai đoạn đang bị tạm ngưng. Khi bài được đăng hoặc tái sử dụng sau này, cần kiểm tra xem Luật ATTP sửa đổi và Nghị định hướng dẫn mới đã có hiệu lực hay chưa.

Điểm cần nhớ: Thông tư 28/2026/TT-BCT là lớp “danh mục HS thuộc diện kiểm tra”, còn phương thức kiểm tra và các trường hợp miễn/giảm phải đọc cùng Nghị định 15/2018/NĐ-CP và hồ sơ thực tế; không thể nhìn một danh mục rồi kết luận toàn bộ quy trình.

7. THỜI GIAN XỬ LÝ, LỆ PHÍ & CHI PHÍ RỦI RO

Thời gian thực tế biến động theo độ hoàn chỉnh của hồ sơ, phương thức kiểm tra ATTP, kết quả lấy mẫu/thử nghiệm, luồng hải quan và thời điểm hàng về. Vì vậy bảng dưới đây dùng mốc quản trị thay vì cam kết số ngày cố định.

BẢNG TIMELINE XỬ LÝ & CHI PHÍ RỦI RO

Giai đoạn	Công việc chính	Mốc quản trị đề xuất	Chi phí/lệ phí có thể phát sinh	Rủi ro nếu chậm
Chuẩn bị	Khóa công thức, claim, HS branch, nhãn, xuất xứ	Trước khi chốt shipment	Phí tư vấn/kiểm nghiệm nếu có	Phải sửa chứng từ sau khi tàu chạy
Công bố sản phẩm	Hoàn thiện tự công bố hoặc xác định nhánh đăng ký công bố	Trước lô thương mại đầu tiên	Phí kiểm nghiệm/hồ sơ; phí nhà nước nếu pháp luật quy định theo thủ tục cụ thể	Không đủ bộ hồ sơ lưu thông/đối chiếu
Đăng ký/tiếp nhận ATTP	Chuẩn bị hồ sơ KTNN ATTP nếu lô thuộc diện	Trước/đúng mốc vận hành của lô theo phương thức áp dụng	Phí kiểm tra/thử nghiệm theo trường hợp	Kẹt khâu chuyên ngành
Kiểm tra/lấy mẫu	Phối hợp kiểm tra hồ sơ, lấy mẫu khi có	Theo thông báo/cơ chế của cơ quan kiểm tra	Phí thử nghiệm, lấy mẫu, giám định nếu phát sinh	Kéo dài thời gian lưu hàng
Khóa chứng từ hải quan	Invoice, PL, B/L/AWB, C/O, HS, trị giá	Trước ETA	Chi phí sửa chứng từ hãng vận tải nếu trễ	Sai dữ liệu tờ khai/C/O
Thông quan	Mở tờ khai, nộp thuế, xử lý luồng và chuyên ngành	Khi đủ điều kiện khai	Thuế NK, VAT và khoản phải nộp theo lô	Storage, DEM/DET, detention
Sau thông quan	Nhãn phụ, lưu thông, lưu hồ sơ, hậu kiểm	Trước đưa hàng ra thị trường và suốt thời gian lưu hồ sơ	Chi phí chỉnh nhãn/thu hồi nếu sai	Rủi ro hậu kiểm, xử phạt, thu hồi

Cấu trúc chi phí: Tách ba nhóm khi lập budget: (1) lệ phí nhà nước nếu thủ tục có quy định; (2) phí thương mại như kiểm nghiệm, giám định, chứng nhận; (3) chi phí logistics do chậm hồ sơ như storage, DEM/DET, detention và phí sửa chứng từ.

Không nên “đếm ngày” máy móc: Nếu chưa biết phương thức kiểm tra ATTP, tình trạng hồ sơ và luồng hải quan thì không nên quảng bá một timeline cố định. Mục tiêu quản trị tốt hơn là khóa dữ liệu trước ETA.

8. QUY TRÌNH E2E THỰC CHIẾN

BƯỚC 01

Rà sản phẩm và dữ liệu nhận diện

Thu Ingredient List, tỷ lệ, process, spec, Brix/juice %, có ga, cách dùng, claim, nhãn, bao bì và xuất xứ.

BƯỚC 02

Chốt nhánh HS – thuế – C/O

So sánh 2202.99.50 với 2202.10, 2202.99.90, 2009, 1302/2101/2106 và các nhánh hợp lý khác; chỉ tính thuế sau khi đủ dữ liệu.

BƯỚC 03

Rà chính sách chuyên ngành

Kiểm tra loại hình thực phẩm, NĐ 15/2018, TT 28/2026/TT-BCT, QCVN phù hợp, nhãn và khả năng phát sinh KDTV.

BƯỚC 04

Hoàn thiện hồ sơ sản phẩm

Thực hiện tự công bố hoặc xác định cơ chế đăng ký phù hợp; khóa phiếu kiểm nghiệm và artwork nhãn.

BƯỚC 05

Khóa chứng từ trước ETA

Cross-check Invoice, Packing List, B/L/AWB, C/O, spec, công bố, hồ sơ ATTP và nhãn theo cùng Product Master.

BƯỚC 06

Mở tờ khai & xử lý luồng

Khai HS/mô tả/trị giá/xuất xứ; phối hợp xử lý luồng Xanh/Vàng/Đỏ và yêu cầu hồ sơ bổ sung nếu có.

BƯỚC 07

Hoàn tất ATTP – thuế – thông quan

Hoàn thành kết quả chuyên ngành áp dụng, nghĩa vụ thuế, thông quan và lấy hàng.

BƯỚC 08

Lưu thông & hậu kiểm

Đảm bảo nhãn tiếng Việt/dinh dưỡng phù hợp trước lưu thông, lưu hồ sơ và quản trị mọi thay đổi công thức/supplier/origin.

Mốc nên làm trước ETA: Ít nhất phải khóa 5 nhóm dữ liệu trước khi hàng đến: bản chất/HS branch, loại hình công bố, hồ sơ KTNN ATTP, nhãn và C/O. Nếu một trong năm nhóm còn “đang chờ supplier”, rủi ro vận hành vẫn cao.

Điểm chặn chính: Sai claim làm đổi loại hình thực phẩm, nhãn dinh dưỡng 2026 chưa phù hợp, công thức không khớp kiểm nghiệm hoặc C/O lệch mô tả/HS có thể đồng thời làm chậm thông quan và tạo rủi ro hậu kiểm.

9. FAQ – HỎI ĐÁP THƯỜNG GẶP

1) Nước thảo mộc có cần giấy phép nhập khẩu riêng không?

Không nên trả lời chỉ từ tên hàng. Với đồ uống thực phẩm thông thường, trọng tâm thường là ATTP, công bố, kiểm tra nhập khẩu và nhãn; nhưng nếu sản phẩm có bản chất/claim thuộc nhóm đặc thù thì thủ tục có thể thay đổi.

2) Mã HS nào thường được rà đầu tiên?

Nếu là đồ uống không cồn, không ga, dùng ngay, không cần pha và không thuộc dòng cụ thể khác, 2202.99.50 là nhánh tham khảo đáng rà. HS cuối cùng vẫn phụ thuộc công thức và hồ sơ thực tế.

3) Nước thảo mộc có ga có dùng 2202.99.50 không?

Không. 2202.99.50 chỉ mô tả đồ uống không có ga. Với hàng có ga, cần phân biệt: 2202.10.xx nếu bản chất là “water” pha đường/chất tạo ngọt/hương; hoặc rà 2202.99.90 nếu là đồ uống không cồn khác và không phù hợp 2202.10. Có ga tự nó không đủ để chốt 2202.10.

4) Nếu có nước trái cây trong công thức thì sao?

Phải xem tỷ lệ và bản chất sản phẩm. Nếu sản phẩm mang đặc trưng nước quả/nước rau của nhóm 20.09 thì không nên giữ 2202 chỉ vì marketing gọi là “herbal drink”.

5) Có phải mọi nước thảo mộc đều tự công bố?

Không. Thực phẩm bao gói sẵn thông thường thường theo cơ chế tự công bố hiện hành; sản phẩm thuộc nhóm phải đăng ký bản công bố hoặc trường hợp pháp lý khác phải đi đúng nhánh đó.

6) Phiếu kiểm nghiệm dùng cho tự công bố cần lưu ý gì?

Cần khớp đúng tên/SKU và bộ chỉ tiêu phù hợp; theo Điều 5 NĐ 15/2018, phiếu dùng cho hồ sơ tự công bố phải trong 12 tháng tính đến ngày nộp và do phòng kiểm nghiệm được chỉ định hoặc được công nhận phù hợp ISO 17025 cấp, với chỉ tiêu an toàn phù hợp.

7) Lô hàng có phải kiểm tra ATTP nhập khẩu không?

Cần đối chiếu HS cuối cùng với Thông tư 28/2026/TT-BCT và đồng thời rà phương thức/trường hợp miễn theo NĐ 15/2018. Không nên kết luận từ tên hàng đơn lẻ.

8) Có phải kiểm dịch thực vật vì có “thảo mộc” không?

Không mặc định. Đồ uống đã chế biến hoàn chỉnh khác với nguyên liệu thực vật rời. Tuy nhiên nếu có thành phần nguyên trạng đáng kể hoặc nhập kèm nguyên liệu, phải rà riêng theo tình trạng chế biến và danh mục kiểm dịch hiện hành.

9) Từ 2026 nhãn dinh dưỡng có gì đáng chú ý?

Với sản phẩm thuộc phạm vi Thông tư 29/2023/TT-BYT, từ 01/01/2026 không được nhập khẩu/sử dụng nhãn không phù hợp yêu cầu dinh dưỡng; hàng đã nhập/lưu thông trước mốc này có cơ chế chuyển tiếp đến hết hạn sử dụng. Nước giải khát/thực phẩm cho thêm đường phải rà thêm đường tổng số trên nhãn.

10) Có C/O thì chắc chắn được giảm thuế không?

Không. Chứng từ phải đúng FTA, xuất xứ phải đạt quy tắc, HS/mô tả và điều kiện vận chuyển/chứng từ phải phù hợp. C/O hợp lệ về hình thức nhưng sai nền tảng xuất xứ vẫn có thể bị từ chối ưu đãi.

11) Nước thảo mộc “detox” có xử lý như nước giải khát không?

Không nên mặc định. Cần đọc toàn bộ claim, liều dùng, đối tượng sử dụng, hoạt chất và hồ sơ ở nước xuất khẩu để xác định bản chất pháp lý trước.

12) Thay supplier hoặc đổi công thức sau khi đã nhập ổn định có cần rà lại không?

Có. Thay tỷ lệ thành phần, nguồn nguyên liệu, process, claim, xuất xứ, nhãn hoặc bao bì có thể ảnh hưởng HS, công bố, kiểm nghiệm, C/O và nghĩa vụ lưu thông; nên áp dụng change-control trước lô tiếp theo.

10. KẾT QUẢ ĐẦU RA & NGHĨA VỤ SAU THÔNG QUAN

Hồ sơ phân loại/sản phẩm

Lưu Product Master, căn cứ chọn HS, spec, formula, process, label và dữ liệu dùng để loại trừ các nhánh cạnh tranh.

Hồ sơ lô hàng

Lưu Contract/PO, Invoice, Packing List, B/L/AWB, Arrival Notice và chứng từ liên quan từng shipment.

Hồ sơ chuyên ngành

Lưu tự công bố/đăng ký công bố khi áp dụng, phiếu kiểm nghiệm, hồ sơ/kết quả KTNN ATTP và chứng từ chuyên ngành khác.

Hồ sơ hải quan & thuế

Lưu tờ khai, chứng từ trị giá, chứng từ nộp thuế, C/O/proof of origin và tài liệu giải trình phân loại nếu phát sinh.

Nhãn & lưu thông

Đảm bảo nhãn gốc/nhãn phụ, dinh dưỡng, claim và thông tin importer phù hợp trước khi hàng được bán ra thị trường.

CHECK

Lưu trữ & hậu kiểm

Thiết lập thời hạn lưu hồ sơ theo quy định; quản trị thay đổi supplier, công thức, xuất xứ, bao bì, nhãn và claim trước lô kế tiếp.

Trạng thái đầu ra cần đạt: Lô hàng không chỉ “đã thông quan” mà còn phải có bộ hồ sơ đủ để chứng minh vì sao phân loại như vậy, vì sao áp dụng cơ chế ATTP đó, vì sao được hưởng ưu đãi thuế (nếu có) và vì sao nhãn đủ điều kiện lưu thông.

Quản trị thay đổi: Một thay đổi nhỏ như tăng tỷ lệ juice, đổi sang dạng concentrate, thêm claim sức khỏe hoặc đổi nước xuất xứ có thể làm thay đổi HS, công bố, kiểm nghiệm, FTA hoặc nhãn. Không dùng nguyên bộ hồ sơ cũ nếu dữ liệu nền đã đổi.

11. GIẢI PHÁP TỪ TGIMEX

Với nước thảo mộc, hiệu quả nằm ở việc khóa đúng dữ liệu trước khi hàng chạy: xác định nhánh sản phẩm, gắn đúng lớp chuyên ngành và làm cho bộ chứng từ thương mại – ATTP – hải quan nói cùng một “ngôn ngữ”.

Rà soát trước ETA

Đối chiếu công thức, trạng thái RTD, HS branch, thuế, C/O, công bố, nhãn và điểm chặn chuyên ngành trước khi hàng đến.

Kiểm soát hồ sơ compliance

Cross-check Invoice/Packing List/B/L-AWB với spec, kiểm nghiệm, công bố, KTNN ATTP, nhãn và chứng từ xuất xứ.

Phối hợp vận hành & thông quan

Phối hợp forwarder, docs, customs và đầu mối chuyên ngành để xử lý tờ khai, kiểm tra, thuế và lấy hàng theo cùng bộ dữ liệu đã khóa.

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ – THIẾT BỊ IT

F&B – THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG

MÁY MÓC

ĐỒ GIA DỤNG

MỸ PHẨM – CHĂM SÓC CÁ NHÂN

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ – THIẾT BỊ IT

F&B – THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG

MÁY MÓC

ĐỒ GIA DỤNG

MỸ PHẨM – CHĂM SÓC CÁ NHÂN

ĐIỆN TỬ – LINH KIỆN – ICT

MÁY MÓC – CƠ KHÍ – THIẾT BỊ

DỆT MAY – DA GIÀY – NGUYÊN PHỤ LIỆU

GỖ – NỘI THẤT – SẢN PHẨM GỖ

NÔNG SẢN

THỦY SẢN – SẢN PHẨM ĐỘNG VẬT

F&B – THỰC PHẨM CHẾ BIẾN – ĐỒ UỐNG

HÓA CHẤT – NHỰA – CAO SU – NGUYÊN LIỆU

THÉP – NHÔM – KIM LOẠI – VẬT LIỆU XÂY DỰNG

HÀNG DỰ ÁN – DG – REEFER – OOG

BAO BÌ – GIẤY – IN ẤN

GỐM SỨ – THỦ CÔNG MỸ NGHỆ – ĐÁ – TRE MÂY

DƯỢC – THIẾT BỊ Y TẾ – CHĂM SÓC SỨC KHỎE

MỸ PHẨM – PERSONAL CARE – HOUSEHOLD CARE

PHỤ TÙNG Ô TÔ – XE MÁY – EV

HƯỚNG DẪN THỦ TỤC NHẬP KHẨU NƯỚC THẢO MỘC