Phụ gia thực phẩm là nhóm hàng dễ phát sinh rủi ro kép: vừa phải xác định đúng mã HS – thuế – C/O, vừa phải rà soát tự công bố, đăng ký bản công bố, kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu, nhãn phụ và giới hạn sử dụng. Nếu doanh nghiệp chỉ gọi tên chung là “food additive” mà không kiểm tra mã INS, thành phần, công dụng, đối tượng sử dụng và hồ sơ kỹ thuật, lô hàng có thể bị yêu cầu bổ sung hồ sơ, chuyển luồng, kiểm tra chuyên ngành hoặc không được lưu thông sau thông quan.

Nhóm chính sáchF&B – phụ gia thực phẩm

Trọng tâmHS, ATTP, nhãn, C/O, hồ sơ trước ETA

Cơ quan thường gặpHải quan, cơ quan kiểm tra ATTP, Bộ Y tế/Sở quản lý được phân công

Bài viết này cung cấp bản đồ E2E (End-to-End – quy trình từ đầu đến cuối) để doanh nghiệp rà soát trước khi nhập khẩu phụ gia thực phẩm vào Việt Nam: phân loại sản phẩm, xác định mã HS, kiểm tra thuế, rà C/O, chuẩn bị hồ sơ công bố/kiểm tra an toàn thực phẩm, kiểm soát nhãn và hoàn tất nghĩa vụ sau thông quan.

GIẢI NGHĨA THUẬT NGỮ & TẦM QUAN TRỌNG CỦA THỦ TỤC

Phụ gia thực phẩm

Chất được chủ định bổ sung vào thực phẩm nhằm tạo hoặc hỗ trợ chức năng công nghệ như bảo quản, tạo ngọt, tạo màu, điều chỉnh acid, chống đông vón, ổn định cấu trúc hoặc tăng cường vi chất.

INS/E-number

Mã nhận diện phụ gia theo hệ thống quốc tế. Đây là dữ liệu quan trọng để đối chiếu danh mục phụ gia được phép sử dụng và giới hạn sử dụng trong từng nhóm thực phẩm.

Tự công bố sản phẩm

Thủ tục doanh nghiệp tự công bố hồ sơ sản phẩm theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, áp dụng cho nhiều nhóm phụ gia thực phẩm thông thường nếu không thuộc diện phải đăng ký bản công bố.

Đăng ký bản công bố sản phẩm

Thủ tục có kết quả tiếp nhận của cơ quan nhà nước; thường cần rà với phụ gia hỗn hợp có công dụng mới, phụ gia chưa có trong danh mục hoặc sử dụng không đúng đối tượng quy định.

KTNN về ATTP nhập khẩu

Kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu, phát sinh tại khâu nhập khẩu trừ trường hợp được miễn theo quy định.

C/O

Certificate of Origin (chứng từ chứng nhận xuất xứ), dùng để xem xét thuế ưu đãi đặc biệt theo FTA nếu đáp ứng đúng form, tiêu chí xuất xứ và vận chuyển trực tiếp.

Lưu ý pháp lý: Phụ gia thực phẩm không nên được xử lý như “nguyên liệu thực phẩm thông thường”. Trọng tâm kiểm soát là: phụ gia có nằm trong danh mục được phép không, công dụng có đúng không, nhóm thực phẩm sử dụng có đúng không, giới hạn sử dụng có phù hợp không và hồ sơ công bố/kiểm tra nhập khẩu có khớp với chứng từ hải quan không.

PHÂN LOẠI & NHẬN DIỆN SẢN PHẨM CHI TIẾT

Phạm vi bài viết áp dụng cho phụ gia thực phẩm nhập khẩu để kinh doanh, phân phối, sản xuất thực phẩm hoặc cung ứng cho nhà máy F&B tại Việt Nam. Không tự động áp dụng cho thuốc, nguyên liệu dược, hóa chất công nghiệp không dùng trong thực phẩm, hương liệu không khai báo là phụ gia, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm hoặc sản phẩm thực phẩm hoàn chỉnh.

Cần đối chiếu tại thời điểm áp dụng theo catalogue, specification, COA, MSDS, nhãn gốc, mã INS/CAS, thành phần, công dụng, đối tượng sử dụng và mục đích nhập khẩu thực tế.

BẢNG PHÂN LOẠI SẢN PHẨM CHI TIẾT

Nhóm sản phẩm/tình huống hàng hóa	Dấu hiệu kỹ thuật cần kiểm tra	Ví dụ model/công năng	Tài liệu chứng minh	Chính sách có thể phát sinh	Hồ sơ cần đối chiếu	Lưu ý áp dụng
Phụ gia đơn chất	Mã INS/CAS, độ tinh khiết, tiêu chuẩn food grade, chức năng công nghệ	Citric acid, sodium benzoate, potassium sorbate	COA, MSDS, specification, nhãn gốc	Tự công bố, kiểm tra ATTP nhập khẩu, nhãn phụ; có thể rà khai báo hóa chất nếu thuộc danh mục hóa chất phải khai báo	Invoice, PL, B/L, COA, MSDS, C/O	Không dùng tên thương mại thay cho tên hóa học/công dụng khi khai báo.
Phụ gia hỗn hợp/blended additive	Tỷ lệ thành phần, công dụng chính, có công dụng mới hay không	Preservative blend, stabilizer mix, anti-caking blend	Composition sheet, formula breakdown, specification	Có thể phải đăng ký bản công bố nếu là phụ gia hỗn hợp có công dụng mới hoặc không đúng đối tượng sử dụng	Thành phần, tiêu chuẩn, test report, nhãn	Phải kiểm tra từng thành phần trong hỗn hợp, không chỉ xét tên blend.
Premix vi chất bổ sung vào thực phẩm	Vitamin/khoáng, hàm lượng, dạng nền, mục đích bổ sung	Vitamin premix, mineral premix, fortificant premix	COA, specification, thành phần định lượng	HS nhóm 2106 có thể áp dụng; cần rà công bố và nhóm thực phẩm sử dụng	COA, công thức, nhãn, C/O	Cần phân biệt premix phụ gia với thực phẩm bảo vệ sức khỏe hoặc nguyên liệu sản xuất thực phẩm chức năng.
Chất tạo màu/tạo ngọt/bảo quản	INS, nhóm màu/ngọt/bảo quản, giới hạn sử dụng, cảnh báo	Food color, sweetener, preservative	Specification, test report, statement of compliance	ATTP, nhãn, có thể phát sinh kiểm soát theo hóa chất nếu là đơn chất đặc thù	MSDS, COA, nhãn gốc	Sai công dụng hoặc sai đối tượng thực phẩm có thể làm hồ sơ bị yêu cầu giải trình.
Hàng mẫu/thử nghiệm/R&D	Số lượng, mục đích, không tiêu thụ thị trường	Sample for lab trial	Thư giải trình mục đích, PO/sample invoice	Có thể được miễn/giảm thủ tục trong một số tình huống nếu đáp ứng điều kiện	Sample invoice, airway bill, mô tả kỹ thuật	Không dùng diện mẫu để đưa hàng kinh doanh ra thị trường.
Hàng nhập cho EPE/FDI/nhà máy	Mục đích sử dụng nội bộ, sản xuất xuất khẩu, không tiêu thụ trong nước	Factory ingredient/additive	Hợp đồng gia công/sản xuất, BOM, định mức	Cần rà chế độ hải quan, công bố, kiểm tra ATTP theo mục đích đưa vào thị trường	BOM, chứng từ nhập khẩu, hồ sơ sản xuất	Nếu chuyển tiêu thụ nội địa, nghĩa vụ có thể thay đổi.

HS CODE – THUẾ – C/O

Mã HS của phụ gia thực phẩm không có một mã cố định cho toàn bộ nhóm hàng. Cơ sở phân loại phụ thuộc vào bản chất hóa học, công dụng chính, thành phần, mức độ pha trộn, quy cách đóng gói, mục đích sử dụng và hồ sơ kỹ thuật. Các mức thuế dưới đây là gợi ý rà soát ban đầu; doanh nghiệp phải đối chiếu biểu thuế hiện hành theo HS cuối cùng, xuất xứ, C/O và thời điểm mở tờ khai.

BẢNG HS CODE – THUẾ – C/O ĐỀ XUẤT

Mã HS tham khảo	Mô tả/nhóm hàng phù hợp	Cơ sở phân loại	Điều kiện áp dụng	Thuế nhập khẩu thông thường	Thuế nhập khẩu ưu đãi MFN	VAT	C/O/FTA cần rà	Hồ sơ cần đối chiếu
2106.90.73	Hỗn hợp vi chất để bổ sung vào thực phẩm	Chế phẩm/premix dùng trong sản xuất thực phẩm, không phân loại theo từng hóa chất đơn lẻ	Áp dụng khi bản chất là hỗn hợp vi chất, có hồ sơ thành phần rõ	22.5%	15%	8% hoặc 10% tùy chính sách VAT tại thời điểm khai báo	ATIGA, ACFTA, VKFTA, AKFTA, VJEPA, AJCEP, CPTPP, EVFTA, UKVFTA, RCEP	Specification, COA, công thức, nhãn, C/O
2106.90.69	Chế phẩm thực phẩm khác, phụ gia/premix chưa chi tiết ở nơi khác	Chế phẩm thực phẩm hoặc hỗn hợp phụ gia không đủ căn cứ phân loại vào mã chuyên biệt hơn	Cần có mô tả thành phần, công dụng và quy cách	22.5%	15%	8% hoặc 10%	Rà theo tuyến nhập và form C/O	COA, MSDS, composition, catalogue
2918.14.00	Citric acid	Hóa chất hữu cơ đơn chất có chức năng điều chỉnh acid nếu dùng food grade	Chỉ áp dụng khi hàng là citric acid đơn chất, không phải blend	Cần đối chiếu biểu thuế hiện hành	5% tham khảo theo Cổng thông tin thương mại Việt Nam	10% cơ bản; cần rà chính sách giảm VAT nếu có	FTA theo xuất xứ thực tế	CAS, MSDS, COA, độ tinh khiết, nhãn food grade
3203/3204	Chất màu tự nhiên hoặc tổng hợp dùng cho thực phẩm	Bản chất là chất màu; phân loại theo nguồn gốc tự nhiên/tổng hợp và cấu tạo hóa học	Chỉ dùng khi hồ sơ chứng minh là colorant, không phải chế phẩm thực phẩm khác	Cần đối chiếu biểu thuế hiện hành	Cần đối chiếu biểu thuế hiện hành	8% hoặc 10%	FTA theo tuyến nhập	INS, color index, COA, MSDS, nhãn
3505/3913	Chất làm dày/ổn định cấu trúc có nguồn gốc tinh bột, cellulose, gum hoặc polymer tự nhiên	Phân loại theo bản chất vật liệu/chất nền	Áp dụng khi không phải premix nhiều thành phần	Cần đối chiếu biểu thuế hiện hành	Cần đối chiếu biểu thuế hiện hành	8% hoặc 10%	FTA theo tuyến nhập	Specification, nguồn gốc nguyên liệu, COA

Cảnh báo: Mã HS 2106 chỉ là nhóm tham khảo cho một số chế phẩm/premix. Nếu hàng là đơn chất hóa học, chất màu, chất làm dày, enzyme, gum, muối hoặc acid hữu cơ, mã HS có thể chuyển sang các Chương 13, 29, 32, 35, 39 hoặc chương khác. Sai HS có thể kéo theo sai thuế, sai C/O và sai chính sách chuyên ngành.

BẢNG C/O/FTA ƯU ĐÃI ĐẶC BIỆT CẦN RÀ THEO TUYẾN NHẬP

Tuyến/xuất xứ	FTA/hiệp định	Form C/O hoặc chứng từ xuất xứ	Mức thuế ưu đãi đặc biệt nếu có căn cứ	Điều kiện áp dụng	Hồ sơ cần đối chiếu	Lưu ý áp dụng
ASEAN	ATIGA	Form D	Có thể về 0% với nhiều dòng HS nếu đáp ứng biểu thuế ATIGA	Đáp ứng quy tắc xuất xứ và vận chuyển trực tiếp	C/O, Invoice, B/L, mô tả hàng, HS	Kiểm tra tiêu chí RVC/CTH/CTSH theo PSR.
Trung Quốc	ACFTA/RCEP	Form E hoặc chứng từ RCEP	Có thể 0% hoặc mức ưu đãi theo biểu tương ứng	Đúng form, đúng nước xuất xứ, không sai hóa đơn bên thứ ba	C/O, vận tải đơn, invoice, packing list	Form E hay bị rà kỹ về mô tả, HS, third-party invoicing.
Hàn Quốc	AKFTA/VKFTA/RCEP	Form AK/VK hoặc chứng từ RCEP	Có thể 0% hoặc theo lộ trình FTA	Đáp ứng tiêu chí xuất xứ và chứng từ hợp lệ	C/O, HS, mô tả hàng, định lượng	So sánh VKFTA và AKFTA để chọn mức lợi nhất.
Nhật Bản	VJEPA/AJCEP/CPTPP/RCEP	Form VJ/AJ hoặc chứng từ tự chứng nhận nếu phù hợp	Có thể 0% hoặc theo lộ trình	Đúng hiệp định, đúng quy tắc xuất xứ	C/O, chứng từ vận chuyển, invoice	Không mặc định CPTPP tốt hơn; cần so từng HS.
EU/UK	EVFTA/UKVFTA	EUR.1 hoặc chứng từ tự chứng nhận xuất xứ theo điều kiện	Có thể 0% hoặc theo lộ trình	Đáp ứng chứng từ và quy tắc xuất xứ	Statement of origin/EUR.1, invoice, B/L	Cần kiểm tra ngưỡng trị giá và tư cách người xuất khẩu.
Úc – New Zealand	AANZFTA/CPTPP/RCEP	Form AANZ hoặc chứng từ phù hợp	Có thể 0% hoặc theo biểu tương ứng	Đáp ứng PSR, vận chuyển trực tiếp	C/O, invoice, B/L	Rà kỹ tuyến vận chuyển qua nước thứ ba.
Ấn Độ/Hong Kong	AIFTA/AHKFTA	Form AI hoặc HK	Có thể giảm theo biểu; một số dòng không về 0%	Đúng mẫu, đúng tiêu chí xuất xứ	C/O, mô tả hàng, HS	Không giả định toàn bộ phụ gia đều có thuế 0%.

Checklist C/O: form C/O, tiêu chí WO/RVC/CTH/CTSH, hóa đơn bên thứ ba, vận chuyển trực tiếp, mô tả hàng, HS, số lượng, trọng lượng, nước xuất xứ, dấu/chữ ký, ngày cấp và thời hạn hiệu lực.

BỘ HỒ SƠ & CÁCH THỨC NỘP HỒ SƠ

Hồ sơ thương mại

Commercial Invoice (hóa đơn thương mại).
Packing List (phiếu đóng gói).
Bill of Lading/Air Waybill (vận đơn).
Sales Contract/Purchase Order nếu có.
C/O nếu xin ưu đãi thuế.

Hồ sơ kỹ thuật/chuyên ngành

COA, MSDS, specification, catalogue.
Thành phần định lượng/composition sheet.
Nhãn gốc, nhãn phụ dự kiến.
Phiếu kiểm nghiệm ATTP trong thời hạn phù hợp.
Bản tự công bố hoặc hồ sơ đăng ký bản công bố nếu thuộc diện.

CHECKLIST HỒ SƠ THEO NGHIỆP VỤ

Nhóm hồ sơ	Tài liệu cần có	Dùng cho bước nào	Ai thường chuẩn bị	Lỗi thường gặp	Cách kiểm tra trước ETA
Chứng từ thương mại	Invoice, Packing List, B/L/AWB, Contract/PO	Khai hải quan, đối chiếu trị giá, số lượng	Nhà nhập khẩu, shipper, forwarder	Lệch tên hàng, khối lượng, điều kiện giao hàng	Khóa bản final trước ETA, đối chiếu từng trường với nhãn và COA.
Hồ sơ kỹ thuật	COA, MSDS, specification, thành phần, INS/CAS	Phân HS, công bố, kiểm tra ATTP	Nhà sản xuất/nhà cung cấp	Không có tỷ lệ thành phần, không nêu food grade	Yêu cầu bản có chữ ký/dấu hoặc phát hành từ hệ thống chính thức.
Hồ sơ công bố	Bản tự công bố, phiếu kiểm nghiệm, tiêu chuẩn sản phẩm	Lưu thông, kiểm tra nhập khẩu, hậu kiểm	Nhà nhập khẩu/đơn vị chịu trách nhiệm sản phẩm	Dùng sai mẫu, chỉ tiêu kiểm nghiệm thiếu	Rà theo Nghị định 15 và nhóm chỉ tiêu phù hợp bản chất phụ gia.
Hồ sơ kiểm tra ATTP nhập khẩu	Đăng ký kiểm tra, bản công bố, chứng từ lô hàng	Thông quan/đưa hàng về bảo quản	Nhà nhập khẩu, đơn vị dịch vụ	Nộp muộn sau ETA, thiếu bản công bố/test report	Xác định diện miễn/kiểm tra trước khi hàng về.
Nhãn hàng hóa	Nhãn gốc, nhãn phụ tiếng Việt, hướng dẫn sử dụng, cảnh báo	Lưu thông sau thông quan	Nhà nhập khẩu/chủ hàng	Dịch sai công dụng, thiếu thành phần, thiếu định lượng	So nhãn với hồ sơ công bố, COA, invoice và mục đích dùng.

Nguyên tắc kiểm soát: tên hàng, số lượng, mã lô, ngày sản xuất, hạn sử dụng, xuất xứ, thành phần, công dụng và mã HS phải khớp giữa chứng từ thương mại, catalogue/specification, nhãn hàng, hồ sơ công bố, hồ sơ kiểm tra ATTP và tờ khai hải quan.

CĂN CỨ PHÁP LÝ – MA TRẬN CHÍNH SÁCH CHUYÊN NGÀNH

Bảng căn cứ pháp lý cần rà soát

Nhóm văn bản	Tên/số hiệu văn bản	Cơ quan ban hành	Hiệu lực/thời điểm áp dụng	Vai trò trong thủ tục	Điều/khoản/phụ lục cần chú ý	Ghi chú rà soát
Luật	Luật An toàn thực phẩm 55/2010/QH12	Quốc hội	Hiệu lực từ 01/07/2011	Nền tảng điều kiện an toàn đối với thực phẩm, phụ gia, công bố và kiểm soát lưu thông	Điều kiện bảo đảm an toàn, ghi nhãn, truy xuất	Cần đối chiếu văn bản sửa đổi nếu có tại thời điểm áp dụng.
Nghị định mới cần rà soát	Nghị định 46/2026/NĐ-CP	Chính phủ	Ban hành 26/01/2026, hiệu lực 26/01/2026	Quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm	Cần đối chiếu nội dung cụ thể khi xác định thủ tục công bố, kiểm tra ATTP và trách nhiệm quản lý	Đưa vào danh mục văn bản cần rà vì là văn bản mới năm 2026; không chỉ dựa trên Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
Quy định công bố/đăng ký thực phẩm	Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP	Chính phủ	Ban hành 27/01/2026, hiệu lực 27/01/2026	Quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm	Cần đối chiếu đối tượng tự công bố, đăng ký công bố, hồ sơ và cơ quan tiếp nhận theo từng nhóm phụ gia	Áp dụng thận trọng theo hồ sơ thực tế vì nhóm phụ gia có thể khác nhau về dạng sản phẩm, công dụng và đối tượng sử dụng.
Nghị định	Nghị định 15/2018/NĐ-CP	Chính phủ	Hiệu lực từ 02/02/2018	Tự công bố, đăng ký bản công bố, kiểm tra nhà nước ATTP nhập khẩu	Điều 4, 5, 6, 13–15	Phân biệt phụ gia tự công bố và phụ gia phải đăng ký bản công bố.
Thông tư	Thông tư 24/2019/TT-BYT	Bộ Y tế	Hiệu lực từ 16/10/2019; đã hết hiệu lực một phần	Danh mục, quản lý và sử dụng phụ gia thực phẩm	Danh mục phụ gia, nguyên tắc sử dụng, trách nhiệm tổ chức/cá nhân	Phải đọc cùng văn bản sửa đổi.
Thông tư sửa đổi	Thông tư 17/2023/TT-BYT	Bộ Y tế	Hiệu lực từ 09/11/2023	Sửa đổi/bổ sung một số quy định ATTP, trong đó có Thông tư 24/2019/TT-BYT	Khái niệm phụ gia hỗn hợp có công dụng mới và nội dung liên quan	Cần đối chiếu bản hợp nhất nếu có.
Truy xuất	Thông tư 25/2019/TT-BYT	Bộ Y tế	Hiệu lực từ 16/10/2019	Truy xuất nguồn gốc với thực phẩm, phụ gia, hương liệu, chất hỗ trợ chế biến	Nguyên tắc một bước trước – một bước sau	Áp dụng mạnh khi hậu kiểm hoặc thu hồi.
Nhãn hàng hóa	Nghị định 43/2017/NĐ-CP và 111/2021/NĐ-CP	Chính phủ	43/2017 hiệu lực 01/06/2017; 111/2021 hiệu lực 15/02/2022	Nhãn gốc, nhãn phụ tiếng Việt, nội dung bắt buộc khi lưu thông	Nội dung bắt buộc thể hiện trên nhãn	Rà riêng nhãn phụ cho phụ gia đóng gói bán ra thị trường.
Biểu thuế	Nghị định 26/2023/NĐ-CP, các nghị định sửa đổi như 73/2025/NĐ-CP, 108/2025/NĐ-CP	Chính phủ	Theo từng nghị định	Xác định thuế nhập khẩu ưu đãi MFN và dòng thuế liên quan	Biểu thuế theo mã HS	Phải đối chiếu theo HS cuối cùng tại ngày mở tờ khai.
Hóa chất	Nghị định 113/2017/NĐ-CP, Nghị định 82/2022/NĐ-CP	Chính phủ	113/2017 hết hiệu lực một phần; 82/2022 hiệu lực 22/12/2022	Khai báo hóa chất nhập khẩu nếu phụ gia là đơn chất/hỗn hợp thuộc danh mục phải khai báo	Danh mục hóa chất phải khai báo, trường hợp miễn trừ	Chỉ rà khi bản chất hàng là hóa chất thuộc phạm vi điều chỉnh.
Xử phạt	Nghị định 115/2018/NĐ-CP và văn bản sửa đổi nếu có	Chính phủ	Cần rà hiệu lực tại thời điểm áp dụng	Rủi ro xử phạt về ATTP, công bố, nhãn, lưu thông	Nhóm hành vi vi phạm tương ứng	Không đưa hàng lưu thông khi hồ sơ chưa hoàn tất.

Ma trận áp dụng chính sách chuyên ngành theo tình huống hàng hóa

Tình huống hàng hóa	Căn cứ/văn bản cần đối chiếu	Chính sách có thể áp dụng	Cơ quan/cổng xử lý nếu xác định được	Điều kiện kích hoạt chính sách
Phụ gia trong danh mục, đúng công dụng, đúng đối tượng sử dụng	Nghị định 15/2018; Thông tư 24/2019; Thông tư 17/2023	Tự công bố, kiểm tra ATTP nhập khẩu, nhãn phụ, hậu kiểm	Cơ quan quản lý ATTP địa phương/cơ quan kiểm tra được chỉ định; Hải quan	Nhập để kinh doanh/lưu thông tại Việt Nam
Phụ gia hỗn hợp có công dụng mới	Nghị định 15/2018; Thông tư 17/2023	Đăng ký bản công bố sản phẩm, kiểm tra ATTP nhập khẩu	Bộ Y tế/Cục ATTP hoặc cơ quan được phân công theo từng trường hợp	Có từ 02 chất phụ gia trở lên và có ít nhất một công dụng khác quy định cho từng chất
Phụ gia ngoài danh mục hoặc không đúng đối tượng sử dụng	Thông tư 24/2019, văn bản sửa đổi	Không xử lý như phụ gia thông thường; cần rà điều kiện đăng ký/cho phép trước khi nhập kinh doanh	Cơ quan quản lý ATTP chuyên ngành	Không có trong danh mục, sai nhóm thực phẩm, sai giới hạn sử dụng
Hàng là hóa chất food grade đơn chất	Nghị định 113/2017, 82/2022, MSDS/CAS	Có thể khai báo hóa chất nhập khẩu nếu thuộc danh mục	Cổng một cửa quốc gia/khai báo hóa chất	CAS/HS/chất nằm trong danh mục hóa chất phải khai báo
Hàng mẫu/R&D không kinh doanh	Nghị định 15/2018, hồ sơ mục đích nhập	Có thể có cơ chế miễn/giảm kiểm tra nếu đáp ứng điều kiện; vẫn phải chứng minh mục đích	Hải quan/cơ quan kiểm tra ATTP	Số lượng phù hợp, không tiêu thụ thương mại
Hàng nhập cho EPE/FDI sản xuất xuất khẩu	Luật Hải quan, Nghị định 15/2018, chế độ loại hình	Rà theo mục đích sử dụng, chuyển tiêu thụ nội địa và nghĩa vụ hồ sơ	Hải quan, cơ quan ATTP nếu đưa vào nội địa	Thay đổi mục đích sử dụng hoặc bán nội địa

XEM / TẢI VĂN BẢN GỐC

Doanh nghiệp nên đối chiếu thêm trên Cổng văn bản pháp luật, Cổng thông tin điện tử Chính phủ hoặc website cơ quan ban hành trước khi áp dụng.

Nghị định 15/2018/NĐ-CP
Thông tư 24/2019/TT-BYT
Thông tư 17/2023/TT-BYT
Nghị định 43/2017/NĐ-CP
Nghị định 111/2021/NĐ-CP
Nghị định 26/2023/NĐ-CP

THỜI GIAN XỬ LÝ, LỆ PHÍ & CHI PHÍ RỦI RO

BẢNG TIMELINE XỬ LÝ – LỆ PHÍ – CHI PHÍ RỦI RO

Bước	Thời điểm khuyến nghị	Nội dung xử lý	Lệ phí/chi phí cần lưu ý	Rủi ro nếu chậm
Rà phân loại phụ gia	Trước ETA 15–20 ngày	Chốt nhóm phụ gia, mã INS/CAS, công dụng, đối tượng sử dụng	Chi phí tư vấn/kiểm nghiệm nếu có	Sai chính sách, sai hồ sơ công bố
Kiểm nghiệm/công bố	Trước ETA 10–15 ngày hoặc sớm hơn tùy sản phẩm	Chuẩn bị phiếu kiểm nghiệm, tự công bố hoặc đăng ký bản công bố nếu thuộc diện	Phí kiểm nghiệm theo chỉ tiêu và phòng thử nghiệm; không ghi số tuyệt đối nếu chưa có báo giá	Không đủ hồ sơ kiểm tra nhập khẩu/lưu thông
Rà HS – thuế – C/O	Trước ETA 7–10 ngày	Chốt mã HS, thuế MFN, VAT, ưu đãi FTA	Thuế và chi phí C/O nếu có	Không hưởng ưu đãi, bị yêu cầu tham vấn/giải trình
Nộp kiểm tra ATTP nhập khẩu	Trước hoặc khi hàng về theo phương thức áp dụng	Đăng ký kiểm tra, bổ sung chứng từ lô hàng	Phí kiểm tra/kiểm nghiệm nếu phát sinh theo cơ quan/tổ chức thực hiện	DEM/DET, lưu bãi, trễ kế hoạch sản xuất
Hoàn tất sau thông quan	Sau khi lấy hàng	Dán nhãn phụ, lưu hồ sơ, chuẩn bị hậu kiểm	Chi phí nhãn, kho, kiểm soát chất lượng	Không đủ điều kiện lưu thông, rủi ro xử phạt/hậu kiểm

QUY TRÌNH E2E THỰC CHIẾN

Rà soát trước ETA

Chốt mã HS, nhóm phụ gia, công dụng, INS/CAS, tiêu chuẩn food grade, kiểm tra C/O, nhãn và khả năng phải tự công bố/đăng ký bản công bố/kiểm tra ATTP.

Khóa bộ chứng từ và tài liệu kỹ thuật

Khóa Invoice, Packing List, B/L/AWB, COA, MSDS, specification, nhãn gốc, composition sheet. Không để lệch tên hàng, model/mã hàng, lot, xuất xứ, khối lượng.

Xác định thủ tục chuyên ngành

Phân biệt phụ gia tự công bố, phụ gia phải đăng ký bản công bố, hàng mẫu, hàng sản xuất xuất khẩu, hàng có khả năng khai báo hóa chất.

Nộp hồ sơ/đăng ký nếu có

Chuẩn bị hồ sơ công bố, kiểm nghiệm, đăng ký kiểm tra ATTP nhập khẩu hoặc hồ sơ hóa chất nếu thuộc diện. Nên thực hiện trước ETA để tránh lưu bãi.

Mở tờ khai hải quan

Luồng Xanh: hệ thống chấp nhận theo điều kiện; Luồng Vàng: kiểm tra hồ sơ; Luồng Đỏ: kiểm tra hồ sơ và thực tế hàng. Điểm dễ bị hỏi: HS, tên hàng, trị giá, C/O, COA/MSDS, công bố, nhãn.

Lấy hàng và hoàn tất nghĩa vụ sau thông quan

Kéo hàng về kho, dán nhãn phụ nếu đưa ra thị trường, lưu hồ sơ theo lô, theo dõi kết quả kiểm tra nếu có và chuẩn bị hồ sơ hậu kiểm.

FAQ – HỎI ĐÁP THƯỜNG GẶP

1. Phụ gia thực phẩm nhập khẩu có phải tự công bố không?

Thông thường có, nếu là phụ gia thuộc nhóm được phép tự công bố theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP và không thuộc diện phải đăng ký bản công bố sản phẩm. Cần kiểm tra theo công dụng, thành phần và đối tượng sử dụng.

2. Khi nào phụ gia phải đăng ký bản công bố?

Khi thuộc nhóm phụ gia hỗn hợp có công dụng mới, phụ gia chưa có trong danh mục hoặc sử dụng không đúng đối tượng/giới hạn theo quy định. Không nên tự kết luận nếu chưa rà đủ hồ sơ kỹ thuật.

3. Phụ gia có phải kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu không?

Có thể phát sinh kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu, trừ trường hợp được miễn theo quy định. Cần xác định ngay trước ETA để chuẩn bị hồ sơ.

4. Một mã HS có dùng cho tất cả phụ gia không?

Không. HS phụ thuộc bản chất hàng hóa. Premix, đơn chất acid, chất màu, gum, enzyme hoặc blend có thể vào các chương khác nhau.

5. C/O có giúp giảm thuế không?

Có thể, nếu C/O đúng form, đúng tiêu chí xuất xứ, đúng HS/mô tả hàng và đáp ứng điều kiện vận chuyển trực tiếp. Phải so từng HS với từng biểu FTA.

6. Nhãn phụ phụ gia cần lưu ý gì?

Nhãn phụ phải thể hiện nội dung bắt buộc bằng tiếng Việt theo quy định nhãn hàng hóa và không được làm sai lệch công dụng, thành phần, hướng dẫn sử dụng, cảnh báo hoặc đối tượng sử dụng.

7. Hàng food grade đơn chất có phải khai báo hóa chất không?

Có thể, nếu chất/hỗn hợp thuộc danh mục hóa chất phải khai báo theo Nghị định 113/2017/NĐ-CP và Nghị định 82/2022/NĐ-CP. Cần rà CAS, MSDS, thành phần và trường hợp miễn trừ.

8. Sau thông quan cần lưu gì?

Lưu bộ chứng từ nhập khẩu, công bố, kiểm nghiệm, nhãn, COA/MSDS, C/O, kết quả kiểm tra ATTP và hồ sơ phân phối theo lô để phục vụ truy xuất và hậu kiểm.

KẾT QUẢ ĐẦU RA & NGHĨA VỤ SAU THÔNG QUAN / SAU CẤP PHÉP

Kết quả đầu ra thường gặp

Bản tự công bố sản phẩm.
Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm nếu thuộc diện.
Kết quả kiểm tra ATTP nhập khẩu hoặc thông báo phù hợp theo phương thức kiểm tra.
Tờ khai hải quan thông quan/giải phóng hàng theo điều kiện.
Hồ sơ C/O được chấp nhận ưu đãi nếu hợp lệ.

Nghĩa vụ sau thông quan

Dán nhãn phụ trước khi lưu thông nếu nhãn gốc chưa đủ tiếng Việt.
Lưu hồ sơ theo lô, duy trì truy xuất nguồn gốc.
Không thay đổi công dụng/đối tượng sử dụng so với hồ sơ đã công bố.
Chuẩn bị hồ sơ giải trình khi có hậu kiểm hoặc kiểm tra thị trường.

GIẢI PHÁP TỪ TGIMEX

Với phụ gia thực phẩm, điểm khó không chỉ là thông quan tại cảng mà là kiểm soát đồng thời tính pháp lý của thành phần, mục đích sử dụng, hàm lượng, COA/MSDS, nhãn hàng hóa, C/O và bộ chứng từ thương mại trước khi hàng về. TGIMEX triển khai theo hướng kiểm soát E2E, ưu tiên rà soát trước ETA để giảm rủi ro lưu bãi, bổ sung hồ sơ nhiều lần hoặc không đủ điều kiện lưu thông sau thông quan.

1. Rà soát HS – thuế – C/O trước khi đặt lịch hàng

Đối chiếu HS theo thành phần, công dụng, dạng sản phẩm, tỷ lệ hoạt chất, bao bì và mục đích nhập khẩu.
Rà thuế nhập khẩu thông thường, MFN, VAT và khả năng hưởng ưu đãi đặc biệt theo từng FTA.
Kiểm tra C/O theo form, tiêu chí xuất xứ, mô tả hàng, mã HS, invoice bên thứ ba và vận chuyển trực tiếp.

2. Rà chính sách ATTP và điều kiện lưu thông

Phân biệt phụ gia thuộc danh mục được phép sử dụng, phụ gia hỗn hợp, hương liệu, chất hỗ trợ chế biến hoặc premix phụ gia.
Đối chiếu yêu cầu tự công bố, đăng ký bản công bố, kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm hoặc hồ sơ chuyên ngành phát sinh.
Cảnh báo các trường hợp cần rà sâu: phụ gia ngoài danh mục, sai đối tượng sử dụng, sai hàm lượng hoặc nhãn thể hiện công dụng vượt phạm vi.

3. Chuẩn hóa hồ sơ kỹ thuật từ nhà cung cấp

Yêu cầu và kiểm tra COA, MSDS/SDS, specification, ingredient list, INS/CAS nếu có, tiêu chuẩn cơ sở/tiêu chuẩn nhà sản xuất.
Đối chiếu tên hàng, mã sản phẩm, batch/lot, hạn dùng, nước sản xuất, nhà sản xuất và nhà xuất khẩu trên chứng từ.
Kiểm tra tính thống nhất giữa catalogue/datasheet, nhãn gốc, hợp đồng, invoice, packing list và chứng từ vận tải.

4. Kiểm soát nhãn gốc, nhãn phụ và nội dung công bố

Rà nhãn gốc trước khi ship: tên phụ gia, thành phần, định lượng, hướng dẫn sử dụng, cảnh báo, hạn dùng, thông tin nhà sản xuất.
Chuẩn bị phương án nhãn phụ tiếng Việt trước khi lưu thông, tránh thiếu thông tin bắt buộc hoặc dịch sai bản chất sản phẩm.
Đối chiếu nội dung công bố với nhãn và COA để hạn chế rủi ro bị yêu cầu giải trình sau thông quan.

5. Phối hợp logistics – hải quan – kho/cảng

Theo dõi booking, pre-alert, ETA, chứng từ vận tải, kế hoạch kéo hàng và thời hạn miễn DEM/DET.
Chuẩn bị hồ sơ mở tờ khai, xử lý luồng Xanh/Vàng/Đỏ, hỗ trợ giải trình HS, trị giá, xuất xứ và chính sách chuyên ngành.
Phối hợp hãng tàu/hãng bay, kho, cảng, xe kéo và khách hàng để giảm thời gian chờ chứng từ, lưu bãi, lưu container.

6. Hoàn tất nghĩa vụ sau thông quan

Theo dõi việc bổ sung kết quả kiểm tra, hồ sơ công bố/đăng ký nếu phát sinh theo từng tình huống hàng hóa.
Lưu bộ hồ sơ theo lô: tờ khai, chứng từ thương mại, C/O, COA/MSDS, nhãn, hồ sơ ATTP và chứng từ vận chuyển.
Chuẩn bị dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc, hậu kiểm, kiểm tra thị trường hoặc giải trình khi có yêu cầu từ cơ quan quản lý.

Trọng tâm của phương án là khóa dữ liệu lô hàng trước ETA: tên hàng, HS, xuất xứ, thành phần, mục đích sử dụng, nhãn, COA/MSDS và chứng từ vận tải phải đồng bộ trước khi mở tờ khai. Đây là lớp kiểm soát giúp doanh nghiệp giảm chi phí phát sinh và hạn chế rủi ro pháp lý trong toàn bộ vòng đời lô hàng.

Rà soát hồ sơ phụ gia thực phẩm Kiểm tra checklist trước ETA

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ – THIẾT BỊ IT

F&B – THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG

MÁY MÓC

ĐỒ GIA DỤNG

MỸ PHẨM – CHĂM SÓC CÁ NHÂN