Hạt mắc ca cần được tách rõ còn vỏ, đã bóc vỏ, chỉ sấy khô hay đã rang/tẩm. Nếu gọi chung “macadamia nuts”, doanh nghiệp có thể áp sai HS, VAT, hồ sơ kiểm dịch thực vật và thủ tục ATTP.

Bài viết xây dựng bản đồ rà soát E2E từ nhận diện sản phẩm, HS – thuế – C/O đến KDTV, ATTP, hồ sơ trước ETA và nghĩa vụ sau thông quan.

Tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

1. TỔNG QUAN RỦI RO & PHẠM VI ÁP DỤNG

Còn vỏ / đã bóc vỏ

Trọng tâm tham khảo 0802.61.00 và 0802.62.00 nếu là mắc ca tươi/khô chưa chế biến thành sản phẩm khác.

KDTV

Hạt là sản phẩm thực vật

Phải rà kiểm dịch thực vật và chứng từ phytosanitary theo lô hàng thực tế.

ATTP

Raw khác roasted

Hàng chỉ sơ chế khác với mắc ca rang muối, tẩm đường, phủ chocolate hoặc snack phối trộn.

Phạm vi: mắc ca dùng làm thực phẩm/nguyên liệu thực phẩm. Hàng làm giống, dược liệu, dầu mắc ca, nguyên liệu mỹ phẩm hoặc chế phẩm đặc thù phải rà riêng.

2. GIẢI NGHĨA THUẬT NGỮ & TẦM QUAN TRỌNG

Harmonized System

Mã hàng hóa dùng cho khai hải quan, thuế và đối chiếu chính sách. Với mắc ca, tình trạng còn vỏ/đã bóc vỏ làm thay đổi mã tham khảo.

KDTV

Kiểm dịch thực vật

Kiểm soát nguy cơ sinh vật gây hại đối với hạt và sản phẩm thực vật nhập khẩu.

PHYTO

Phytosanitary Certificate

Chứng thư kiểm dịch thực vật của nước xuất khẩu theo trường hợp áp dụng.

ATTP

An toàn thực phẩm

Phải rà theo dạng hàng, mức chế biến, mục đích nhập khẩu và cơ chế kiểm tra thực phẩm hiện hành.

C/O

Chứng từ xuất xứ

Dùng để xem xét thuế ưu đãi đặc biệt theo FTA. Với mặt hàng có MFN cao, C/O ảnh hưởng trực tiếp landed cost.

ETA

Estimated Time of Arrival

Mốc hàng dự kiến đến. Nên khóa HS, C/O, KDTV và ATTP trước ETA.

Vì sao phần này quan trọng: mô tả “Macadamia Nuts” chưa đủ. Cần xác định in-shell/shelled, raw/dried/roasted, plain/flavoured, bulk/retail và mục đích nhập khẩu.

3. PHÂN LOẠI & NHẬN DIỆN SẢN PHẨM CHI TIẾT

Nhóm sản phẩm/tình huống	Dấu hiệu cần kiểm tra	Ví dụ	Tài liệu chứng minh	Chính sách có thể phát sinh	Hồ sơ cần đối chiếu	Lưu ý áp dụng
Mắc ca còn vỏ	Hạt nguyên vỏ, tươi/khô	Macadamia nuts in shell	Spec, ảnh, COA	KDTV, ATTP, HS, C/O	Phyto, spec	Trọng tâm 0802.61.00
Nhân mắc ca	Đã bóc/tách vỏ	Macadamia kernels	Spec, process, ảnh	KDTV, ATTP, HS	Phyto, process	Trọng tâm 0802.62.00
Mắc ca chỉ sấy	Không rang, không gia vị	Dried macadamia	Process flow	KDTV, VAT, ATTP	COA, process	Có thể vẫn là sơ chế
Mắc ca rang mộc	Có roasting	Roasted macadamia	Process + nhiệt độ	HS/ATTP/VAT phải rà lại	Formula/process	Không tự động áp 0802
Rang muối/tẩm vị	Có muối, đường, hương	Salted/flavoured nuts	Formula + process	Có thể sang nhóm chế biến	Formula, label	Phải phân loại lại
Bulk cho nhà máy	Bao lớn, làm nguyên liệu	10–25 kg/bag	PO, purpose	KDTV + ATTP tùy mục đích	PO, production use	Không mặc nhiên giống retail
Bao gói bán lẻ	Túi/hộp có nhãn	250 g / 500 g	Artwork, formula	Tự công bố/nhãn/ATTP nếu thuộc diện	Label + dossier	Rà trước lưu thông

Cảnh báo: không dùng chung một mã HS cho mọi sản phẩm có tên “mắc ca”. Rang, tẩm, phủ chocolate hoặc phối trộn có thể làm thay đổi nhóm hàng.

4. HS CODE – THUẾ – C/O

BẢNG HS CODE – THUẾ – C/O ĐỀ XUẤT

Mã HS tham khảo	Mô tả/nhóm hàng	Cơ sở phân loại	Điều kiện áp dụng	Thuế NK thông thường	MFN	VAT	C/O/FTA cần rà	Hồ sơ cần đối chiếu
0802.61.00	Mắc ca chưa bóc vỏ	Chương 08	Tươi/khô, còn vỏ	Rà biểu hiện hành	30%	Có thể không chịu VAT nếu chỉ sơ chế	AANZFTA/CPTPP/RCEP/ATIGA/ACFTA…	Spec, ảnh, process
0802.62.00	Mắc ca đã bóc vỏ	Chương 08	Tươi/khô, chưa chế biến thành SP khác	Rà biểu hiện hành	30%	Có thể không chịu VAT nếu chỉ bóc/sấy	FTA theo xuất xứ	Process, COA
2008.xx / mã khác	Quả hạch chế biến/bảo quản	Mức độ chế biến	Rang/tẩm/phối trộn tùy bản chất	Theo mã cuối	Theo mã cuối	Theo nhóm hàng chế biến	FTA	Formula, process

Lưu ý VAT: nếu sản phẩm chỉ làm sạch, sấy, bóc vỏ, tách hạt và chưa chế biến thành sản phẩm khác, cần rà cơ chế không chịu VAT tại khâu nhập khẩu theo quy định hiện hành. Hàng rang/tẩm không nên mặc định áp cùng kết luận.

BẢNG C/O/FTA ƯU ĐÃI ĐẶC BIỆT CẦN RÀ

Tuyến/xuất xứ	FTA/hiệp định	Chứng từ xuất xứ	Mức ưu đãi cần rà	Điều kiện áp dụng	Hồ sơ đối chiếu	Lưu ý
Úc	AANZFTA / CPTPP / RCEP	Theo FTA tương ứng	Có tuyến 0%	Đạt quy tắc xuất xứ	C/O/proof, Invoice, B/L	Tuyến quan trọng với mắc ca
ASEAN	ATIGA	Form D/e-Form D	Có thể 0%	Đạt origin	C/O + transport docs	Rà đúng nước xuất xứ
Trung Quốc	ACFTA / RCEP	Form E / chứng từ RCEP	Có thể 0%	Đạt PSR	C/O, Invoice	Không chỉ nhìn nước xuất hàng
Hàn Quốc	VKFTA / AKFTA / RCEP	Theo hiệp định	Rà biểu hiện hành	Đạt PSR	C/O	Chọn FTA tối ưu
EU	EVFTA	Chứng từ theo EVFTA	Rà biểu hiện hành	Đạt origin	Origin docs	So với MFN 30%
Ấn Độ	AIFTA	Form AI	Rà biểu hiện hành	Đạt origin	C/O	Check PSR

Checklist C/O: HS, mô tả hàng, tiêu chí xuất xứ, invoice bên thứ ba, vận chuyển trực tiếp, số lượng/trọng lượng, nước xuất xứ và ngày cấp.

5. BỘ HỒ SƠ & CÁCH THỨC CHUẨN BỊ

Hồ sơ nên quản trị theo 03 lớp thay vì chỉ gom chứng từ vận tải.

Hồ sơ thương mại

Invoice, Packing List, B/L/AWB, Contract/PO, C/O nếu xin ưu đãi.

Hồ sơ kỹ thuật/chuyên ngành

Specification, COA, ảnh hàng, process flow, ingredient list, nhãn gốc, hồ sơ KDTV/ATTP nếu áp dụng.

Bộ tài liệu đăng ký & đối chiếu

Phyto theo lô, packing information, mục đích nhập khẩu, hồ sơ công bố và tài liệu giải trình HS.

Nguyên tắc chuẩn bị hồ sơ: Invoice/PL/Bill/C/O/Phyto/spec/label phải mô tả cùng một sản phẩm và cùng trạng thái chế biến.

Nhóm hồ sơ	Tài liệu cần có	Dùng cho bước nào	Ai thường chuẩn bị	Lỗi thường gặp	Cách kiểm tra trước ETA
Commercial	Invoice	Hải quan/thuế	Exporter	Không ghi in-shell/shelled	So với ảnh/spec
Packing	Packing List	Hải quan/KDTV	Exporter	Sai NW/GW	Khớp B/L
Transport	B/L/AWB	Hải quan/C/O	Forwarder	Sai consignee	Check draft
Origin	C/O/proof	Thuế ưu đãi	Exporter	Sai HS/PSR	Check trước cấp
Technical	Specification	HS/KDTV/ATTP	Manufacturer	Không rõ mức chế biến	Yêu cầu process
Quality	COA	ATTP	Manufacturer	Thiếu lot/date	Khớp batch
KDTV	Phyto	Kiểm dịch	Exporter	Sai tên hàng	Khóa trước ship
Food	ATTP/công bố nếu áp dụng	Lưu thông	Importer	Nhầm raw và processed	Phân loại SKU
Label	Nhãn gốc + nhãn phụ	Thị trường	Importer/brand	Sai thành phần/xuất xứ	Duyệt artwork

6. CĂN CỨ PHÁP LÝ – MA TRẬN CHÍNH SÁCH CHUYÊN NGÀNH

6.1. BẢNG CĂN CỨ PHÁP LÝ CẦN RÀ SOÁT

Nhóm văn bản	Tên/số hiệu	Cơ quan	Hiệu lực/thời điểm	Vai trò	Điều/khoản/phụ lục cần chú ý	Ghi chú
Kiểm dịch	Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật	Quốc hội	Hiện hành	Khung KDTV	Rà theo tình huống	Áp dụng sản phẩm thực vật
Danh mục KDTV	TT 14/2024/TT-BNNPTNT	Bộ NN&PTNT	15/12/2024	Danh mục vật thể KDTV	Danh mục sản phẩm thực vật	Hạt thuộc nhóm phải rà
Thủ tục KDTV	TT 33/2014/TT-BNNPTNT	Bộ NN&PTNT	Hiện hành	Trình tự kiểm dịch	Rà văn bản sửa đổi nếu có	Theo lô thực tế
ATTP	NĐ 15/2018/NĐ-CP	Chính phủ	Khung đang áp dụng trong giai đoạn hiện hành	Tự công bố/KTNN ATTP	Điều 4, Điều 13 và nhóm liên quan	Phân biệt raw/processed
Chuyển tiếp 2026	NQ 15/2026/NQ-CP	Chính phủ	06/04/2026	Tạm ngưng NĐ 46/2026 và NQ 66.13/2026	Toàn văn	Cần theo dõi thay đổi
Thuế NK	NĐ 26/2023/NĐ-CP, sửa đổi liên quan	Chính phủ	Hiện hành	Biểu MFN	0802.61/62	Chốt tại ngày mở tờ khai
VAT	Luật VAT + NĐ 181/2025/NĐ-CP và sửa đổi	Quốc hội/Chính phủ	Hiện hành	Sơ chế/không chịu VAT	Nhóm sản phẩm cây trồng	Rà mức chế biến
Nhãn	NĐ 43/2017/NĐ-CP, sửa 111/2021/NĐ-CP	Chính phủ	Hiện hành	Nhãn hàng hóa nhập khẩu	Nhãn gốc/nhãn phụ	Trước lưu thông

6.2. MA TRẬN ÁP DỤNG CHÍNH SÁCH

Tình huống hàng hóa	Căn cứ/văn bản	Chính sách	Cơ quan quản lý/thẩm quyền	Điều kiện kích hoạt
Mắc ca còn vỏ	TT 14/2024	KDTV	Cơ quan KDTV	Hạt/sản phẩm thực vật
Nhân mắc ca chỉ bóc/sấy	TT 14/2024 + VAT	KDTV + rà VAT	Nông nghiệp/Hải quan	Chỉ sơ chế
Mắc ca nhập làm thực phẩm	NĐ 15/2018	ATTP nhập khẩu	Cơ quan ATTP theo phân công	Tiêu thụ tại VN
Mắc ca retail chế biến	NĐ 15/2018	Tự công bố nếu thuộc diện	Cơ quan ATTP	Bao gói/chế biến
Rang/tẩm gia vị	HS + VAT + ATTP	Phân loại lại	Hải quan/ATTP	Có processing
Nhập chỉ để SX hàng xuất khẩu	NĐ 15/2018	Có thể có cơ chế miễn theo điều kiện	Cơ quan ATTP	Không tiêu thụ nội địa
Hàng làm giống	TT 14/2024 và quy định liên quan	Rà phân tích nguy cơ/giấy phép theo trường hợp	Nông nghiệp	Mục đích gieo trồng

7. THỜI GIAN XỬ LÝ, LỆ PHÍ & CHI PHÍ RỦI RO

Mốc	Công việc	Điểm khóa
T-10 đến T-7	Xin spec/process/photos	In-shell/shelled/raw/roasted
T-7 đến T-5	Rà HS – VAT – FTA	Tính landed cost
T-7 đến T-3	Khóa KDTV/ATTP	Phyto + dossier
T-5 đến T-2	Rà C/O	HS/origin/route
Trước shipment	Chốt Invoice/PL/Bill	Không để description chung
Trước ETA	Chuẩn bị nghiệp vụ chuyên ngành	KDTV + ATTP nếu áp dụng
Arrival	Kiểm tra chuyên ngành/hải quan	Lấy mẫu/kiểm tra nếu phát sinh
Sau thông quan	Nhãn/công bố/lưu hồ sơ	Traceability

Không ấn định mức phí/thời hạn cứng nếu chưa có căn cứ cho lô hàng cụ thể. Chi phí cần tính gồm phí KDTV, kiểm nghiệm/lấy mẫu nếu phát sinh, lưu bãi, DEM/DET, sửa C/O/chứng từ và chi phí chờ kết quả.

8. QUY TRÌNH E2E THỰC CHIẾN

BƯỚC 01

Rà sản phẩm

Xác định còn vỏ/nhân, chỉ sấy/rang, có tẩm vị hay không, bulk/retail và mục đích nhập.

BƯỚC 02

Chốt HS – thuế – C/O

Khóa 0802.61.00/0802.62.00 nếu đúng phạm vi; hàng rang/tẩm phải rà lại.

BƯỚC 03

Chuẩn bị KDTV

Kiểm tra yêu cầu Phyto và dữ liệu mô tả hàng trước shipment.

BƯỚC 04

Rà ATTP & công bố

Phân biệt nông sản chỉ sơ chế với thực phẩm chế biến/bao gói.

BƯỚC 05

Khóa chứng từ trước ETA

Invoice – PL – Bill – C/O – Phyto – spec – COA – label phải đồng nhất.

BƯỚC 06

Mở tờ khai & xử lý luồng

Luồng xanh kiểm soát tự động; vàng kiểm tra hồ sơ; đỏ có thể kiểm tra thực tế.

BƯỚC 07

Hoàn tất chuyên ngành & thông quan

Phối hợp KDTV, ATTP/lấy mẫu nếu áp dụng và nghĩa vụ thuế.

BƯỚC 08

Sau thông quan

Hoàn thiện nhãn/công bố theo tình trạng SKU và lưu hồ sơ truy xuất.

Mốc nên làm trước ETA: PRODUCT STATUS → HS → C/O → KDTV → ATTP → VAT → SHIPPING DOCS.

Điểm chặn chính: mua hàng theo kỳ vọng FTA 0% nhưng C/O không đạt có thể khiến landed cost quay về MFN cao.

9. FAQ – HỎI ĐÁP THƯỜNG GẶP

1. Mắc ca chưa bóc vỏ dùng mã nào?

Trọng tâm tham khảo 0802.61.00 nếu là mắc ca tươi/khô, chưa bóc vỏ.

2. Nhân mắc ca dùng mã nào?

Trọng tâm tham khảo 0802.62.00 nếu chỉ bóc vỏ/tách nhân và chưa chế biến thành sản phẩm khác.

3. Mắc ca rang muối có dùng 0802.62.00 không?

Không nên tự động áp. Rang/tẩm có thể làm thay đổi nhóm phân loại.

4. Hạt mắc ca có phải kiểm dịch thực vật không?

Hạt là sản phẩm thực vật cần rà KDTV theo danh mục và tình trạng lô hàng thực tế.

5. Mắc ca dùng làm giống có giống mắc ca dùng làm thực phẩm không?

Không. Mục đích gieo trồng có thể kích hoạt yêu cầu quản lý khác.

6. Mắc ca sấy, bóc vỏ có VAT không?

Nếu chỉ qua sơ chế thông thường, cần rà cơ chế không chịu VAT tại khâu nhập khẩu theo quy định hiện hành.

7. Mắc ca rang/tẩm có áp cùng VAT với hàng chỉ sấy không?

Không nên mặc định; phải xác định lại mức chế biến và nhóm hàng.

8. Nhập mắc ca Úc có nên xin C/O không?

Có. Nên so sánh AANZFTA, CPTPP và RCEP ngay từ bước sourcing.

9. Hàng retail có cần tự công bố không?

Nếu là thực phẩm chế biến/bao gói sẵn thuộc phạm vi NĐ 15/2018 thì phải rà nghĩa vụ tự công bố.

10. Hàng chỉ dùng sản xuất hàng xuất khẩu có được miễn ATTP không?

Có thể thuộc trường hợp miễn theo điều kiện; cần đối chiếu mục đích sử dụng và hồ sơ thực tế.

10. KẾT QUẢ ĐẦU RA & NGHĨA VỤ SAU THÔNG QUAN

Hồ sơ sản phẩm

Master file theo SKU: tình trạng vỏ, process, spec, ingredient, COA và ảnh.

Hồ sơ lô hàng

Invoice, PL, Bill, tờ khai, thanh toán, C/O.

Hồ sơ chuyên ngành

Phyto/KDTV, ATTP và công bố nếu áp dụng.

Nhãn & lưu thông

Nhãn phải khớp tên sản phẩm, thành phần, xuất xứ và đơn vị chịu trách nhiệm.

Lưu trữ & hậu kiểm

Kết nối SKU → supplier → origin → shipment → tờ khai → C/O → Phyto → COA.

CHECK

Quản trị thay đổi

Đổi in-shell/kernel, raw/roasted, plain/flavoured, supplier hoặc origin thì rà lại HS – VAT – C/O – ATTP.

Trạng thái đầu ra nên đạt: HS đúng + FTA được khóa + KDTV hoàn tất + ATTP phù hợp + VAT xác định đúng + nhãn/công bố phù hợp + hồ sơ đủ hậu kiểm.

11. GIẢI PHÁP TỪ TGIMEX

Với hạt mắc ca và nhóm nông sản thực vật có giá trị cao, doanh nghiệp nên rà từ trước shipment/ETA thay vì chỉ xử lý khi hàng đã về cảng.

ETA

Rà soát trước ETA

Phân biệt còn vỏ/nhân/rang/tẩm; khóa HS, VAT, C/O và nhánh chuyên ngành.

DOCS

Kiểm soát hồ sơ compliance

Đối chiếu Invoice, PL, B/L/AWB, C/O, Phyto, spec, COA, process và nhãn.

OPS

Phối hợp vận hành & logistics

Theo dõi KDTV/ATTP, khai hải quan, phân luồng, kiểm tra/lấy mẫu và kế hoạch lấy hàng.

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ – THIẾT BỊ IT

F&B – THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG

MÁY MÓC

ĐỒ GIA DỤNG

MỸ PHẨM – CHĂM SÓC CÁ NHÂN

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ – THIẾT BỊ IT

F&B – THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG

MÁY MÓC

ĐỒ GIA DỤNG

MỸ PHẨM – CHĂM SÓC CÁ NHÂN

ĐIỆN TỬ – LINH KIỆN – ICT

MÁY MÓC – CƠ KHÍ – THIẾT BỊ

DỆT MAY – DA GIÀY – NGUYÊN PHỤ LIỆU

GỖ – NỘI THẤT – SẢN PHẨM GỖ

NÔNG SẢN

THỦY SẢN – SẢN PHẨM ĐỘNG VẬT

F&B – THỰC PHẨM CHẾ BIẾN – ĐỒ UỐNG

HÓA CHẤT – NHỰA – CAO SU – NGUYÊN LIỆU

THÉP – NHÔM – KIM LOẠI – VẬT LIỆU XÂY DỰNG

HÀNG DỰ ÁN – DG – REEFER – OOG

BAO BÌ – GIẤY – IN ẤN

GỐM SỨ – THỦ CÔNG MỸ NGHỆ – ĐÁ – TRE MÂY

DƯỢC – THIẾT BỊ Y TẾ – CHĂM SÓC SỨC KHỎE

MỸ PHẨM – PERSONAL CARE – HOUSEHOLD CARE

PHỤ TÙNG Ô TÔ – XE MÁY – EV

THỦ TỤC NHẬP KHẨU HẠT MẮC CA / MACADAMIA: HS CODE, KIỂM DỊCH THỰC VẬT, ATTP, C/O VÀ THUẾ 2026