Vấn đề: “Mè/vừng” là tên thương mại quá rộng nếu dùng thẳng cho hồ sơ nhập khẩu. Cần tách tối thiểu giữa mè ăn được – loại khác/không dùng ăn – mè đã bóc vỏ – mè rang – bột mè – sesame paste/tahini – hạt dùng gieo trồng. Nếu Invoice chỉ ghi “Sesame Seeds” mà không khóa edible status, trạng thái chế biến và mục đích sử dụng, doanh nghiệp rất dễ chọn sai HS, VAT, kiểm dịch hoặc ATTP.

Rủi ro: Hạt mè ăn được còn ở dạng hạt, chưa rang/chế biến sâu, có mã tham khảo chính 1207.40.10 – Hạt vừng, loại ăn được; phân nhóm 1207.40.90 – loại khác dùng cho trường hợp không thuộc edible line. MFN hiện hành tham khảo là 5% cho cả hai. Nhưng mè rang, bột mè rang hay tahini có thể rẽ sang Chương 20/21, nên không dùng một mã cho mọi SKU.

Giải pháp: Trước ETA cần khóa 06 dữ liệu: edible/non-edible – raw/roasted – hulled/unhulled – whole/powder/paste – thành phần/phụ gia – mục đích nhập khẩu. Từ đó mới chốt HS, VAT, KDTV, ATTP, C/O và nhãn.

1. TỔNG QUAN & PHẠM VI ÁP DỤNG

Phạm vi áp dụng: trọng tâm là mè/vừng nhập khẩu ở dạng hạt ăn được hoặc nguyên liệu thực phẩm. Raw, hulled, cleaned/polished, roasted, powder/flour, tahini và seed-for-sowing không được tự động dùng chung một kết luận HS/chính sách.

1207.40.10 – edible

Mã 8 số Việt Nam dành cho hạt vừng ăn được khi hàng vẫn ở dạng hạt và chưa trở thành sản phẩm rang/chế biến sâu.

MFN

Mức MFN tham khảo cho 1207.40.10 và 1207.40.90 đều là 5%. Với volume lớn, chênh lệch FTA vẫn đáng kể.

KDTV

Hạt thuộc diện kiểm dịch

TT14/2024 liệt kê “hạt” trong nhóm sản phẩm thực vật thuộc diện KDTV, nên raw sesame phải rà Phytosanitary Certificate và thủ tục theo lô.

Thông tin biên soạn: Tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, cập nhật đến 10/09/2026. Kết luận cuối phải theo hồ sơ thực tế và văn bản còn hiệu lực tại ngày mở tờ khai.

2. GIẢI NGHĨA THUẬT NGỮ & TẦM QUAN TRỌNG CỦA THỦ TỤC

SESAME

Mè / vừng / sesame seeds

Tên khoa học phổ biến: Sesamum indicum. Hồ sơ nên thể hiện màu hạt, edible grade, đã bóc vỏ hay chưa, raw/roasted, độ ẩm và intended use.

EDIBLE

Loại ăn được

Dùng làm thực phẩm hoặc nguyên liệu thực phẩm. Khi vẫn ở dạng hạt, đây là dấu hiệu chính để phân biệt 1207.40.10 với 1207.40.90.

KDTV

Kiểm dịch thực vật

Kiểm soát dịch hại đi theo thực vật/sản phẩm thực vật. Raw sesame thuộc nhóm phải rà KDTV và Phytosanitary Certificate theo quy trình áp dụng.

PRA

Phân tích nguy cơ dịch hại

Không đồng nhất với KDTV thông thường. Chỉ phát sinh nếu hàng thuộc trigger PRA trước nhập khẩu; seed-for-sowing phải được rà kỹ hơn.

ATTP

An toàn thực phẩm

Raw bulk, retail prepacked, roasted sesame và tahini có thể có cách xử lý khác nhau. Năm 2026 vẫn phải rà theo NĐ15/2018 trong giai đoạn NQ15/2026 tạm ngưng NĐ46/2026.

C/O

Chứng từ xuất xứ

Dùng để hưởng ưu đãi FTA nếu đáp ứng origin rule. Với sesame nên so ACFTA, ATIGA, AANZFTA, CPTPP, RCEP, EVFTA, AHKFTA… theo origin thật.

TRƯỚC ETA

Khóa dữ liệu trước hàng về

Rà identity, process, HS, Phyto, ATTP, C/O và label draft khi supplier còn dễ sửa.

THÔNG QUAN

Xử lý lô thực tế

Khớp Invoice – PL – Bill – C/O – Phyto – spec – label – tờ khai; nếu process thực tế khác mô tả thì phải rà lại HS.

SAU TQ

Nghĩa vụ sau thông quan

Retail food còn phải rà nhãn phụ, nhãn dinh dưỡng nếu thuộc phạm vi và hồ sơ tự công bố/ATTP theo SKU.

Vì sao phần này quan trọng: cùng là “sesame” nhưng raw edible seed, roasted sesame powder và tahini có thể thuộc ba logic HS khác nhau.

Điểm cần nhớ: “hulled” không đồng nghĩa “processed food”. Bóc/xát vỏ có thể vẫn là sơ chế thông thường; rang, tẩm hoặc nghiền thành paste là mức chế biến khác.

3. PHÂN LOẠI & NHẬN DIỆN SẢN PHẨM CHI TIẾT

Phân loại phải trả lời được câu hỏi: hàng vẫn là oil seed hay đã trở thành food preparation. Supplier cần cung cấp edible/non-edible, raw/roasted, hulled/unhulled, whole/powder/paste, formula, process, pack size và end-use.

Phạm vi áp dụng: Bài dùng cho mè/vừng nhập khẩu ở trạng thái raw, hulled, cleaned/polished, roasted, powder/flour, sesame paste/tahini và một nhánh nhận diện seed-for-sowing. Không tự động áp dụng chung kết luận HS/chính sách cho dầu mè, kẹo mè/thanh mè, hỗn hợp hạt, thức ăn chăn nuôi thành phẩm, sauce/dressing nhiều thành phần hoặc hàng giống nếu chưa rà hồ sơ riêng.

BẢNG PHÂN LOẠI SẢN PHẨM CHI TIẾT

Nhóm sản phẩm/tình huống hàng hóa	Dấu hiệu kỹ thuật cần kiểm tra	Ví dụ model/công năng	Tài liệu chứng minh	Chính sách có thể phát sinh	Hồ sơ cần đối chiếu	Lưu ý áp dụng
Mè trắng sống, chưa bóc vỏ	Raw, whole, edible; chưa rang/chín	Natural White Sesame Seeds	Spec, COA, process, ảnh	1207.40.10; KDTV; VAT sơ chế; ATTP theo mục đích	Invoice, Phyto, C/O, spec	Nhánh chuẩn edible raw sesame.
Mè đen sống	Black sesame, whole/raw, edible	Black Sesame Seeds	Spec, COA, botanical name	1207.40.10; KDTV	Invoice, Phyto, spec	Màu hạt không tự làm đổi HS.
Mè đã bóc vỏ / hulled	Loại vỏ ngoài, chưa rang/chín	Hulled White Sesame	Process hulling, spec	Có thể vẫn 1207.40.10; KDTV; VAT sơ chế	Process, Phyto, COA	Bóc/xát vỏ có thể vẫn là sơ chế thông thường.
Mè làm sạch/đánh bóng	Cleaned, sorted, polished; chưa rang	Sortex / Polished Sesame	Impurity %, moisture, process	1207.40.10 nếu edible; KDTV	Spec, COA, process	Làm sạch không tự biến thành prepared food.
Mè không dùng ăn	Industrial/non-edible	Sesame Seeds – Non-edible	End-use, contract, spec	1207.40.90; KDTV; chính sách theo end-use	PO, end-use	Không dùng edible line nếu hồ sơ thể hiện non-food.
Mè dùng làm giống	Planting use, có germination/variety data	Sesame Seed for Planting	Seed certificate, germination, variety docs	1207.40.90 có thể là nhánh HS cần rà + KDTV/PRA/giống	Seed docs, Phyto	Tách hẳn dossier giống với food-grade.
Mè rang nguyên hạt	Roasted/heat-cooked	Roasted Sesame Seeds	Roasting process, time/temp, ảnh	Rà Chương 20; tham khảo 2008.19.91 nếu phù hợp	Process, formula, label	Không dùng 1207.40.10 máy móc sau khi rang.
Mè rang tẩm gia vị	Roasted + salt/sugar/oil/seasoning	Seasoned Roasted Sesame	Formula %, process	Chương 20; ATTP/tự công bố/nhãn nếu retail	Formula, process, label	Tỷ lệ phụ gia ảnh hưởng phân loại và nhãn.
Bột mè chưa rang	Flour/meal từ hạt dầu chưa rang	Sesame Flour / Meal	Particle size, fat %, process	Có thể rà 1208.90.00	Spec, process, COA	Phân biệt flour/meal với paste.
Bột mè rang	Roasted rồi nghiền	Roasted Sesame Powder	Roast + grinding flow	Thường phải rà Chương 20, có thể 2008.19.91/99	Process, ảnh	Không dùng 1208.90.00 máy móc.
Tahini 100%	Sesame được nghiền thành paste	Tahini / Sesame Paste	Full process, texture, formula	Không chốt cứng một mã chỉ từ tên “Tahini”; cần rà Chương 20 hoặc 21 theo composition, process và cách sử dụng thành phẩm	Formula, process, label	Không còn ở dạng hạt.
Sesame sauce phối trộn	Có oil, peanut powder, salt, sugar, flavor	Sesame Sauce	Formula %, intended use	Có thể phát sinh 2008/2103 tùy bản chất sauce	Formula, label	Phân loại theo thành phẩm.
Retail pack mè sống	Túi/hộp nhỏ, bán trực tiếp	Raw Sesame 200g/500g	Artwork, nutrition data	KDTV + ATTP/tự công bố nếu thuộc diện + nhãn	Label, dossier	Rà TT30/2026 về nhãn dinh dưỡng từ 2026 nếu thuộc phạm vi.

Cảnh báo: gọi chung “Sesame Seeds” cho raw seed, roasted seed, sesame powder và tahini có thể làm sai HS, VAT, KDTV/ATTP và nhãn. Tên Invoice phải nối được với process/spec.

4. HS CODE – THUẾ – C/O

Logic HS cốt lõi: Nhóm 12.07 bao gồm các hạt có dầu khác. Việt Nam tách 1207.40.10 – Hạt vừng, loại ăn được và 1207.40.90 – Loại khác. Khi hàng đã rang/làm chín, nghiền thành paste hoặc phối trộn thành sauce, phải mở lại logic Chương 20/21.

4.1. BẢNG HS CODE – THUẾ – C/O ĐỀ XUẤT

Mã HS tham khảo	Mô tả/nhóm hàng phù hợp	Cơ sở phân loại	Điều kiện áp dụng	Thuế nhập khẩu thông thường	Thuế nhập khẩu ưu đãi MFN	VAT	C/O/FTA cần rà	Hồ sơ cần đối chiếu
1207.40.10	Hạt vừng – loại ăn được	Phân nhóm edible sesame tại 8 số	Raw/cleaned/hulled/polished, vẫn ở dạng hạt	Tham khảo 7,5% theo nguyên tắc 150% MFN khi thuế thông thường áp dụng	5%	Có cơ sở không chịu VAT nếu chỉ sơ chế thông thường	ATIGA, ACFTA, AANZFTA, CPTPP, EVFTA, UKVFTA, AHKFTA, RCEP	Spec, edible declaration, process, Phyto, C/O
1207.40.90	Hạt vừng – loại khác	Residual sesame line	Non-edible/other; planting seed rà thêm chính sách giống	Tham khảo 7,5% khi áp dụng	5%	Theo bản chất/end-use	FTA + seed/PRA nếu trồng	End-use, seed certificate, spec, Phyto
1208.90.00	Bột mịn/bột thô từ hạt dầu khác	Nhóm 12.08	Sesame flour/meal chưa rang	Cần đối chiếu biểu thuế hiện hành	Cần chốt theo biểu 2026	Theo mức chế biến	FTA theo HS cuối	Particle size, fat %, process
2008.19.91 (tham khảo)	Hạt khác – đã rang	Nhóm 20.08, dòng roasted	Roasted sesame seed/powder khi phù hợp	Theo HS cuối	Theo HS cuối	Hàng chế biến	FTA theo HS cuối	Roast evidence, formula, label
2008.19.99 (tham khảo)	Hạt khác đã chế biến/bảo quản – loại khác	Residual 20.08	Tahini/paste hoặc prepared sesame phù hợp	Theo HS cuối	Theo HS cuối	Hàng chế biến	FTA theo HS cuối	Formula, process, texture, label Chỉ là nhánh tham khảo cho một số prepared sesame; không coi đây là mã chuẩn của mọi Tahini.
2103.xx hoặc mã phù hợp	Sesame sauce/condiment	Nhóm sauces/condiments	Mixed sesame sauce có bản chất gia vị/sốt	Theo HS cuối	Theo HS cuối	Theo chế phẩm	FTA theo HS cuối	Formula, use, label

VAT 2026: Khung hiện hành xác định sản phẩm cây trồng ở khâu nhập khẩu chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường thuộc đối tượng không chịu VAT. NĐ181/2025 liệt kê làm sạch, phơi/sấy, bóc vỏ, xay/xát bỏ vỏ, tách hạt, nghiền, đánh bóng hạt… Vì vậy raw/hulled/cleaned sesame có cơ sở theo nhánh này; roasted/seasoned/paste phải rà lại.

4.2. BẢNG C/O/FTA ƯU ĐÃI ĐẶC BIỆT CẦN RÀ THEO TUYẾN NHẬP

Tuyến/xuất xứ	FTA/hiệp định	Form C/O hoặc chứng từ xuất xứ	Mức thuế ưu đãi đặc biệt nếu có căn cứ	Điều kiện áp dụng	Hồ sơ cần đối chiếu	Lưu ý áp dụng
ASEAN	ATIGA	Form D / e-Form D	Rà biểu 2026; nhiều dòng Chương 12 ở mức 0%	Đạt origin	C/O, Invoice, B/L	Không nhầm shipping country với origin.
Trung Quốc	ACFTA	Form E / ACFTA proof	0% cho 1207.40.10/90 theo biểu 2022–2027	Đạt origin rule	C/O, Invoice, B/L, HS	Có lợi khi nhập volume lớn.
Úc/New Zealand	AANZFTA	AANZFTA proof	0% giai đoạn 2023–2027	Đạt origin	Proof, Invoice, route	Khóa actual origin.
CPTPP member	CPTPP	Origin certification	0% theo lộ trình công bố cho 1207.40.10/90	Đạt PSR	Origin certification, Invoice	Kiểm tra partner đang có hiệu lực.
Hàn Quốc	AKFTA/VKFTA/RCEP	Theo FTA chọn dùng	RCEP schedule với Korea thể hiện 0% cho 1207.40.10/90	Đạt origin/PSR	C/O/proof, route	So các FTA để chọn thuận lợi.
Nhật Bản	VJEPA / AJCEP / CPTPP / RCEP	Theo FTA lựa chọn; CPTPP dùng chứng từ chứng nhận xuất xứ theo cơ chế hiệp định	Với CPTPP, 1207.40.10/90 = 0% theo cam kết; các FTA khác cần so biểu hiện hành	Đạt quy tắc xuất xứ và điều kiện chứng từ của FTA chọn dùng	C/O/origin proof, Invoice, B/L, HS, route	Không mặc định VJEPA/AJCEP/RCEP có cùng thuế; chọn tuyến supplier chứng minh được và có lợi nhất.
EU	EVFTA	EVFTA proof	Rà biểu 2026; nhiều dòng Chương 12 đã về 0%	Đạt origin EVFTA	Proof, Invoice	Rà cơ chế chứng từ.
UK	UKVFTA	UKVFTA proof	Rà biểu 2026 theo HS cuối	Đạt origin	Proof, Invoice, B/L	Không dùng EVFTA cho UK.
Ấn Độ	AIFTA	Form AI	Rà biểu 2026; không mặc định 0%	Đạt origin	C/O, Invoice, route	India là nguồn sesame phổ biến.
Hong Kong	AHKFTA	AHKFTA proof	Rà biểu 2026	Đạt origin	C/O, Invoice, B/L	FTA không đồng nghĩa tự động 0%.
RCEP	RCEP	RCEP proof	Theo từng partner schedule	Đạt PSR	C/O/proof, route	So với FTA khác.

Checklist C/O: đúng FTA/form; WO/RVC/CTH/CTSH nếu áp dụng; HS; mô tả edible sesame; quantity/weight; origin; third-party invoice; vận chuyển trực tiếp; ngày cấp/thời hạn/xác thực. Chốt 1207.40.10 hay 1207.40.90 trước khi supplier phát hành C/O.

5. BỘ HỒ SƠ & CÁCH THỨC NỘP HỒ SƠ

Hồ sơ mè/vừng nên quản trị theo 03 lớp để cùng một bộ dữ liệu bảo vệ được HS – edible status – KDTV – VAT – ATTP – C/O. Điểm hay thiếu nhất là process flow và end-use.

Hồ sơ thương mại

Invoice, PL, B/L/AWB, Contract/PO nếu có, C/O nếu xin ưu đãi. Tên hàng nên nêu raw/roasted, edible/non-edible, hulled/unhulled khi cần.

Hồ sơ kỹ thuật/chuyên ngành

Spec, COA, process flow, ingredient/formula, ảnh, botanical name, moisture/impurity, Phyto; seed certificate nếu làm giống; hồ sơ ATTP/test/label nếu retail/chế biến.

Bộ tài liệu đăng ký & đối chiếu

Hồ sơ KDTV; hồ sơ KTNN ATTP/tự công bố nếu thuộc diện; nhãn phụ/nhãn dinh dưỡng; memo HS/VAT; bằng chứng end-use khi cần.

Nguyên tắc chuẩn bị hồ sơ: trước ETA phải trả lời được: edible hay không; raw hay roasted; hulled hay unhulled; whole/powder/paste; có ingredient khác không; dùng retail, sản xuất, công nghiệp hay gieo trồng.

CHECKLIST HỒ SƠ THEO NGHIỆP VỤ

Nhóm hồ sơ	Tài liệu cần có	Dùng cho bước nào	Ai thường chuẩn bị	Lỗi thường gặp	Cách kiểm tra trước ETA
Thương mại	Commercial Invoice	HS, trị giá, thuế, KDTV/C/O	Exporter	Chỉ ghi Sesame Seeds	Bổ sung edible/raw/hulled/roasted nếu đúng.
Đóng gói	Packing List	Số kiện, NW/GW, lot, KDTV	Exporter	Weight khác Phyto/Bill	Đối chiếu package–NW–GW–lot.
Vận tải	B/L/AWB	Tờ khai, ETA, route C/O	Forwarder	Sai consignee/port	Duyệt draft.
Xuất xứ	C/O / origin proof	FTA	Exporter/issuer	Sai 1207.40.10/90 hoặc criterion	Rà với HS memo/Invoice.
Kỹ thuật	Product Specification	HS, edible, KDTV/ATTP	Manufacturer	Không nêu hulled/raw/roasted	Yêu cầu version/date/product code.
Quy trình	Process Flow	Phân biệt sơ chế với chế biến	Manufacturer	Chỉ ghi processed	Xin flow từ raw seed đến packing.
Thành phần	Ingredient / Formula	Chương 12 vs 20/21; ATTP/nhãn	Manufacturer	Không khai oil/salt/sugar	Khớp formula với label.
Chất lượng	COA	Lot, moisture, impurity	Manufacturer/lab	COA không khớp lot	Check lot/date/spec.
KDTV	Phytosanitary Certificate	Kiểm dịch	Exporter/authority	Sai botanical/weight/origin	Duyệt trước shipment.
Giống	Seed/variety/germination docs	PRA/giống/KDTV	Supplier/importer	Dùng hồ sơ food-grade	Tách dossier giống.
ATTP	FS/self-declaration/test nếu áp dụng	Nhập khẩu/lưu thông	Importer/lab	Dùng dossier raw cho roasted/tahini	Tách theo SKU/process.
Nhãn	Original + nhãn phụ + nutrition data nếu thuộc phạm vi	Lưu thông	Brand/importer	Thiếu ingredient/origin/nutrition	Duyệt artwork pre-shipment.

Khớp 100%: Invoice – PL – Bill – C/O – Phyto – spec – label – tờ khai phải thống nhất tên hàng, edible status, origin, quantity và processing state.

6. CĂN CỨ PHÁP LÝ – MA TRẬN CHÍNH SÁCH CHUYÊN NGÀNH

Bối cảnh 2026 cần nhớ: TT14/2024 vẫn là căn cứ danh mục vật thể KDTV; NQ 15/2026/NQ-CP ngày 06/04/2026 tạm ngưng NĐ46/2026 và NQ66.13/2026, nên NĐ 15/2018/NĐ-CP tiếp tục là khung ATTP cần đối chiếu trong thời gian tạm ngưng.

6.1. BẢNG CĂN CỨ PHÁP LÝ CẦN RÀ SOÁT

Nhóm văn bản	Tên/số hiệu	Cơ quan	Hiệu lực/thời điểm	Vai trò	Điều/khoản/phụ lục cần rà	Ghi chú rà soát
Danh mục HS	TT31/2022/TT-BTC	Bộ Tài chính	Hiện hành cùng sửa đổi nếu có	Phân loại 1207.40.10/90 và nhánh 12.08/20/21	Chương 12/20/21	Theo process thực tế.
Biểu thuế	NĐ26/2023/NĐ-CP và văn bản sửa đổi còn hiệu lực	Chính phủ	Theo ngày mở tờ khai	MFN/thuế thông thường	1207.40.10/90	MFN tham khảo 5%.
ACFTA	NĐ118/2022/NĐ-CP	Chính phủ	2022–2027	Ưu đãi Trung Quốc	1207.40.10/90	0% nếu đủ origin.
AANZFTA	Biểu AANZFTA 2022–2027	Chính phủ	2022–2027	Ưu đãi Úc/NZ	1207.40.10/90	0% giai đoạn 2023–2027.
KDTV	Luật Bảo vệ và KDTV 2013	Quốc hội	Hiện hành	Khung KDTV nhập khẩu	Quy định vật thể kiểm dịch	Áp cho hạt/sản phẩm thực vật.
KDTV/PRA	TT14/2024/TT-BNNPTNT	Bộ NN&PTNT	Từ 15/12/2024	Danh mục KDTV và PRA	Điều 1, danh mục kèm theo	Raw sesame rà KDTV; planting seed rà PRA.
Thủ tục KDTV	TT33/2014/TT-BNNPTNT và sửa đổi	Bộ NN&PTNT	Rà bản hiện hành	Hồ sơ/trình tự KDTV	Phyto, đăng ký…	Thực hiện theo quy trình hiện hành ở mức nghiệp vụ.
ATTP	NĐ15/2018/NĐ-CP	Chính phủ	Tiếp tục áp dụng trong giai đoạn tạm ngưng 2026	Tự công bố, KTNN ATTP, miễn kiểm tra	Điều 4, Điều 13 và phần nhập khẩu	Tách raw/bulk/retail/processed.
Chuyển tiếp	NQ15/2026/NQ-CP	Chính phủ	Hiệu lực 06/04/2026	Tạm ngưng NĐ46/2026 và NQ66.13/2026	Điều 1–2	Không áp quy trình bị tạm ngưng như hiện hành.
VAT	Luật VAT 48/2024 được sửa đổi; NĐ181/2025 và văn bản liên quan	Quốc hội/Chính phủ	Khung 2026	Nông sản chưa chế biến/chỉ sơ chế	Điều 5 Luật; Điều 4 NĐ181	Có bóc vỏ/xát vỏ/đánh bóng/nghiền… trong danh sách sơ chế.
Nhãn	NĐ43/2017 sửa NĐ111/2021	Chính phủ	Hiện hành	Nhãn hàng nhập khẩu	Nội dung bắt buộc	Retail hoàn thiện trước lưu thông.
Nhãn dinh dưỡng	TT30/2026/TT-BYT	Bộ Y tế	Hiệu lực 10/07/2026; thay TT29/2023/TT-BYT	Nutrition declaration	Phạm vi/ngoại lệ	Rà raw retail/roasted/tahini theo phạm vi và ngoại lệ của TT30/2026.
Phân cấp ATTP thực vật	TT22/2026/TT-BNNMT	Bộ Nông nghiệp và Môi trường	Từ 01/09/2026 đối với nội dung phân cấp liên quan	Sửa đổi, phân cấp thủ tục KTNN ATTP đối với thực phẩm nguồn gốc thực vật nhập khẩu	Điều 3 và nội dung sửa đổi liên quan	Nếu lô thuộc phương thức kiểm tra thông thường/chặt, xác định đúng cơ quan cấp tỉnh được giao/chỉ định.
Triển khai phân cấp ATTP	CV5495/BNNMT-TTTV ngày 28/05/2026; CV3614/TTTV-ATTPMT ngày 27/08/2026	Bộ NN&MT / Cục Trồng trọt và BVTV	Triển khai trước mốc 01/09/2026	Hướng dẫn tổ chức thực hiện kiểm tra ATTP nguồn gốc thực vật sau phân cấp	Theo nội dung từng văn bản	Bài chỉ nêu cơ quan/thẩm quyền ở mức nghiệp vụ; hồ sơ thực tế làm theo hướng dẫn còn hiệu lực.
ATTP – mè rang/chế biến	TT28/2026/TT-BCT	Bộ Công Thương	Hiệu lực 17/07/2026	Danh mục HS hàng nhập khẩu thực hiện KTNN ATTP thuộc trách nhiệm Bộ Công Thương	Nhóm 20.08 có 2008.19.91 và 2008.19.99	Mè rang/prepared sesame nếu chốt HS vào các dòng này phải rà phương thức kiểm tra, miễn/giảm theo NĐ15/2018.

6.2. MA TRẬN ÁP DỤNG CHÍNH SÁCH THEO TÌNH HUỐNG HÀNG HÓA

Tình huống hàng hóa	Căn cứ/văn bản cần đối chiếu	Chính sách có thể áp dụng	Cơ quan quản lý/thẩm quyền ở mức khái quát	Điều kiện kích hoạt chính sách
Raw edible sesame	Chương 12 + TT14/2024 + VAT	1207.40.10 + KDTV + rà không chịu VAT	Hải quan / KDTV	Edible, chưa rang/chế biến.
Raw/retail sesame thuộc diện KTNN ATTP theo phương thức thông thường hoặc chặt	TT22/2026/TT-BNNMT; CV5495/BNNMT-TTTV; CV3614/TTTV-ATTPMT	Từ 01/09/2026, kiểm tra theo các phương thức này do cơ quan được Chủ tịch UBND cấp tỉnh giao hoặc chỉ định thực hiện	Cơ quan chuyên môn cấp tỉnh được giao/chỉ định	Lô thực phẩm nguồn gốc thực vật thuộc thẩm quyền Bộ NN&MT và rơi vào phương thức kiểm tra thông thường/chặt.
Hulled/polished sesame	Chương 12 + NĐ181	Có thể vẫn 1207.40.10 + KDTV + VAT sơ chế	Hải quan / KDTV	Chỉ bóc/xát vỏ/làm sạch/đánh bóng.
Non-edible sesame	1207.40.90 + TT14	1207.40.90 + KDTV	Hải quan / KDTV	Non-food end use.
Seed for sowing	1207.40.90 + TT14 + pháp luật giống	KDTV + rà PRA/giống	KDTV / cơ quan trồng trọt	Planting end use.
Roasted sesame	TT28/2026/TT-BCT + NĐ15/2018 + HS/process thực tế	Rà 2008.19.91/HS phù hợp + VAT/ATTP	Bộ Công Thương / cơ quan kiểm tra ATTP + Hải quan	Có rang/làm chín.
Seasoned roasted sesame	TT28/2026/TT-BCT + NĐ15/2018 + HS/process thực tế	Prepared HS + ATTP/tự công bố/nhãn	Bộ Công Thương / cơ quan kiểm tra ATTP + Hải quan	Có seasoning/sugar/oil.
Raw sesame flour/meal	1208.90.00 + process	HS flour/meal + VAT/ATTP	Hải quan / ATTP	Xay từ hạt chưa rang.
Roasted sesame powder	TT28/2026/TT-BCT + NĐ15/2018 + HS/process thực tế	Rà 2008.19.91/99	Bộ Công Thương / cơ quan kiểm tra ATTP + Hải quan	Rang rồi nghiền.
Tahini 100%	Chương 20 + NĐ15	Rà 2008.19.99/HS cuối + ATTP/nhãn	Hải quan / ATTP	Paste, không còn dạng hạt.
Sesame sauce	Chương 20/21 + formula	Rà 2008/2103 + ATTP	Hải quan / ATTP	Bản chất sauce/condiment.
Retail pack	NĐ15 + NĐ43/111 + TT30/2026	Rà tự công bố + nhãn phụ + nhãn dinh dưỡng	ATTP / quản lý thị trường	Prepacked food thuộc phạm vi.

Điểm quản trị: “mè nguyên liệu” không phải một nhóm chính sách duy nhất. Raw food-grade sesame và planting seed đều là “seed” nhưng hồ sơ chuyên ngành khác nhau rõ rệt.

7. THỜI GIAN XỬ LÝ, LỆ PHÍ & CHI PHÍ RỦI RO

Không nên hứa một thời gian cố định cho toàn bộ lô. Thời gian phụ thuộc hồ sơ KDTV/ATTP, lấy mẫu, phân luồng, C/O và khả năng sửa chứng từ. Cần tách thời gian thủ tục khỏi storage/DEM/DET.

Mốc thực hiện	Công việc	Đầu ra cần đạt	Điểm có thể làm chậm
Trước ETA – chuẩn bị hồ sơ	Hoàn thiện spec/process/end-use, Phyto draft, C/O draft, hồ sơ ATTP nếu thuộc diện	Bộ hồ sơ đủ để đăng ký/đối chiếu	Supplier thiếu process, origin proof hoặc Phyto.
Nộp/đăng ký chuyên ngành khi áp dụng	Thực hiện đăng ký KDTV và KTNN ATTP theo phương thức của lô	Hồ sơ được tiếp nhận	Nộp sai cơ quan có thẩm quyền sau phân cấp từ 01/09/2026 hoặc hồ sơ thiếu.
Thẩm định/kiểm tra	Cơ quan có thẩm quyền rà hồ sơ, kiểm tra/lấy mẫu theo trường hợp	Kết quả kiểm tra hoặc yêu cầu bổ sung	Lô thuộc kiểm tra chặt, phải lấy mẫu hoặc chứng từ không khớp.
Bổ sung/sửa đổi nếu có	Bổ sung chứng từ, giải trình HS/ATTP/KDTV và sửa dữ liệu supplier khi được chấp nhận	Hồ sơ đủ điều kiện tiếp tục xử lý	Sửa Phyto/C/O sau shipment thường khó và kéo dài.
Nhận kết quả	Nhận kết quả KDTV/ATTP theo trường hợp, hoàn tất dữ liệu cho tờ khai	Chứng từ/kết quả đủ phục vụ thông quan	Chờ test/kết quả chuyên ngành.
Mở tờ khai – xử lý luồng – thuế	Khai HS, C/O, VAT; xử lý xanh/vàng/đỏ	Đủ điều kiện thông quan	HS/C/O khác hồ sơ chuyên ngành hoặc phát sinh kiểm tra thực tế.
Sau thông quan / trước lưu thông	Hoàn thiện nhãn, tự công bố nếu thuộc diện, lưu hồ sơ và traceability	SKU sẵn sàng lưu thông/hậu kiểm	Dùng artwork/dossier cũ cho SKU đã thay đổi.

NHÀ NƯỚC

Phí/lệ phí

Chỉ ghi số khi đã xác minh biểu phí đúng thủ tục; không coi phí dịch vụ là lệ phí nhà nước.

TEST

Kiểm nghiệm/chứng minh

Retail/processed sesame có thể phát sinh test ATTP, nutrition hoặc spec theo dossier.

OPS

Storage – DEM/DET

Thiếu Phyto, sai C/O hoặc nhầm raw/roasted có thể tạo chi phí logistics lớn hơn phí hành chính.

8. QUY TRÌNH E2E THỰC CHIẾN

BƯỚC 01

Rà sản phẩm

Thu spec, ingredient, process, photo, end-use. Khóa edible/non-edible, raw/roasted, hulled/unhulled, whole/powder/paste. Seed-for-sowing tách ngay khỏi food-grade.

BƯỚC 02

Chốt HS/thuế/C/O

Raw edible rà 1207.40.10; other/non-edible rà 1207.40.90. Roasted/powder/paste mở nhánh 20.08/21.03. Sau đó tính MFN 5% và FTA.

BƯỚC 03

Chuẩn bị hồ sơ chuyên ngành

Raw sesame là hạt thực vật nên rà KDTV/Phyto. Nếu là planting seed, rà thêm PRA/chính sách giống. Với ATTP nguồn gốc thực vật, từ 01/09/2026 theo TT22/2026, lô thuộc phương thức kiểm tra thông thường/chặt cần xác định đúng cơ quan cấp tỉnh được giao hoặc chỉ định.

BƯỚC 04

Xác định phương thức áp dụng

Phân biệt bulk ingredient, retail prepacked, industrial/non-edible và planting seed. Với lô thuộc KTNN ATTP, xác định đúng phương thức kiểm tra và cơ quan có thẩm quyền sau mốc 01/09/2026; không viện dẫn miễn nếu chưa đủ điều kiện và end-use evidence.

BƯỚC 05

Khóa chứng từ trước ETA

Chạy ma trận Product – HS – edible – process – origin – NW/GW – Invoice – PL – Bill – C/O – Phyto – spec – label. Raw vs roasted là sai khác bản chất.

BƯỚC 06

Mở tờ khai/xử lý luồng

Luồng xanh chủ yếu tự động; vàng kiểm hồ sơ; đỏ có thể kiểm thực tế. Phân luồng không thay thế KDTV/ATTP.

BƯỚC 07

Hoàn tất kiểm tra/thuế/thông quan

Phối hợp lấy mẫu/kiểm dịch, bổ sung hồ sơ và áp thuế theo HS/C/O/VAT thực tế. Theo dõi free time để xử lý điểm nghẽn.

BƯỚC 08

Sau thông quan

Lưu tờ khai, C/O, Phyto, COA, kết quả chuyên ngành, label và ATTP theo SKU/lô. Đổi raw→roasted, supplier, origin hoặc formula phải rà lại.

Mốc nên làm trước ETA: PRODUCT IDENTITY → EDIBLE/END-USE → PROCESS → HS → VAT → C/O → KDTV/PRA → ATTP → SHIPPING DOCS → LABEL.

Điểm chặn chính: không để supplier phát hành C/O/Phyto chỉ với “Sesame Seeds” khi chưa chốt 1207.40.10 hay 1207.40.90; với roasted/tahini, process/formula là điểm quyết định.

9. FAQ – HỎI ĐÁP THƯỜNG GẶP

1. Mè/vừng ăn được chưa rang dùng HS nào?

Mã cần rà chính là 1207.40.10. Cần có spec/process và edible use; màu trắng/đen không tự đổi mã.

2. 1207.40.90 dùng khi nào?

Là phân nhóm “loại khác”, có thể áp cho non-edible/other use. Nếu dùng gieo trồng còn phải rà chính sách giống/PRA/KDTV.

3. Mè đã bóc vỏ có còn 1207.40.10 không?

Có thể, nếu chỉ bóc/xát vỏ và vẫn là hạt mè ăn được chưa rang. NĐ181 cũng liệt kê bóc/xát vỏ trong sơ chế thông thường về VAT.

4. Mè rang có còn 1207.40.10 không?

Không nên mặc định. Rang là chế biến/làm chín, nên phải mở nhánh Chương 20; 2008.19.91 là mã tham khảo khi mô tả roasted seed phù hợp.

5. Bột mè dùng HS nào?

Flour/meal từ hạt dầu chưa rang có thể rà 1208.90.00. Rang rồi nghiền thường phải rà Chương 20.

6. Tahini 100% mè dùng HS nào?

Tahini không còn ở dạng hạt nên không dùng 1207.40.10. Cần tách paste 100% sesame với sesame sauce/dressing phối trộn và rà Chương 20 hoặc 21 theo composition, process, intended use; không chốt 2008.19.99 chỉ từ tên thương mại.

7. Mè sống có phải KDTV không?

Có cơ sở rõ vì TT14/2024 liệt kê “hạt” trong sản phẩm thực vật thuộc diện KDTV. Lô raw sesame phải rà Phyto và thủ tục theo quy định.

8. Mè dùng làm giống có giống mè ăn không?

Không. Planting use có thể phát sinh quản lý giống/PRA ngoài KDTV, cần seed certificate, germination/variety data tùy trường hợp.

9. VAT của mè sống/bóc vỏ thế nào?

Nông sản nhập khẩu chưa chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường có cơ sở không chịu VAT. Làm sạch, bóc/xát vỏ, đánh bóng… thuộc nhóm sơ chế; roasted/paste phải rà lại.

10. Retail sesame có cần tự công bố không?

Rà theo NĐ15/2018 và SKU thực tế. Processed prepacked food thường phải xem nghĩa vụ tự công bố; raw/bulk/end-use có thể khác.

11. Từ 2026 có phải ghi nhãn dinh dưỡng không?

TT30/2026/TT-BYT có hiệu lực từ 10/07/2026 và thay TT29/2023/TT-BYT. Retail sesame, roasted sesame và tahini phải rà phạm vi áp dụng, ngoại lệ và nội dung dinh dưỡng trên artwork.

12. C/O có đáng làm khi MFN chỉ 5%?

Có thể rất đáng nếu volume lớn/margin thấp. ACFTA, AANZFTA, CPTPP và một số tuyến có thể 0% khi đủ origin rule.

10. KẾT QUẢ ĐẦU RA & NGHĨA VỤ SAU THÔNG QUAN

Hồ sơ sản phẩm

Spec, process, ingredient, edible status, hulled/raw/roasted, photo, botanical name, COA.

Hồ sơ lô hàng

Invoice, PL, Bill, tờ khai, C/O, Phyto, arrival/warehouse docs theo SKU/lot.

Hồ sơ chuyên ngành

KDTV/PRA nếu áp dụng; ATTP/tự công bố/test; seed docs nếu planting.

Nhãn & lưu thông

Original label, nhãn phụ, nutrition data nếu thuộc phạm vi; khớp raw/roasted/paste.

Lưu trữ & hậu kiểm

Supplier → origin → SKU → lot → shipment → declaration → C/O → Phyto → COA → label.

CHECK

Quản trị thay đổi

Đổi edible status, raw→roasted, hulled, supplier, origin, formula, pack size hoặc end-use đều phải rà lại.

Trạng thái đầu ra nên đạt: identity đúng; HS/thuế khóa; C/O dùng được; KDTV/PRA/ATTP đúng nhánh; label phù hợp; hồ sơ đủ hậu kiểm.

Đã thông quan chưa phải kết thúc: không dùng kết luận raw sesame cho roasted sesame hoặc tahini ở lô sau.

11. GIẢI PHÁP TỪ TGIMEX

Với mè/vừng, rủi ro lớn nhất nằm ở trạng thái chế biến và mục đích sử dụng. TGIMEX có thể tổ chức hồ sơ theo logic product identity → HS → thuế/C/O → KDTV/PRA → ATTP → nhãn → vận hành cảng/kho.

ETA

Rà soát trước ETA

Rà edible/non-edible, raw/roasted, hulled/unhulled, powder/paste và end-use; khóa HS, VAT, FTA, Phyto/PRA, ATTP và label checklist.

COMPLIANCE

Kiểm soát hồ sơ compliance

Đối chiếu Invoice, PL, Bill, C/O, Phyto, spec, process, COA, ingredient, seed docs và label theo SKU/lô.

OPS

Phối hợp vận hành & logistics

Phối hợp khai hải quan, kiểm dịch/lấy mẫu, xử lý luồng, kéo hàng/kho/cảng; ưu tiên theo storage/DEM/DET và deadline.

Phạm vi hỗ trợ: rà HS, chính sách, C/O, nhãn, hồ sơ kỹ thuật, hồ sơ chuyên ngành, theo dõi kết quả, phối hợp kho/cảng/kéo hàng và lưu hồ sơ sau thông quan.

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ – THIẾT BỊ IT

F&B – THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG

MÁY MÓC

ĐỒ GIA DỤNG

MỸ PHẨM – CHĂM SÓC CÁ NHÂN

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ – THIẾT BỊ IT

F&B – THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG

MÁY MÓC

ĐỒ GIA DỤNG

MỸ PHẨM – CHĂM SÓC CÁ NHÂN

ĐIỆN TỬ – LINH KIỆN – ICT

MÁY MÓC – CƠ KHÍ – THIẾT BỊ

DỆT MAY – DA GIÀY – NGUYÊN PHỤ LIỆU

GỖ – NỘI THẤT – SẢN PHẨM GỖ

NÔNG SẢN

THỦY SẢN – SẢN PHẨM ĐỘNG VẬT

F&B – THỰC PHẨM CHẾ BIẾN – ĐỒ UỐNG

HÓA CHẤT – NHỰA – CAO SU – NGUYÊN LIỆU

THÉP – NHÔM – KIM LOẠI – VẬT LIỆU XÂY DỰNG

HÀNG DỰ ÁN – DG – REEFER – OOG

BAO BÌ – GIẤY – IN ẤN

GỐM SỨ – THỦ CÔNG MỸ NGHỆ – ĐÁ – TRE MÂY

DƯỢC – THIẾT BỊ Y TẾ – CHĂM SÓC SỨC KHỎE

MỸ PHẨM – PERSONAL CARE – HOUSEHOLD CARE

PHỤ TÙNG Ô TÔ – XE MÁY – EV

THỦ TỤC NHẬP KHẨU MÈ / VỪNG (SESAME SEEDS): HS CODE, KIỂM DỊCH, ATTP, C/O VÀ THUẾ 2026