Trong báo giá đường biển, CIC đôi khi xuất hiện như một khoản phí nhỏ đặt cạnh Ocean Freight, THC hoặc D/O. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp chỉ nhìn tên phí mà không kiểm tra tuyến, loại container, thời điểm hiệu lực và điều kiện hợp đồng, tổng chi phí có thể lệch ngay sau khi booking được xác nhận. Bản chất của CIC không phải là phí hải quan hay phí cảng cố định, mà là phụ phí thương mại hãng tàu áp dụng để bù đắp chi phí điều chuyển vỏ rỗng giữa khu vực dư container và khu vực thiếu thiết bị. Bài viết phân tích cơ chế hình thành CIC, khi nào hãng tàu có thể thu, cách xác định bên thanh toán, đơn vị tính và bộ dữ liệu cần đối chiếu trước khi chấp nhận báo giá hoặc kiểm tra hóa đơn.

Tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, procurement, logistics, finance và operation | Cập nhật: 16/07/2026

TÓM TẮT NHANH

CIC là gì?

CIC thường được hiểu là Container Imbalance Charge; nhiều hãng dùng tên EIS hoặc EEIS. Đây là phụ phí nhằm thu hồi một phần chi phí quản trị và tái định vị container.

Khi nào phát sinh?

Khi hãng tàu công bố áp dụng cho một tuyến, khu vực, loại thiết bị, loại hợp đồng hoặc giai đoạn cụ thể do mất cân đối vỏ rỗng.

Ai thanh toán?

Bên bị hãng tàu/forwarder xuất hóa đơn theo booking, freight term và hợp đồng dịch vụ. Việc seller hay buyer chịu chi phí kinh tế cần đối chiếu thêm Incoterms và hợp đồng mua bán.

Tính theo gì?

Thường theo container hoặc TEU; mức 20’, 40’, 40’HC, reefer hoặc thiết bị đặc biệt có thể khác nhau.

Điểm phải kiểm tra

Carrier, POL/POD, container type, COC/SOC, ngày hiệu lực, căn cứ ngày áp dụng, prepaid/collect và CIC đã bao gồm trong “All-in” hay chưa.

PHẠM VI ÁP DỤNG

Bài viết áp dụng cho vận tải biển container, chủ yếu là lô hàng FCL sử dụng container do hãng tàu cung cấp. Nội dung cũng hữu ích khi kiểm tra báo giá LCL nếu forwarder phân bổ hoặc đưa phụ phí thiết bị vào cấu phần giá, nhưng cách thu thực tế có thể không hiển thị riêng theo từng lô LCL.

Áp dụng cho cả chiều xuất và nhập; CIC không mặc nhiên chỉ là phí hàng nhập.
Có thể thu tại origin, destination hoặc theo freight, tùy biểu phí và điều kiện hãng tàu.
Không tự động áp dụng cho mọi tuyến, mọi hãng và mọi loại container.
Container chủ hàng tự sở hữu hoặc tự thuê (SOC – Shipper-Owned Container) có thể được loại trừ trong một số biểu phí, nhưng phải kiểm tra từng thông báo.

Giới hạn áp dụng: mức phí và điều kiện thu có tính thời điểm. Bài viết không thay thế báo giá, booking confirmation, service contract hoặc tariff đang có hiệu lực của hãng tàu.

GIẢI NGHĨA THUẬT NGỮ

Thuật ngữ	Giải nghĩa	Vai trò nghiệp vụ
CIC – Container Imbalance Charge	Phụ phí mất cân đối container; tên gọi phổ biến trên thị trường.	Bù đắp một phần chi phí quản trị, di chuyển hoặc tái bố trí vỏ rỗng giữa các khu vực.
EIS – Equipment Imbalance Surcharge	Phụ phí mất cân đối thiết bị; “equipment” trong vận tải container thường chỉ container của hãng.	Tên mã phí được nhiều hãng tàu sử dụng trong tariff hoặc customer notice.
EEIS – Empty Equipment Imbalance Surcharge	Phụ phí mất cân đối thiết bị rỗng.	Nhấn mạnh chi phí liên quan đến luồng vận chuyển container rỗng.
Repositioning	Tái định vị container rỗng từ nơi dư sang nơi thiếu.	Là hoạt động cốt lõi tạo ra chi phí mà CIC/EIS hướng tới thu hồi.
COC – Carrier-Owned Container	Container thuộc quyền quản lý/cung cấp của hãng tàu.	Thường là đối tượng chính của phụ phí mất cân đối thiết bị.
SOC – Shipper-Owned Container	Container do chủ hàng sở hữu hoặc tự bố trí.	Có thể được miễn CIC/EIS trong một số biểu phí vì hãng không phải cung cấp vỏ, nhưng không được suy đoán nếu chưa đọc tariff.
TEU – Twenty-foot Equivalent Unit	Đơn vị quy đổi tương đương container 20 feet.	Một số hãng công bố CIC theo TEU thay vì theo từng container.

BẢN CHẤT – CƠ CHẾ VẬN HÀNH

Mất cân đối container xuất hiện khi luồng hàng nhập và xuất tại một khu vực không tương xứng. Một cảng có thể nhận nhiều container hàng nhập nhưng lượng hàng xuất ít, khiến vỏ rỗng tích tụ; khu vực khác lại có nhu cầu xuất cao nhưng thiếu container phù hợp. Hãng tàu phải theo dõi tồn vỏ, kéo rỗng giữa depot – cảng, xếp dỡ container không có hàng, dành slot trên tàu/feeder, lưu bãi và tổ chức tái định vị bằng đường biển, đường bộ hoặc đường sắt.

CIC/EIS là cơ chế thương mại để hãng tàu phân bổ một phần chi phí đó cho các shipment nằm trong phạm vi đã công bố. Phụ phí không phản ánh phép tính “chi phí điều chuyển thực tế của chính container đang chở lô hàng”, mà thường là mức tariff cố định theo tuyến, thiết bị và thời kỳ.

Mắt xích	Điều xảy ra	Chi phí có thể phát sinh	Tác động đến phụ phí
Khu vực dư vỏ	Container hàng nhập được rút hàng nhưng thiếu nhu cầu xuất tương ứng.	Depot, nâng hạ, lưu giữ, vận chuyển rỗng.	Hãng có thể cần thu phí để đưa vỏ ra khỏi khu vực dư.
Khu vực thiếu vỏ	Nhu cầu booking xuất vượt lượng container sẵn có.	Điều chuyển vỏ vào khu vực, ưu tiên thiết bị, vận tải rỗng.	Phụ phí có thể áp dụng cho tuyến tạo ra hoặc làm nặng thêm mất cân đối.
Mạng lưới tàu/feeder	Slot phải dành cho container rỗng thay vì hàng có doanh thu.	Chi phí cơ hội, xếp dỡ và vận hành mạng lưới.	Mức phí thay đổi theo tuyến và chiến lược thiết bị của từng hãng.
Biến động mùa vụ/sự cố	Peak season, tắc cảng, blank sailing, lệch lịch tàu, nhu cầu đột biến.	Tăng tốc tái định vị, thuê thêm thiết bị, đổi depot/route.	Hãng có thể mở mới, điều chỉnh hoặc dừng phụ phí theo thời kỳ.

KHI NÀO HÃNG TÀU THU CIC?

Không có một điều kiện duy nhất áp dụng cho toàn thị trường. Hãng tàu chỉ thu khi shipment đồng thời rơi vào phạm vi của thông báo, tariff hoặc thỏa thuận thương mại. Các biến số cần đọc cùng nhau gồm:

Biến số kích hoạt	Cách hãng tàu có thể quy định	Điểm cần kiểm tra
Tuyến/khu vực	Từ một nước/cảng cụ thể đến một vùng đích; hoặc mọi đích từ một origin đang dư/thiếu thiết bị.	POR, POL, POD, DEL và cả điểm transshipment nếu thông báo có phạm vi mở rộng.
Loại container	20’ dry, 40’ dry, 40’HC, reefer, open top, flat rack hoặc nhóm thiết bị xác định.	Không dùng mức 20’ để suy ra 40’; kiểm tra cả size và type.
Quyền sở hữu thiết bị	Áp dụng cho COC; một số notice ghi rõ SOC excluded.	Xác nhận container do hãng cấp hay shipper tự bố trí.
Loại hàng	All cargo, general cargo, reefer cargo hoặc commodity cụ thể.	Đọc phần Cargo/Commodity và exclusions.
Loại hợp đồng	Spot, short-term contract, tariff cargo hoặc hợp đồng chưa bao gồm surcharge.	Đối chiếu service contract, NAC/FAK/spot quote và điều khoản surcharge.
Ngày áp dụng	Booking date, gate-in date, loading date, sailing commencement hoặc tariffing date.	Không chỉ nhìn ETD; phải xác định đúng “date basis” hãng công bố.
Điểm thu	At origin, at destination hoặc as per freight; prepaid/collect.	Xác định bên nhận invoice và currency/tax tại nơi thu.
Hiệu lực	Từ ngày xác định đến khi có thông báo mới hoặc trong khoảng thời gian giới hạn.	Kiểm tra notice mới hơn; không dùng bảng phí cũ cho booking hiện tại.

Kết luận nghiệp vụ: “Tuyến đang mất cân đối container” chưa đủ để tự động tính CIC. Khoản phí chỉ nên được đưa vào landed cost khi có căn cứ từ báo giá, booking confirmation, tariff hoặc thông báo hãng tàu áp cho shipment cụ thể.

AI LÀ NGƯỜI CHỊU CIC?

Về quan hệ vận chuyển, hãng tàu hoặc forwarder thu từ bên đứng tên và có nghĩa vụ thanh toán theo booking/hợp đồng. Về quan hệ mua bán, seller hay buyer chịu chi phí cuối cùng phụ thuộc Incoterms, điểm giao hàng và điều khoản phân bổ local charge. Incoterms không tự quyết định hãng tàu phải xuất hóa đơn cho ai; vì vậy cần tách bên bị thu khỏi bên chịu chi phí kinh tế.

CIC ĐƯỢC TÍNH NHƯ THẾ NÀO?

Theo container: một mức cho 20’, một mức khác cho 40’/40’HC hoặc reefer.
Theo TEU: 20’ = 1 TEU; 40’ thường quy đổi 2 TEU theo cách công bố của tariff.
Có thể thu bằng USD hoặc nội tệ tại nơi thanh toán; thuế gián thu phụ thuộc quy định và hóa đơn địa phương.
Mức phí có thể đứng riêng ngoài Ocean Freight, THC và local charges khác.

PHÂN BIỆT CIC VỚI CÁC KHOẢN PHÍ DỄ NHẦM

Khoản phí	Bản chất	Khi phát sinh	Không nên nhầm với CIC vì
THC	Chi phí dịch vụ xếp dỡ/khai thác container tại terminal.	Theo thao tác tại cảng/terminal ở đầu xuất hoặc nhập.	THC gắn với handling tại terminal; CIC gắn với mất cân đối và tái định vị thiết bị.
Drop-off charge	Phí trả container rỗng tại depot/địa điểm khác chỉ định hoặc theo cơ chế drop-off.	Khi merchant chọn/được phép trả vỏ khác depot quy định.	Là giao dịch trả vỏ cụ thể, không phải phụ phí mất cân đối theo trade lane.
DEM/DET	Phí sử dụng container hoặc lưu container vượt free time.	Khi quá thời gian miễn phí đã thỏa thuận.	CIC không phụ thuộc số ngày giữ container của từng shipment.
Container maintenance/cleaning	Phí bảo dưỡng, vệ sinh hoặc xử lý tình trạng vỏ.	Theo tariff và tình trạng/loại thiết bị.	Mục tiêu là tình trạng container, không phải phân bố vỏ giữa các khu vực.
PSS/GRI	Phụ phí mùa cao điểm hoặc điều chỉnh cước chung.	Theo cung cầu vận tải và chính sách giá theo thời kỳ.	Có động lực giá khác; có thể đồng thời tồn tại cùng CIC.
Equipment rental	Chi phí thuê thiết bị/container.	Khi phát sinh dịch vụ thuê hoặc dùng thiết bị đặc biệt.	Không phải phí tái định vị do mất cân đối mạng lưới.

HỒ SƠ – DỮ LIỆU CẦN KIỂM TRA

Tài liệu/dữ liệu	Nguồn phát hành	Trường cần đối chiếu	Rủi ro nếu bỏ sót
Freight quotation	Hãng tàu/forwarder	CIC/EIS inclusive hay excluded; amount; unit; currency; validity.	So sánh báo giá sai scope hoặc phát sinh sau khi chốt giá.
Booking confirmation	Carrier/NVOCC/forwarder	Carrier, vessel/voyage, POL/POD, equipment, freight term, applicable surcharge.	Quote và booking không cùng tuyến hoặc loại container.
Carrier notice/tariff	Hãng tàu	Geographic scope, equipment, cargo, contract type, date basis, effective date, exclusions.	Áp bảng phí cũ hoặc tính sai trường hợp SOC/reefer.
Service contract/spot agreement	Shipper/BCO – carrier hoặc forwarder	Surcharge clause, fixed/all-inclusive rate, pass-through charge, notice mechanism.	Không xác định phí đã được khóa hay được phép điều chỉnh.
Invoice/debit note	Hãng tàu/đại lý/forwarder	Charge code, unit, quantity, tax, exchange rate, prepaid/collect.	Thanh toán trùng, sai unit hoặc sai bên chịu phí.
Sales contract/Incoterms	Buyer – seller	Named place/port, phiên bản Incoterms, phân bổ local charges.	Đúng invoice vận tải nhưng phân bổ nội bộ sai giữa buyer và seller.

QUY TRÌNH KIỂM TRA CIC TRƯỚC VÀ SAU BOOKING

Chuẩn hóa RFQ. Cung cấp chính xác POL/POD, địa điểm pickup/delivery, loại hàng, số lượng container, size/type, COC/SOC, ready date và yêu cầu prepaid/collect.

Bóc tách báo giá. Yêu cầu thể hiện rõ CIC/EIS đã gồm hay chưa, đơn vị tính, currency, validity và điều kiện loại trừ.

Đối chiếu tariff/notice. Kiểm tra đúng hãng tàu, tuyến, loại thiết bị, cargo scope, contract scope, ngày hiệu lực và date basis.

Khóa điều kiện tại booking. Lưu booking confirmation và xác nhận bằng văn bản nếu báo giá “All-in” nhưng không liệt kê CIC.

Kiểm tra invoice. So charge code, quantity, unit, exchange rate, VAT/tax, freight term và bên bị thu với báo giá đã duyệt.

Đưa vào landed cost. Phân bổ theo container, shipment hoặc SKU theo chính sách kế toán quản trị; không gộp CIC vào thuế nhập khẩu hay phí hải quan.

RỦI RO – LỖI THƯỜNG GẶP

Lỗi	Nguyên nhân	Tác động	Cách kiểm soát
Cho rằng CIC chỉ thu ở đầu nhập	Tên gọi quen thuộc trong một số thị trường khiến người mua mặc định destination charge.	Bỏ sót phí tại origin hoặc phân bổ sai buyer/seller.	Đọc trường settlement/location và freight term của từng notice.
Dùng một mức CIC cho mọi hãng	Lấy bảng phí tham khảo hoặc invoice cũ làm chuẩn.	Dự toán sai và so giá không cùng điều kiện.	Tra tariff hãng thực tế và ngày booking.
Không phân biệt COC và SOC	Chỉ nhìn size container.	Tính phụ phí cho thiết bị có thể thuộc diện loại trừ.	Xác nhận quyền sở hữu/cung cấp vỏ và đọc exclusions.
Bỏ qua date basis	Chỉ so ETD với ngày hiệu lực.	Shipment bị áp notice mới dù lịch tàu nhìn có vẻ thuộc kỳ cũ, hoặc ngược lại.	Xác định booking/gate-in/loading/sailing/tariffing date.
Hiểu “All-in” là gồm mọi phí	Báo giá không có bảng inclusions/exclusions.	Phát sinh debit note sau booking.	Yêu cầu scope bằng văn bản và liệt kê surcharge cụ thể.
Nhầm CIC với DEM/DET	Đều liên quan container nên bị gộp chung.	Sai nguyên nhân chi phí và sai biện pháp kiểm soát.	CIC kiểm soát ở bước quotation; DEM/DET kiểm soát bằng free time và timeline.

CĂN CỨ NGHIỆP VỤ – NGUỒN TRA CỨU

CIC/EIS là phụ phí thương mại của hãng tàu, không có một mức áp dụng thống nhất cho toàn thị trường. Căn cứ trực tiếp cần ưu tiên là quotation, booking confirmation, service contract, tariff và customer notice đang có hiệu lực.

Nhóm nguồn	Nguồn chính thức	Vai trò tra cứu
Nguồn vận hành	Hapag-Lloyd – What the route of a container teaches us about the state of world trade	Giải thích nguyên nhân mất cân đối: container không hẳn thiếu tuyệt đối mà phân bố sai địa điểm; hãng tàu phải theo dõi và tái bố trí thiết bị.
Định nghĩa mã phí	Hamburg Süd / Maersk – Charge Code Definition: Equipment Imbalance Surcharge	Mô tả EIS/EQU IMB là phụ phí liên quan đến khu vực dư thiết bị và chi phí đưa container ra khỏi khu vực dư hoặc tái định vị.
Thông báo theo tuyến	Hapag-Lloyd – EIS for intra-Asia shipments to Cambodia, notice dated 26 March 2025	Cho thấy EIS được công bố theo phạm vi địa lý, loại container, ngày hiệu lực và có thể đi kèm các phụ phí khác.
Thông báo theo hợp đồng	CMA CGM – Equipment Imbalance Surcharge at origin, notice dated 17 February 2026	Ví dụ năm 2026 cho thấy hãng tàu có thể quy định điểm thu tại origin, ngày áp dụng theo booking date và chỉ áp dụng cho hợp đồng ngắn hạn.
Biểu phí/tra cứu hãng tàu	ONE Vietnam – Equipment Imbalance Surcharge notice Hapag-Lloyd – Local Charges / Service Fees directory	Dùng để đối chiếu theo hãng, tuyến, cảng, loại thiết bị và thời điểm thực tế trước khi chốt báo giá.

Lưu ý nguồn: các thông báo hãng tàu trong bảng được dùng để minh họa cấu trúc điều kiện áp dụng, không dùng làm bảng giá cho lô hàng hiện tại. Doanh nghiệp cần tra cứu thông báo mới nhất tại thời điểm booking.

FAQ – HỎI ĐÁP THƯỜNG GẶP

CIC có phải là phí bắt buộc do Nhà nước quy định không?

Không nên hiểu như thuế hoặc lệ phí hải quan. Đây là phụ phí thương mại do hãng tàu/nhà vận chuyển công bố hoặc thỏa thuận trong hợp đồng, áp dụng theo phạm vi cụ thể.

CIC có luôn thu tại cảng đến không?

Không. Hãng tàu có thể quy định thu tại origin, destination hoặc thanh toán theo freight. Cần đọc trường location/settlement và prepaid/collect.

Hàng đi container SOC có phải trả CIC không?

Một số tariff loại trừ SOC, nhưng không phải quy tắc tuyệt đối. Phải kiểm tra notice của hãng và xác nhận thiết bị thực tế.

CIC có nằm trong Ocean Freight không?

Có báo giá đã bao gồm, có báo giá tách riêng. Chỉ kết luận khi quotation nêu rõ inclusions/exclusions hoặc hãng xác nhận bằng văn bản.

CIC có tính theo trọng lượng hàng không?

Thông thường không. Phí thường tính theo container hoặc TEU và loại thiết bị, dù hàng trong container nặng hay nhẹ, trừ khi tariff có quy định khác.

Tại sao cùng tuyến nhưng hai hãng có CIC khác nhau?

Mỗi hãng có mạng lưới, tồn vỏ, depot, service, chiến lược tái định vị và điều kiện hợp đồng khác nhau. Vì vậy mức và phạm vi phụ phí không đồng nhất.

Có thể yêu cầu bỏ CIC khỏi invoice không?

Có thể yêu cầu kiểm tra hoặc điều chỉnh khi invoice không khớp quotation, tariff, contract hoặc shipment scope. Việc miễn/giảm thực tế phụ thuộc thỏa thuận thương mại và chứng cứ đã xác nhận.

GHI CHÚ ÁP DỤNG: Kết luận về CIC phải dựa trên đúng carrier, trade lane, equipment, cargo, contract, date basis và thời điểm booking. Không sử dụng mức phí của lô cũ hoặc hãng khác để chốt ngân sách cho shipment mới.

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ – THIẾT BỊ IT

F&B – THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG

MÁY MÓC

ĐỒ GIA DỤNG

MỸ PHẨM – CHĂM SÓC CÁ NHÂN