Nấm hương khô là mặt hàng dễ nhầm ở lớp kiểm dịch. Cùng HS 0712.34.00, bulk dried shiitake có thể phải làm KDTV, trong khi loại đã sấy/cắt/nghiền và đóng trong bao bì có ghi nhãn lại có ghi chú loại trừ KDTV tại nhóm 07.12.

Tuy nhiên, ngoại lệ KDTV không làm mất lớp KTATTP. Bài này tách rõ bulk – retail labeled – pure mushroom powder – seasoning powder – nấm đã tẩm/nấu để doanh nghiệp khóa đúng HS – KDTV – ATTP – Điều 14 – VAT – C/O trước ETA.

Tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu · Kết luận cuối cùng phải khóa theo species/product identity, process, ingredient, packing, purpose, origin và hồ sơ lô thực tế.

TÓM TẮT NHANH

SCOPE

Phạm vi chính

Nấm hương khô Lentinus edodes / Lentinula edodes, dạng nguyên tai, cắt lát, vụn hoặc bột nguyên chất, chỉ sấy/phơi khô và chưa chế biến thêm bằng gia vị, dầu, sốt hoặc coating.

0712.34.00

Nhóm 07.12 dành cho rau khô chưa chế biến thêm; mã riêng cho nấm hương = 0712.34.00. Nếu nấm đã nấu/tẩm/bảo quản thành chế phẩm, phải rà lại Chương 20.

MFN

30%

NĐ26/2023/NĐ-CP thể hiện thuế nhập khẩu ưu đãi MFN của 0712.34.00 = 30%. Thuế thông thường chỉ nên chốt sau khi đối chiếu biểu hiện hành; mức tham khảo có thể 45% nếu áp nguyên tắc 150% MFN.

KDTV

PHỤ THUỘC QUY CÁCH

TT01/2024 đánh dấu 0712.34.00 thuộc KDTV, nhưng ghi chú nhóm 07.12 loại trừ loại đã thái lát/sấy khô/nghiền bột và được đóng trong bao bì có ghi nhãn. Bulk dried shiitake vẫn phải rà KDTV.

ATTP

VẪN PHẢI RÀ

TT01/2024 đồng thời đánh dấu 0712.34.00 ở cột KTATTP. Ngoại lệ KDTV không đồng nghĩa miễn kiểm tra ATTP.

VAT 2026

CÓ CƠ SỞ KHÔNG CHỊU THUẾ NK

Luật Trồng trọt coi nấm ăn là sản phẩm cây trồng. Từ 01/01/2026, sản phẩm cây trồng chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ sơ chế thông thường như phơi/sấy khô ở khâu nhập khẩu thuộc diện không chịu VAT; hàng seasoning/coating phải rà lại.

Điểm dễ nhầm nhất: ghi chú “đã thái lát, sấy khô hoặc nghiền bột và được đóng trong bao bì có ghi nhãn” của nhóm 07.12 là cơ sở loại trừ ở lớp KDTV; KTATTP vẫn phải rà độc lập.

2. GIẢI NGHĨA THUẬT NGỮ & TẦM QUAN TRỌNG CỦA THỦ TỤC

SHIITAKE

Nấm hương

Nấm ăn thuộc nhóm shiitake, thường ghi Lentinus edodes trong AHTN; tên khoa học hiện đại thường gặp là Lentinula edodes.

0712

Rau khô chưa chế biến thêm

Heading 07.12 bao gồm rau khô dạng nguyên, cắt, thái lát, vụn hoặc bột nhưng chưa chế biến thêm. Đây là logic chính cho nấm hương khô nguyên chất.

KDTV

Kiểm dịch thực vật

Phytosanitary quarantine – kiểm tra vật thể thuộc diện kiểm dịch. Với nhóm 07.12, quy cách bao gói và ghi nhãn có thể quyết định có phát sinh KDTV hay không.

KTATTP

Kiểm tra ATTP

State food-safety inspection – kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu. Đây là lớp độc lập với KDTV.

SELF

Tự công bố

Self-declaration – thủ tục theo Điều 4–5 NĐ15/2018 đối với thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn khi thuộc phạm vi áp dụng.

ETA

Estimated Time of Arrival – thời gian hàng dự kiến đến. Với bulk dried mushroom, Phytosanitary Certificate và hồ sơ ATTP nên được khóa trước ETA.

Vì sao phần này quan trọng: với shiitake, chỉ cần đổi bulk → retail labeled hoặc pure powder → seasoning powder là logic KDTV, HS, self-declaration và VAT có thể thay đổi dù tên thương mại vẫn là “nấm hương khô”.

3. PHÂN LOẠI & NHẬN DIỆN SẢN PHẨM CHI TIẾT

Trước nhập cần có product/species identity, drying flow, moisture/spec, ingredient list, dạng whole/sliced/powder, packing, intended use và origin. Không phân loại chỉ theo tên “dried mushroom”.

Nhóm sản phẩm/tình huống hàng hóa	Dấu hiệu kỹ thuật cần kiểm tra	Ví dụ model/công năng	Tài liệu chứng minh	Chính sách có thể phát sinh	Hồ sơ cần đối chiếu	Lưu ý áp dụng
Nấm hương khô bulk	100% shiitake; chỉ sấy/phơi; bao lớn; chưa retail-ready	Dried shiitake 5–20 kg/carton	Species/product spec, drying flow, moisture, photos, packing	KDTV + KTATTP + Điều 14 NĐ15 + hải quan	0712.34.00, Phytosanitary Certificate, ATTP, C/O	Nhánh cần chuẩn bị chuyên ngành đầy đủ nhất.
Nấm hương khô đóng gói có nhãn	Đã sấy khô/cắt lát/nghiền bột và đóng bao bì có ghi nhãn	Retail dried shiitake 100–500 g	Packing spec, artwork, process, ingredients	Theo ghi chú nhóm 07.12 có thể không thuộc KDTV; vẫn rà KTATTP, tự công bố, nhãn	0712.34.00, self-declaration nếu thuộc scope, ATTP	Không hiểu nhầm ngoại lệ KDTV thành miễn ATTP.
Nấm hương cắt lát/vụn	Chỉ thay đổi hình dạng vật lý, chưa thêm gia vị/chất nền	Sliced shiitake, broken shiitake	Process, particle form, ingredient 100%	0712.34.00 nếu chưa chế biến thêm; KDTV theo packing	HS memo, packing, ATTP	Cắt lát không tự làm đổi HS khỏi 07.12.
Bột nấm hương nguyên chất	100% dried shiitake được nghiền bột, không salt/MSG/maltodextrin	Pure shiitake powder	Ingredient 100%, process, spec	0712.34.00 vẫn có thể phù hợp; ngoại lệ KDTV nếu đóng gói có nhãn; ATTP/self-declaration theo scope	Formula, process, packing, ATTP	Phải phân biệt với bột gia vị nấm.
Bột gia vị nấm	Có muối, MSG, đường, maltodextrin, yeast extract hoặc chất mang	Mushroom seasoning powder	BOM %, formula, label	HS có thể chuyển 21.03/21.06 hoặc mã phù hợp; ATTP/phụ gia/nhãn	Full BOM, process, label	Không dùng 0712.34.00 chỉ vì có thành phần shiitake.
Nấm hương đã nấu/tẩm/sốt	Có cooking, seasoning, oil, sauce hoặc bảo quản thành món ăn/chế phẩm	Seasoned shiitake snack / canned shiitake	Formula %, process, finished-product photo	HS có thể rà 2003.90.xx; ATTP, tự công bố, nhãn, VAT theo thành phẩm	Formula, process, label, HS memo	Tách khỏi phạm vi nấm khô nguyên chất.

Cảnh báo: 0712.34.00 chỉ phù hợp khi hàng vẫn là dried shiitake chưa chế biến thêm. Seasoning powder, nấm tẩm/nấu/sốt hoặc chế phẩm khác phải phân loại lại từ BOM + process.

4. HS CODE – THUẾ – C/O

Với pure dried shiitake, mã tham khảo trực tiếp là 0712.34.00. MFN hiện hành theo nền NĐ26/2023 là 30%. ACFTA 2022–2027 thể hiện 0% cho mã này nếu đủ điều kiện xuất xứ.

Mã HS tham khảo	Mô tả/nhóm hàng phù hợp	Cơ sở phân loại	Điều kiện áp dụng	Thuế NK thông thường	Thuế NK ưu đãi MFN	VAT	C/O/FTA cần rà	Hồ sơ cần đối chiếu
0712.34.00	Nấm hương (Lentinus edodes), khô	Heading 07.12: rau khô dạng nguyên/cắt/thái lát/vụn/bột nhưng chưa chế biến thêm; có mã riêng cho shiitake	100% dried shiitake, chưa seasoning/cooking/coating	Cần đối chiếu biểu thông thường hiện hành; 45% chỉ là mức tham khảo nếu áp nguyên tắc 150% MFN	30%	Không chịu VAT ở khâu nhập khẩu nếu vẫn là sản phẩm cây trồng chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ sơ chế thông thường như phơi/sấy; hàng chế biến thêm phải rà lại	ACFTA 0% nếu đủ điều kiện; các FTA khác rà theo origin	Species/product identity, process, ingredient, packing, C/O/origin, ATTP/KDTV docs
0709.54.00	Nấm hương tươi hoặc ướp lạnh	Heading 07.09 – rau khác tươi/ướp lạnh	Fresh/chilled shiitake, không phải hàng khô	Cần đối chiếu	Cần đối chiếu	Rà theo trạng thái thực tế	FTA theo origin	Temperature/state, photos, packing
Rà 2003.90.xx	Nấm đã chế biến/bảo quản khác	Chương 20 áp khi nấm đã prepared/preserved vượt mức chỉ sấy khô	Nấu, tẩm sốt, đóng hộp/chế phẩm	Cần đối chiếu theo HS cuối cùng	Cần đối chiếu	VAT theo thành phẩm	FTA theo HS cuối cùng	Formula %, process, label, finished-product photo
Rà 21.03/21.06 hoặc mã phù hợp	Bột gia vị nấm hỗn hợp	Không còn là 100% mushroom powder; công dụng chính là seasoning/food preparation	Có salt/MSG/sugar/maltodextrin/yeast extract	Cần đối chiếu	Cần đối chiếu	VAT theo thành phẩm	FTA theo HS cuối cùng	Full BOM, intended use, label

Thuế thông thường và VAT phải khóa theo biểu hiện hành, trạng thái hàng và mức chế biến thực tế tại ngày khai.

BẢNG C/O/FTA ƯU ĐÃI ĐẶC BIỆT CẦN RÀ THEO TUYẾN NHẬP

Tuyến/xuất xứ	FTA/hiệp định	Form C/O hoặc chứng từ xuất xứ	Mức thuế ưu đãi đặc biệt nếu có căn cứ	Điều kiện áp dụng	Hồ sơ cần đối chiếu	Lưu ý áp dụng
Trung Quốc	ACFTA / RCEP	Form E hoặc chứng từ RCEP phù hợp	ACFTA 2022–2027: 0% cho 0712.34.00	Đúng PSR và chứng từ xuất xứ	C/O, Invoice, B/L/AWB, Packing, product spec	Nguồn shiitake phổ biến; khóa HS trước khi phát hành Form E.
Nhật Bản	VJEPA / AJCEP / CPTPP / RCEP	Theo hiệp định đủ điều kiện	Rà biểu 2026 theo 0712.34.00	Đúng PSR và chứng từ	Origin proof, Invoice, transport docs	So các hiệp định đủ điều kiện trước khi chọn.
Hàn Quốc	AKFTA / VKFTA / RCEP	Form AK/VK hoặc chứng từ RCEP	Rà biểu 2026	Đúng quy tắc xuất xứ	C/O, Invoice, transport docs	Không mặc định 0% khi chưa rà schedule.
ASEAN	ATIGA	Form D/chứng từ xuất xứ phù hợp	Rà biểu ATIGA 2026	Đúng quy tắc xuất xứ	C/O, commercial docs	Khớp mô tả dried shiitake và HS.
EU / UK	EVFTA / UKVFTA	Theo hiệp định	Rà biểu 2026	Đúng PSR và chứng từ	Origin proof, Invoice, transport docs	Không dùng chung một mẫu chứng từ cho mọi FTA.
Úc – New Zealand / Ấn Độ / Hong Kong	AANZFTA/CPTPP/RCEP, AIFTA, AHKFTA	Theo hiệp định tương ứng	Rà biểu 2026 theo HS cuối cùng	Đúng PSR và điều kiện vận chuyển	Origin proof + commercial docs	So ưu đãi với MFN 30% trước khi chọn phương án.

Checklist C/O: form/chứng từ xuất xứ, tiêu chí xuất xứ, HS 0712.34.00, mô tả dried shiitake/Lentinus edodes, Invoice, quantity/weight, origin, third-party invoicing, direct transport, ngày cấp và hiệu lực.

5. BỘ HỒ SƠ & CÁCH THỨC NỘP HỒ SƠ

Hồ sơ nấm hương khô phải quản trị theo ba lớp: commercial, product/specialized và bộ đăng ký/đối chiếu. KDTV và KTATTP là hai thủ tục độc lập; retail labeled pack có thể không KDTV nhưng vẫn phải kiểm soát ATTP và self-declaration nếu thuộc phạm vi.

Hồ sơ thương mại

Commercial Invoice, Packing List, B/L/AWB, Contract/PO nếu có, C/O/origin proof nếu xin ưu đãi, exporter/manufacturer data.

Hồ sơ kỹ thuật/chuyên ngành

Species/product identity, drying process, ingredient, moisture/spec/COA, packing type, Phytosanitary Certificate nếu thuộc KDTV, test/ATTP, artwork và nhãn.

Bộ đăng ký & đối chiếu

Hồ sơ KDTV nếu bulk/thuộc diện; KTATTP; Điều 14/country eligibility nếu raw/bulk; self-declaration nếu processed prepacked; HS/VAT memo trước ETA.

Nguyên tắc chuẩn bị hồ sơ: species/product identity, drying process, packing, origin và HS phải khớp giữa Invoice – Packing – B/L/AWB – C/O – Phyto nếu có – ATTP – label.

Nhóm hồ sơ	Tài liệu cần có	Dùng cho bước nào	Ai thường chuẩn bị	Lỗi thường gặp	Cách kiểm tra trước ETA
Thương mại	Invoice, Packing List, B/L/AWB, Contract/PO	Hải quan, trị giá, logistics	Supplier + Importer + Forwarder	Tên hàng chỉ ghi “dried mushroom” không chỉ rõ shiitake	Ghi rõ dried shiitake / Lentinus edodes, packing, net weight, origin.
KDTV	Đăng ký KDTV + Phytosanitary Certificate khi thuộc diện	Kiểm dịch thực vật	Exporter + Importer	Bulk thiếu Phyto; hoặc retail labeled vẫn làm KDTV do chưa kiểm ngoại lệ	So packaging/artwork với ghi chú nhóm 07.12 TT01/2024.
HS/product	Species, drying flow, ingredient, moisture, particle form, photo	HS/VAT	Manufacturer/QA	Bột có salt/MSG nhưng vẫn khai 0712.34.00	Xác nhận 100% shiitake và “not further prepared”.
ATTP	KTATTP; Điều 14/country eligibility nếu áp dụng; self-declaration nếu processed prepacked	Chuyên ngành	Importer/Compliance	Hiểu sai ngoại lệ KDTV thành miễn ATTP	Tách KDTV và KTATTP thành 2 layer độc lập.
C/O	C/O/origin proof	Ưu đãi thuế	Exporter/Supplier	C/O lệch HS/mô tả/origin	Pre-check draft sau khi khóa 0712.34.00.
Nhãn	Nhãn gốc + nhãn phụ tiếng Việt; nutrition panel nếu thuộc phạm vi	Lưu thông	Brand owner/Importer	Retail pack thiếu ingredient/origin/responsible party hoặc dinh dưỡng	QA artwork theo NĐ43/2017 sửa NĐ111/2021 và TT30/2026 khi áp dụng.

6. CĂN CỨ PHÁP LÝ – MA TRẬN CHÍNH SÁCH CHUYÊN NGÀNH

6.1. Bảng căn cứ pháp lý cần rà soát

Nhóm văn bản	Tên/số hiệu văn bản	Cơ quan ban hành	Hiệu lực/thời điểm áp dụng	Vai trò trong thủ tục	Điều/khoản/phụ lục cần chú ý	Ghi chú rà soát
Trồng trọt/VAT basis	Luật Trồng trọt 31/2018/QH14	Quốc hội	01/01/2020	Xác định nấm ăn trong phạm vi sản phẩm cây trồng	Điều 2 khoản 4: sản phẩm cây trồng gồm bộ phận thu hoạch của cây nông nghiệp, cây cảnh và nấm ăn	Là căn cứ quan trọng khi đọc chính sách VAT cho dried shiitake.
HS/KTCN	TT01/2024/TT-BNNPTNT	Bộ NN&PTNT	20/03/2024	Bảng HS hàng nhập phải kiểm tra chuyên ngành	Phụ lục II: 0712.34.00 có KD và KTATTP; ghi chú nhóm 07.12 loại trừ KD đối với loại đã thái lát/sấy khô/nghiền bột và đóng trong bao bì có ghi nhãn	Điểm phân nhánh bulk ↔ retail labeled pack.
KDTV	TT14/2024/TT-BNNPTNT	Bộ NN&PTNT	15/12/2024	Danh mục vật thể thuộc diện KDTV/PRA	Điều 1 về sản phẩm thực vật; Điều 2 về nhóm phải PRA	Với nấm hương khô food-use, PRA không tự động chỉ vì là dried mushroom; phải xem trigger thực tế.
Thủ tục KDTV	TT33/2014/TT-BNNPTNT, sửa bởi TT34/2018 và TT15/2021	Bộ NN&PTNT	Theo bản hiện hành	Hồ sơ/kiểm tra/cấp chứng nhận KDTV nhập khẩu	Điều 6–7 về hồ sơ và kiểm tra	Chỉ áp khi lô không thuộc ngoại lệ KDTV của TT01/2024.
ATTP	NĐ15/2018/NĐ-CP	Chính phủ	02/02/2018	Tự công bố, kiểm tra ATTP, miễn kiểm tra và Điều 14	Điều 4–5; Điều 13–19; Điều 14	Processed prepacked có thể thuộc ngoại lệ Điều 14; bulk/raw cần rà country/territory eligibility.
NEW – OLD ATTP	NQ15/2026/NQ-CP	Chính phủ	06/04/2026	Tạm ngưng NĐ46/2026 và NQ66.13/2026	Tiếp tục vận hành trên nền NĐ15/2018 trong thời gian tạm ngưng	Không dùng workflow đầu 2026 theo văn bản đã bị tạm ngưng.
Phân cấp ATTP 2026	TT22/2026/TT-BNNMT và hướng dẫn triển khai	Bộ Nông nghiệp và Môi trường	Mốc áp dụng liên quan nhập khẩu từ 01/09/2026	Phân cấp kiểm tra ATTP phương thức thông thường/chặt về địa phương	Cơ quan thực hiện do địa phương giao/chỉ định	Tại 09/09/2026 phải xác định đúng đầu mối của lô thực tế.
Thuế MFN	NĐ26/2023/NĐ-CP và biểu hiện hành	Chính phủ	15/07/2023; rà sửa đổi hiện hành	Thuế nhập khẩu ưu đãi	0712.34.00 = 30%	Cần chốt lại tại ngày đăng ký tờ khai.
Thuế thông thường	QĐ15/2023/QĐ-TTg	Thủ tướng	15/07/2023	Nguyên tắc thuế suất thông thường	Nếu không có mức riêng, thường bằng 150% MFN	Với MFN 30%, 45% chỉ là mức tham khảo khi nguyên tắc này áp dụng.
ACFTA	NĐ118/2022/NĐ-CP	Chính phủ	2022–2027	Biểu thuế ưu đãi đặc biệt ASEAN–Trung Quốc	0712.34.00 = 0%	Chỉ hưởng khi đáp ứng quy tắc xuất xứ và chứng từ.
VAT – NEW 2026	Luật 149/2025/QH15 sửa Luật VAT 48/2024	Quốc hội	01/01/2026	Đối tượng không chịu VAT ở khâu nhập khẩu	Khoản 1 Điều 5 sau sửa đổi: sản phẩm cây trồng chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ sơ chế thông thường ở khâu nhập khẩu không chịu VAT	Kết hợp Luật Trồng trọt để xác định nấm ăn là sản phẩm cây trồng.
VAT – sơ chế	NĐ181/2025/NĐ-CP, đã sửa bởi NĐ359/2025 và NĐ144/2026	Chính phủ	Bản hiện hành 2026	Giải thích sơ chế thông thường	Bao gồm làm sạch, phơi, sấy khô, cắt, nghiền và các bảo quản thông thường	Pure dried/powder shiitake có cơ sở đi theo logic này; seasoning mixture phải rà lại.
Nhãn	NĐ43/2017/NĐ-CP, sửa bởi NĐ111/2021/NĐ-CP	Chính phủ	NĐ111 từ 15/02/2022	Nhãn gốc, nhãn phụ tiếng Việt, nội dung bắt buộc	Tên hàng, định lượng, ngày, xuất xứ, tổ chức chịu trách nhiệm, thành phần khi áp dụng	Đặc biệt quan trọng với retail labeled pack – chính quy cách này còn ảnh hưởng KDTV.
Nhãn dinh dưỡng	TT30/2026/TT-BYT	Bộ Y tế	10/07/2026	Ghi thành phần/giá trị dinh dưỡng	Rà phạm vi áp dụng và miễn theo dạng hàng	Retail prepacked cần QA artwork theo quy định hiện hành.

NEW – OLD tại 09/09/2026: ATTP vẫn vận hành trên NĐ15/2018 do NĐ46/2026 và NQ66.13/2026 đang tạm ngưng theo NQ15/2026. Từ 01/09/2026, phương thức thông thường/chặt được phân cấp về địa phương. VAT nhập khẩu dried shiitake có thêm căn cứ quan trọng từ Luật Trồng trọt: nấm ăn là sản phẩm cây trồng.

6.2. Ma trận áp dụng chính sách theo tình huống nấm hương

Tình huống hàng hóa	Căn cứ/văn bản cần đối chiếu	Chính sách có thể áp dụng	Cơ quan quản lý/thẩm quyền ở mức khái quát	Điều kiện kích hoạt chính sách
Bulk dried shiitake – 0712.34.00	TT01/2024; TT14/2024; TT33/2014; NĐ15/2018	KDTV + KTATTP + Điều 14 + hải quan/C/O/VAT	Cơ quan KDTV + cơ quan ATTP theo phân cấp + Hải quan	Bao lớn, không thuộc ngoại lệ đóng gói có nhãn.
Retail dried shiitake đóng gói có nhãn	TT01/2024 nhóm 07.12 + NĐ15/2018	Có thể không thuộc KDTV; KTATTP vẫn rà; self-declaration/nhãn nếu thuộc scope	Cơ quan ATTP + Hải quan	Đã sấy/cắt/nghiền và đóng trong bao bì có ghi nhãn.
Pure shiitake powder	07.12 + TT01/2024 + NĐ15/2018	0712.34.00 có thể phù hợp; KDTV theo packaging; ATTP/self-declaration theo scope	Cơ quan chuyên ngành + Hải quan	100% shiitake, không salt/MSG/carrier.
Mushroom seasoning powder	HS classification + NĐ15/2018	HS chuyển nhóm food preparation/seasoning; ATTP/phụ gia/nhãn/VAT theo thành phẩm	Cơ quan ATTP + Hải quan	Có nhiều thành phần ngoài mushroom.
Cooked/seasoned/canned shiitake	Chương 20 + NĐ15/2018	HS chế biến + self-declaration + ATTP + nhãn/VAT theo thành phẩm	Cơ quan ATTP + Hải quan	Cooking/seasoning/sauce/preservation.
Sample/R&D	Điều 13 NĐ15/2018 + TT01/2024	Có thể miễn KTATTP nếu đủ điều kiện; KDTV vẫn rà riêng theo packing/tình trạng	Cơ quan chuyên ngành + Hải quan	Mục đích, số lượng và chứng từ đáp ứng điều kiện miễn.

7. THỜI GIAN XỬ LÝ, LỆ PHÍ & CHI PHÍ RỦI RO

Timeline phụ thuộc bulk/retail branch, KDTV có phát sinh hay không, Điều 14/country eligibility, phương thức ATTP và luồng Hải quan. Không dùng một timeline cố định cho mọi SKU shiitake.

Giai đoạn	Công việc	Thời điểm nên thực hiện	Đầu ra cần đạt	Chi phí/rủi ro nếu chậm
1. Khóa SKU	Xác định bulk/retail labeled; whole/sliced/powder; pure hay seasoning	Trước PO	Product master + HS draft	Sai branch KDTV/HS/VAT.
2. Rà origin/FTA/Điều 14	Khóa origin, C/O plan, country eligibility nếu bulk/raw	Trước mua hàng	Landed-cost + compliance route	Source không đủ điều kiện hoặc mất ưu đãi.
3. Chuẩn bị KDTV nếu thuộc diện	Supplier chuẩn bị Phytosanitary Certificate cho bulk/in-scope shipment	Trước shipment	Phyto draft/certificate	Thiếu chứng thư gây chậm hàng.
4. Chuẩn bị ATTP/tự công bố/nhãn	Xác định phương thức KTATTP; self-declaration nếu processed prepacked; QA artwork	Trước ETA	ATTP file + label status	Lưu bãi/bổ sung hồ sơ.
5. Đăng ký chuyên ngành	KDTV nếu có + KTATTP theo cơ chế hiện hành	Khi hàng đến/đủ hồ sơ	Kết quả chuyên ngành	Nhầm đầu mối sau 01/09/2026.
6. Hải quan – thuế – C/O – VAT	Mở tờ khai, xử lý luồng, áp MFN/FTA/VAT theo process thực tế	Khi đủ hồ sơ	Thông quan/release	Sai product state làm lệch thuế.
7. Sau thông quan	Nhãn phụ, lưu self-declaration/ATTP/KDTV/C/O/tờ khai, quản trị thay đổi	Trước lưu thông và hậu kiểm	Shipment file hoàn chỉnh	Rủi ro hậu kiểm/truy xuất.

Lệ phí/chi phí: chỉ chốt theo biểu phí/đơn vị thực tế. Không công bố một con số tuyệt đối khi chưa xác định chính xác branch KDTV, kiểm nghiệm và phương thức ATTP.

8. QUY TRÌNH E2E THỰC CHIẾN

BƯỚC 01

Rà sản phẩm

Khóa species/product identity, whole/sliced/powder, bulk hay retail labeled, pure hay có seasoning. Đây là bước quyết định branch KDTV và HS.

BƯỚC 02

Chốt HS – thuế – C/O

Ưu tiên 0712.34.00 cho pure dried shiitake chưa chế biến thêm; MFN 30%; ACFTA 0% nếu China origin và đủ điều kiện.

BƯỚC 03

Chuẩn bị hồ sơ chuyên ngành

Bulk/in-scope: chuẩn bị Phytosanitary Certificate + KDTV. Retail labeled đáp ứng ghi chú 07.12: rà ngoại lệ KDTV nhưng vẫn chuẩn bị ATTP.

BƯỚC 04

Xác định phương thức ATTP

Rà NĐ15 Điều 13–19, Điều 14 và phân cấp 2026; tách raw/bulk khỏi processed prepacked.

BƯỚC 05

Khóa chứng từ trước ETA

Đồng bộ Invoice – Packing – B/L/AWB – C/O – species – process – packing – Phyto nếu có – ATTP – label.

BƯỚC 06

Mở tờ khai/xử lý luồng

Mô tả rõ dried shiitake / Lentinus edodes, packing type và mức chế biến; sẵn process/spec để giải trình HS, KDTV và VAT.

BƯỚC 07

Hoàn tất kiểm tra – thuế – thông quan

Theo dõi KDTV nếu có, KTATTP, C/O, VAT treatment và cargo release.

BƯỚC 08

Sau thông quan

Hoàn thiện nhãn, lưu hồ sơ theo SKU/lô và trigger rà lại khi thêm seasoning, đổi packing, supplier, origin hoặc process.

Mốc nên làm trước ETA: khóa species + process + packing + HS + KDTV exception + ATTP branch + Điều 14 + VAT + C/O. Với bulk, draft Phytosanitary Certificate nên được kiểm trước shipment.

Điểm chặn chính: retail pack không đáp ứng đủ điều kiện “đóng trong bao bì có ghi nhãn”; bulk thiếu Phyto; seasoning powder vẫn khai 0712.34.00; hoặc áp VAT không chịu thuế cho sản phẩm đã chế biến thành chế phẩm khác.

9. FAQ – HỎI ĐÁP THƯỜNG GẶP

Nấm hương khô dùng HS nào?

Nếu là 100% dried shiitake, chưa chế biến thêm, mã tham khảo trực tiếp là 0712.34.00.

Nấm hương cắt lát hoặc nghiền bột có còn 0712.34.00 không?

Có thể, vì heading 07.12 bao gồm dạng nguyên, cắt, thái lát, vụn hoặc bột nhưng chưa chế biến thêm. Pure powder phải phân biệt với seasoning powder.

Nấm hương khô có phải kiểm dịch thực vật không?

Phụ thuộc quy cách. TT01/2024 đánh dấu 0712.34.00 ở cột KD nhưng ghi chú nhóm 07.12 loại trừ loại đã thái lát/sấy khô/nghiền bột và đóng trong bao bì có ghi nhãn.

Retail pack có nhãn được miễn luôn ATTP không?

Không. Ngoại lệ nêu trên nằm ở lớp KDTV; 0712.34.00 vẫn được đánh dấu ở cột KTATTP.

Bulk dried shiitake cần Phytosanitary Certificate không?

Nếu lô thực tế thuộc diện KDTV, hồ sơ phải rà Phytosanitary Certificate theo TT33/2014.

Retail dried shiitake có phải tự công bố không?

Nếu thuộc thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn theo Điều 4–5 NĐ15/2018 thì phải rà self-declaration dựa trên process/label thực tế.

VAT nhập khẩu của nấm hương chỉ sấy khô thế nào?

Luật Trồng trọt coi nấm ăn là sản phẩm cây trồng; từ 01/01/2026, sản phẩm cây trồng chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ sơ chế thông thường như sấy khô ở khâu nhập khẩu thuộc diện không chịu VAT.

Nấm hương từ Trung Quốc có Form E thì thuế nhập khẩu sao?

ACFTA 2022–2027 thể hiện 0% cho 0712.34.00 nếu đáp ứng quy tắc xuất xứ và chứng từ hợp lệ.

Bột gia vị nấm có dùng 0712.34.00 không?

Không nên nếu có salt/MSG/sugar/maltodextrin hoặc carrier. Khi đó công dụng và thành phần đã khác pure mushroom powder, phải phân loại lại.

Nấm hương đã tẩm gia vị/đóng hộp có còn 0712.34.00 không?

Không nên mặc định. Khi có cooking/seasoning/sauce/preservation, cần rà nhóm chế biến như 20.03 hoặc mã phù hợp theo hồ sơ thực tế.

10. KẾT QUẢ ĐẦU RA & NGHĨA VỤ SAU THÔNG QUAN

Hồ sơ sản phẩm

Species/product identity, drying process, whole/sliced/powder form, moisture/spec/COA, ingredient và packing version.

Hồ sơ KDTV

Nếu thuộc diện: đăng ký KDTV, Phytosanitary Certificate nước xuất khẩu và chứng nhận/kết quả KDTV nhập khẩu.

Hồ sơ ATTP

KTATTP, Điều 14/country eligibility nếu áp dụng, self-declaration nếu processed prepacked, test và hồ sơ miễn nếu có.

Hồ sơ lô hàng

Invoice, Packing, B/L/AWB, C/O/origin proof, tờ khai, tax/VAT treatment memo và kết quả chuyên ngành.

Nhãn & lưu thông

Nhãn gốc/nhãn phụ, ingredient, nutrition nếu thuộc phạm vi, origin và responsible party.

CHECK

Quản trị thay đổi

Đổi bulk → retail, whole → seasoning powder, thêm sauce/oil/MSG, đổi supplier/origin/packing phải trigger rà lại HS – KDTV – ATTP – VAT – C/O.

Trạng thái đầu ra nên đạt: doanh nghiệp nối được chuỗi chứng cứ shiitake identity → process → packing → HS → KDTV branch → ATTP/Điều 14 → VAT → C/O → tờ khai → nhãn.

Thông quan chưa phải kết thúc. Đổi packing, ingredient, seasoning, supplier, origin hoặc process phải kích hoạt rà lại toàn bộ chain compliance.

11. GIẢI PHÁP TỪ TGIMEX

Với nấm hương khô, điểm cần khóa sớm nhất là 0712.34.00 – bulk/retail – KDTV exception – ATTP – Điều 14 – VAT – C/O. Chỉ một thay đổi packing hoặc formula có thể làm bộ hồ sơ khác hoàn toàn.

Rà soát trước ETA

Khóa 0712.34.00 hay branch khác, bulk/retail, KDTV exception, ATTP, Điều 14, VAT và FTA/C/O trước shipment.

Kiểm soát hồ sơ compliance

Đối chiếu Invoice, Packing, B/L/AWB, Phytosanitary Certificate nếu có, C/O, spec/process, ATTP/self-declaration và nhãn.

Phối hợp vận hành/logistics

Canh KDTV – ATTP – tờ khai – luồng – thuế – release để tránh lưu bãi do hiểu sai ngoại lệ packaging của nhóm 07.12.

Doanh nghiệp nên phối hợp với đơn vị có kinh nghiệm đồng thời về logistics, chứng từ, hải quan, kiểm dịch và chính sách ATTP để rà trước ETA, giảm bổ sung hồ sơ và chi phí lưu bãi.

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ – THIẾT BỊ IT

F&B – THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG

MÁY MÓC

ĐỒ GIA DỤNG

MỸ PHẨM – CHĂM SÓC CÁ NHÂN

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ – THIẾT BỊ IT

F&B – THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG

MÁY MÓC

ĐỒ GIA DỤNG

MỸ PHẨM – CHĂM SÓC CÁ NHÂN

ĐIỆN TỬ – LINH KIỆN – ICT

MÁY MÓC – CƠ KHÍ – THIẾT BỊ

DỆT MAY – DA GIÀY – NGUYÊN PHỤ LIỆU

GỖ – NỘI THẤT – SẢN PHẨM GỖ

NÔNG SẢN

THỦY SẢN – SẢN PHẨM ĐỘNG VẬT

F&B – THỰC PHẨM CHẾ BIẾN – ĐỒ UỐNG

HÓA CHẤT – NHỰA – CAO SU – NGUYÊN LIỆU

THÉP – NHÔM – KIM LOẠI – VẬT LIỆU XÂY DỰNG

HÀNG DỰ ÁN – DG – REEFER – OOG

BAO BÌ – GIẤY – IN ẤN

GỐM SỨ – THỦ CÔNG MỸ NGHỆ – ĐÁ – TRE MÂY

DƯỢC – THIẾT BỊ Y TẾ – CHĂM SÓC SỨC KHỎE

MỸ PHẨM – PERSONAL CARE – HOUSEHOLD CARE

PHỤ TÙNG Ô TÔ – XE MÁY – EV

THỦ TỤC NHẬP KHẨU NẤM HƯƠNG KHÔ 2026: HS 0712.34.00, THUẾ, KDTV, ATTP, C/O, VAT & NHÃN