PHẠM VI ÁP DỤNG

Bài viết áp dụng cho việc đọc và so sánh báo giá vận chuyển quốc tế đường biển FCL/LCL, đường hàng không và các giải pháp door-to-door có tách phí theo đầu xuất – đầu nhập.

• Áp dụng: lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu; port-to-port, airport-to-airport, door-to-port, port-to-door và door-to-door.
• Không tự động bao gồm: thuế nhập khẩu, VAT, phí kiểm tra chuyên ngành, phí kiểm hóa, DEM/DET/Storage hoặc các chi phí phát sinh do chậm trễ, trừ khi báo giá ghi rõ.
• Giới hạn: cùng một tên phí có thể có charge code, phạm vi dịch vụ và pay term khác nhau giữa hãng vận chuyển, quốc gia, cảng, loại hàng và thời điểm.

GIẢI NGHĨA THUẬT NGỮ

BẢN CHẤT – CƠ CHẾ VẬN HÀNH

1. Origin Charge hình thành ở đâu?

Origin Charge phát sinh trong chuỗi tác nghiệp từ nơi người bán giao hàng đến khi lô hàng được hãng vận chuyển tiếp nhận và rời đầu xuất. Tùy scope, nhóm này có thể gồm pickup, vận tải nội địa, khai hải quan xuất khẩu, OHC/THO, phí CFS đầu xuất, phí chứng từ xuất, seal, VGM, an ninh, cảng vụ và phụ phí xử lý hàng đặc thù.

2. Destination Charge hình thành ở đâu?

Destination Charge phát sinh khi hàng đến đầu nhập và được xử lý để giao cho consignee. Các khoản thường gặp gồm DHC/THD, D/O hoặc phí chứng từ nhập, CFS đầu nhập, phí cảng/đại lý, khai hải quan nhập khẩu, delivery nội địa và các khoản điều kiện như kiểm hóa, nâng hạ bổ sung, lưu kho, DEM/DET.

3. Vì sao người nhận hóa đơn chưa chắc là người chịu phí cuối cùng?

Hãng vận chuyển có thể lập hóa đơn theo pay term và tài khoản thanh toán đã khai trong booking/Shipping Instructions. Tuy nhiên, trách nhiệm thương mại giữa người bán và người mua còn phụ thuộc Incoterms® và hợp đồng. Vì vậy có trường hợp consignee thanh toán tại đích để lấy hàng nhưng khoản đó thuộc trách nhiệm của seller theo hợp đồng và phải được hoàn trả hoặc khấu trừ sau đó.

Hai công thức trên chỉ là phép cộng cấu phần. Không được cộng máy móc thuế nhập khẩu, VAT hoặc phí phát sinh bất thường vào “Destination Charge” nếu báo giá chưa xác định rõ phạm vi.

ORIGIN CHARGE VÀ DESTINATION CHARGE KHÁC NHAU THẾ NÀO?

CÁC KHOẢN PHÍ THƯỜNG ĐƯỢC XẾP VÀO TỪNG NHÓM

AI CHỊU ORIGIN CHARGE VÀ DESTINATION CHARGE?

Không có quy tắc “người bán luôn trả Origin Charge, người mua luôn trả Destination Charge” áp dụng cho mọi lô hàng. Cần phân biệt ba lớp trách nhiệm:

Định hướng theo một số nhóm Incoterms®

• EXW: buyer thường tổ chức phần lớn chuỗi vận chuyển từ cơ sở seller; nhiều phí đầu xuất và toàn bộ phí đầu nhập thường do buyer chịu, nhưng cần lưu ý trách nhiệm xuất khẩu thực tế và quy định địa phương.
• FCA/FOB: seller chịu chi phí đến điểm giao đã thỏa thuận và làm thủ tục xuất; buyer thường chịu vận tải chính và phí đầu nhập. Phạm vi terminal tại đầu xuất phải đọc đúng điểm giao và hợp đồng vận chuyển.
• CFR/CIF/CPT/CIP: seller ký và trả cước đến địa điểm/cảng đến được nêu, nhưng không được suy luận rằng mọi Destination Charge đều đã gồm. Chi phí dỡ/terminal ở đích phụ thuộc điều kiện Incoterms® cụ thể và việc khoản đó đã nằm trong hợp đồng vận chuyển hay chưa.
• DAP/DDP: seller tổ chức vận chuyển đến địa điểm đích; DAP để buyer làm nhập khẩu, DDP đặt nghĩa vụ nhập khẩu lớn hơn cho seller. Việc dỡ hàng tại nơi giao cần đọc đúng điều kiện, còn DPU yêu cầu seller giao sau khi dỡ.

HỒ SƠ – DỮ LIỆU CẦN KIỂM TRA

RỦI RO – LỖI THƯỜNG GẶP

CĂN CỨ – NGUỒN TRA CỨU

Origin Charge và Destination Charge chủ yếu được xác định theo hợp đồng thương mại, hợp đồng vận chuyển và biểu phí của nhà cung cấp dịch vụ. Khi áp dụng, nên ưu tiên nguồn chính thức sau:

• Maersk – Surcharge Definition: định nghĩa các charge code, trong đó OHC là dịch vụ xử lý container tại terminal đầu xuất và DHC là dịch vụ xử lý tại terminal đầu nhập.
• Hapag-Lloyd – Ocean Tariff Rates and Surcharges: tra cứu ocean rate, surcharge theo origin/destination và thời điểm hiệu lực.
• Hapag-Lloyd – Local Charges and Service Fees: danh mục local charge/service fee theo từng quốc gia.
• ICC – Incoterms® Rules: nguồn chính thức về phân bổ nghĩa vụ, chi phí và rủi ro giữa người bán và người mua.
• Hồ sơ lô hàng: quotation, booking confirmation, Shipping Instructions, B/L/AWB, debit note, invoice và hợp đồng mua bán là căn cứ trực tiếp để chốt trách nhiệm thực tế.

Ngày rà soát nguồn: 16/07/2026. Biểu phí và điều kiện hãng vận chuyển có thể thay đổi; doanh nghiệp cần tra cứu lại tại thời điểm booking.